
متن: شبکه ناظران، نویسنده: وانگ کایوِن
ترجمه مجله جنوب جهانی
پس از بینتیجه ماندن گفتوگوهای روسیه، آمریکا، اوکراین در ابوظبی، ولودیمیر زِیلِنْسْکی رئیسجمهور اوکراین فاش کرد که روسیه و آمریکا در حال بحث درباره یک توافق دوجانبه اقتصادی به ارزش حدود ۱۲ هزار میلیارد دلار هستند که شامل مواردی است که ممکن است بر اوکراین تأثیر بگذارد.
به گزارش واشنگتن پست در ۷ فوریه، زِلِنْسْکی گفت که منابع اطلاعاتی اسنادی را به او نشان دادهاند که چارچوب همکاری اقتصادی آمریکا و روسیه در آن فهرست شده است. زِیلِنْسْکی آن را «طرح دیمیتریف» نامید که به نام کیریل دیمیتریف، مذاکرهکننده روس و رئیس صندوق ثروت ملی روسیه نامگذاری شده است.
۱۲ هزار میلیارد دلار بیش از چهار برابر تولید ناخالص داخلی پیشبینی شده روسیه برای سال ۲۰۲۵ است.
دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا پیشتر گفته بود که در صورت موافقت مسکو با توقف درگیریها، آمریکا ممکن است کاهش تحریمها و ازسرگیری همکاری اقتصادی را به روسیه اعطا کند. اما ولادیمیر پوتین رئیسجمهور روسیه اصرار دارد که روسیه، فارغ از روش، به اهداف خود در اوکراین دست خواهد یافت.
سال گذشته، دیمیتریف به همراه کورت وولکر فرستاده ویژه رئیسجمهور آمریکا و جرد کوشنر داماد ترامپ، یک «طرح صلح ۲۸ مادهای» را تهیه کردند که شامل رفع تدریجی تحریمها و ایجاد پروژههای توسعه اقتصادی بلندمدت بین روسیه و اوکراین بود.
با این حال، زِلِنْسْکی با حمایت رهبران اروپایی و برخی نمایندگان پارلمان اوکراین معتقد است که باید تحریمها علیه روسیه تشدید شود تا منابع درآمدی جنگ روسیه و دسترسی آن به فناوریهای غربی قطع گردد.
بر اساس صورت جلسه منتشر شده در روز ۷، زِلِنْسْکی در یک جلسه توجیهی با خبرنگاران در روز ۶ گفت: «ما از تمام توافقهای دوجانبه اقتصادی یا تجاری آنها (روسیه و آمریکا) آگاه نیستیم، اما داریم اطلاعاتی در این باره دریافت میکنیم.»
او افزود: «رسانهها و کانالهای دیگر نیز سیگنالهایی میفرستند که نشان میدهد برخی از این توافقها ممکن است مسائل مربوط به اوکراین، مانند حاکمیت یا امنیت ما را نیز دربرگیرد. ما داریم به وضوح اعلام میکنیم: اوکراین از هیچ توافق بالقوهای که بدون مشارکت ما در مورد مسائل خودمان منعقد شود، حمایت نخواهد کرد.»
گفته میشود دیمیتریف این طرح را در جریان سفر به آمریکا به مقامات آمریکایی ارائه کرده است، اما زِلِنْسْکی زمان دقیق آن را مشخص نکرده است.
اظهارات زِلِنْسْکی در زمانی مطرح میشود که مذاکرات با هدف توقف درگیری روسیه و اوکراین به نظر میرسد هر چه بیشتر در بنبست فرو رفته، به ویژه در مورد اینکه چه کسی کنترل منطقه دونتسک در شرق اوکراین را به دست خواهد گرفت.
آمریکا پیشنهاد ایجاد یک «منطقه اقتصادی آزاد» در دونتسک را داده، در حالی که پوتین خواستار تخلیه کامل این منطقه توسط اوکراین، از جمله مناطقی است که روسیه هنوز موفق به اشغال نظامی آنها نشده است.
بر اساس صورت جلسه، زِلِنْسْکی همچنین گفت که واشنگتن برای پایان دادن به درگیری روسیه و اوکراین «تا ماه ژوئن» ضربالاجلی تعیین کرده و او پیشبینی میکند که طرف آمریکایی «ممکن است بر اساس این جدول زمانی بر طرفها فشار وارد کند».
زِلِنْسْکی گفت: بزرگترین نگرانی آمریکاییها انتخابات میانهدورهای است که اواخر امسال برگزار میشود.
او افزود: «ما درک میکنیم که آنها تمام وقت خود را صرف امور داخلی، از جمله انتخابات و تغییرات در نگرشهای اجتماعی خواهند کرد. برای آنها، انتخابات قطعاً مهمتر است. سادهلوح نباشید. آنها میخواهند تمام وظایف را تا ژوئن به اتمام برسانند و هر کاری ممکن است انجام دهند تا اطمینان حاصل کنند که درگیری به این شکل پایان مییابد.»
به گزارش رویترز به نقل از منابع ناشناس، مقامات آمریکایی و اوکراینی همچنین در مورد هدفی بحث کردهاند که بر اساس آن، تا ماه مارس برای برگزاری انتخابات سراسری در ماه مه و یک همهپرسی در مورد طرح پیشنهادی صلح توافق حاصل شود.
یکی از این منابع گفت: «آمریکاییها عجله دارند» و افزود که مذاکرهکنندگان آمریکایی هشدار دادهاند که ترامپ توجه خود را به مسائل انتخاباتی معطوف خواهد کرد.
در هفتههای اخیر، مقامات آمریکایی، روسی و اوکراینی دو بار در ابوظبی، پایتخت امارات متحده عربی، دیدار کردهاند تا برای دستیابی به توافق تلاش کنند، اما پیشرفت چشمگیری حاصل نشده است. با این حال، مذاکرهکننده اوکراینی گفت که لحن و محتوای گفتوگوها بهبود محسوسی یافته است.
به گزارش بلومبرگ، زِلنْسْکی گفت که حساسترین مسائل، عمدتاً مسئله سرزمینی مناطق شرقی اوکراین و سرنوشت نیروگاه هستهای زاپروژیا، هنوز حلنشده باقی ماندهاند. او گفت: «اوکراین مجدداً موضع خود را در مورد دونباس تأیید کرد. موضع ما ثابت است.»
زلنسکی همچنین افزود که واشنگتن پیشنهاد کرده است طرفها نخستین دیدار خود را ظرف یک هفته در ایالات متحده – به احتمال زیاد در میامی – برگزار کنند و اوکراین حضور خود را تأیید کرده است. موضوعاتی از جمله نحوه نظارت بر خطوط تماس نظامی پس از برقراری آتشبس، در دور بعدی گفتوگوها بررسی خواهد شد. وی اظهار داشت که نیروهای مسلح اوکراین جزئیات فنی مربوطه را در اختیار دارند و موافقت کردهاند که این نظارت توسط آمریکا انجام شود.
وی در ادامه گفت که واشنگتن یک بار دیگر به عنوان «ایمی برای کاهش تنش»، توقف حملات به اهداف انرژی را به اوکراین و روسیه توصیه کرده و اوکراین این پیشنهاد را پذیرفته است.
با این حال، تنها چند ساعت پس از سخنان زلنسکی، نیروهای روسیه حملهای گسترده به زیرساختهای انرژی اوکراین انجام دادند که منجر به قطعی گسترده برق، گرما و آب در بخشهای وسیعی از غرب اوکراین شد.
وزارت دفاع روسیه در بیانیهای در تاریخ ۷ فوریه اعلام کرد که در ۲۴ ساعت گذشته، حملات گستردهای با استفاده از تسلیحات پر دقت، از جمله موشکهای هایپرصوتی «خنجر»، علیه تأسیسات انرژی نظامی و زیرساختهای ترابری اوکراین انجام داده و تمامی اهداف از پیش تعیین شده مورد اصابت قرار گرفتهاند.
شرکت بهرهبرداری شبکه ملی انرژی اوکراین (اوکرانرژی) اعلام کرد که این حمله، دومین حمله بزرگ به سیستم انرژی این کشور در سال جاری محسوب میشود و تأسیسات انرژی در هشت منطقه هدف قرار گرفتهاند.
زلنسکی در پلتفرم ایکس (X) نوشت: «این حمله نه تنها امنیت اوکراین، بلکه امنیت مشترک کل منطقه و اروپا را به خطر میاندازد.»
وی در ادامه خطاب به شرکای بینالمللی نوشت: «ما معتقدیم که شرکای ما در ایالات متحده، اروپا و دیگر کشورهای خواستار صلح، باید با نگاهی واقعبینانه به این موضوع بنگرند و اقدامات مناسب را انجام دهند.»

