نویسنده: اورتلیو گونزالس مارتینز

ترجمه مجله جنوب جهانی

بی‌شک، شایسته‌ترین و تعیین‌کننده‌ترین ویژگی مردم کوبا، مقاومت بی‌نقص و شورشی است که در دل عزت‌نفس حک شده است. این مقاومت، مقاومتی منفعل یا صرفا تحمل کردن نیست، بلکه نیرویی فعال، خلاق و عمیقا جمعی است که به هسته هویت ملی آنها تبدیل شده است.

این ویژگی در محاصره اقتصادی، تجاری و مالی که توسط دولت ایالات متحده برای بیش از شش دهه اعمال شده، آزمایش سخت و نماد خشن خود را یافته است.

این محاصره در لحظات بحرانی‌تر –با بهره‌برداری از فاجعه‌های طبیعی یا یک همه‌گیری جهانی– تشدید شده و تلاش کرده است هر داروی گمشده، هر قطعه یدکی غیرقابل دسترس و هر محدودیت مادی را به عنوان استدلالی برای تسلیم شدن تلقی کند.

با این حال، برخلاف هر پیش‌بینی، این جزیره سرکش و مردم آن با عزت‌نفس جمعی عظیمی پاسخ داده‌اند. مقاومت آنها موزاییکی از حرکات روزمره و قهرمانانه است: پزشکی که با منابع محدود ابتکار می‌کند، معلمی که بدون کتاب‌های جدید تدریس می‌کند، مهندسی که ماشین‌آلات قدیمی را بازیافت می‌کند، خانواده‌ای که اندک چیزی که در محله دارد را به اشتراک می‌گذارد.

این مقاومت، حتی زیر بار سنگین فشاری خارجی که برای جلوگیری از آن طراحی شده است، خلق می‌کند، اختراع می‌کند، راه‌حل می‌یابد و می‌سازد.

این شورش ریشه‌های تاریخی عمیقی دارد. این همان شورشی است که در مبارزات استقلال‌طلبانه علیه استعمار اسپانیا برخاست و در برابر دیکتاتوری‌ها و سلطه‌ها تثبیت شد. آنچه انقلاب ۱۹۵۹ انجام داد، دموکراتیزه کردن این روح شورشی بود، تبدیل کردن آن به میراثی برای تمام ملت و تجهیز آن به یک پروژه مشترک عدالت اجتماعی و حاکمیت ملی.

به همین دلیل، مقاومت در برابر محاصره تنها عملکردی برای بقا نیست؛ بلکه عملی سیاسی برای تأکید مجدد است. این تصمیم جمعی است که قیمت عزت‌نفس، هرچند بالا باشد، همواره ترجیح داده می‌شود بر هزینه تسلیم شدن.

بنابراین، مقاومت کوبا دوچندان قابل تحسین است: اول، به خاطر پشتکار حماسی آن در برابر یک قدرت هژمونیک که تمام قدرت خود را برای شکستن آن بکار برده است. و دوم، به خاطر ویژگی اخلاقی آن در پرورش همبستگی بین‌المللی بدون مرز، با فرستادن پزشکان و معلمان به گوشه و کنار جهان.

کیفیت مردم کوبا در تبدیل محاصره به قدرت، فشار به اصل و چالش وجودی به دلیلی همیشگی برای غرور و انسجام، انکارناپذیر است.

مقاومت آنها دیواری ثابت نیست، بلکه سدی زنده است، ساخته شده از شجاعت و هوش میلیون‌ها نفر که طی تقریبا ۷۰ سال گفته‌اند حاکمیت، عزت‌نفس، حق ساختن سرنوشت خود، نشان می‌دهد که بزرگ‌ترین قدرت نه در قدرت آسیب رساندن، بلکه در اراده سرکش یک ملت نهفته است که از دست دادن رویا و مبارزه برای آزادی واقعی خود امتناع می‌ورزد.