دونالد ترامپ هنوز دست به بمباران ایران نزده است؛ شاید خوانندهٔ همین نظرسنجی‌ها باشد.

جک هانتر
ترجمه مجله جنوب جهانی

هنگامی که دولت جرج دابلیو بوش در مارس ۲۰۰۳ به عراق حمله کرد، طبق آمار گالوپ، ۷۲ درصد آمریکایی‌ها از این جنگ حمایت می‌کردند. اما اکنون اگر ترامپ بخواهد جنگی تازه با ایران آغاز کند، هرگز چنین سطحی از حمایت را نخواهد یافت؛ نه حتی نیمی از آن، که بگذریم، حتی یک‌چهارم آمریکایی‌ها نیز تمایلی به بمباران ایران ندارند.

نظرسنجی اخیر SSRS/دانشگاه مریلند که اوایل همین ماه انجام شد، از شرکت‌کنندگان پرسید: «آیا با حملهٔ نظامی ایالات متحده به ایران در شرایط کنونی موافقید یا مخالف؟» تنها ۲۱ درصد موافق، ۴۹ درصد مخالف، و ۳۰ درصد پاسخ دادند «نمی‌دانم». در میان جمهوری‌خواهان که بیشترین تمایل به جنگ را داشتند، ۴۰ درصد موافق بودند، اما ۲۵ درصد از رأی‌دهندگان این حزب مخالف اعلام کردند و ۳۵ درصد نیز گفتند «نمی‌دانم». پس حتی درون حزب خود ترامپ نیز اتفاق نظری وجود ندارد؛ نظرها پراکنده است. در مقابل، تنها ۶ درصد دموکرات‌ها از حمله به تهران حمایت کردند و ۲۱ درصد مستقلان نیز مداخلهٔ نظامی را پسندیدند.

این نظرسنجی که در بازهٔ ۵ تا ۹ فوریه انجام شده، پدیده‌ای یک‌باره نیست. هفتهٔ پیش از آن، نظرسنجی اکونومیست/یوگو نشان داد که در بازهٔ ۳۰ ژانویه تا ۲ فوریه، ۴۸ درصد آمریکایی‌ها در مقایسه با ۲۸ درصد، بیشتر با اقدام نظامی در ایران مخالف‌اند. این در حالی بود که دولت ایران در حال سرکوب معترضان بود و صدای حامیان جنگ در ایالات متحده برای مداخلهٔ نظامی جهت حمایت از آنها بلند شده بود. هنگامی که از پاسخ‌دهندگان پرسیده شد آیا با بمباران ایران به دلیل رفتارش با معترضان موافقند، نرخ مخالفت چهار درصد افزایش یافت و به ۵۲ درصد رسید؛ ۲۵ درصد موافق و ۲۳ درصد «مطمئن نیستم» پاسخ دادند.

دو هفته پیش‌تر، نظرسنجی دانشگاه کوینی‌پیاک نیز پرسشی مشابه دربارهٔ مداخله برای حمایت از معترضان ایرانی مطرح کرده بود. این نظرسنجی یک هفته پس از آن انجام شد که ترامپ گفت ایالات متحده «آمادهٔ عملیات» است اگر ایران معترضان مسالمت‌آمیز را بکشد. در بازهٔ ۸ تا ۱۲ ژانویه، ۷۰ درصد معتقد بودند آمریکا نباید درگیر ایران شود، ۱۸ درصد مداخله را پسندیدند و ۱۲ درصد «نظر ندادند».

اگر به عقب‌تر بازگردیم، پس از حملات ترامپ به ایران در اواخر ژوئن، دیوید واین در «مسئولیت‌پذیری در سیاست خارجی» گزارش داد که «نظرسنجی‌های پیش و پس از حملات ترامپ، مخالفت گسترده با دخالت آمریکا در جنگ یک‌طرفهٔ اسرائیل را نشان می‌دهد، حتی در میان پایگاه اجتماعی خود ترامپ. به‌طور شگفت‌انگیز، ۸۵ درصد مردم سراسر کشور اعلام کردند نمی‌خواهند آمریکا با ایران در جنگ باشد، در حالی که تنها ۵ درصد موافق بودند، طبق نظرسنجی یوگو پس از بمباران.»

این ارقام، نقطهٔ آغاز مناسبی برای حمایت از جنگ احتمالی ترامپ نیست.

در دهمین سالگرد حملهٔ آمریکا به عراق در ۲۰۱۳، ۵۳ درصد آمریکایی‌ها این جنگ را اشتباه می‌دانستند، طبق گالوپ. در بیستمین سالگرد، نظرسنجی اکسیوس/ایپسوس نشان داد ۶۱ درصد معتقدند تصمیم به حمله به عراق درست نبود.

دولت بوش-چنی کمپین تبلیغاتی سنگینی برای جلب حمایت آمریکایی‌ها به راه انداخت که دست‌کم در آغاز کارساز بود. بیش از بیست سال بعد، بازشناسی اشتباه بودن جنگ عراق به نوعی اجماع ملی در آمریکا تبدیل شده، حتی در مبارزات مقدماتی ریاست‌جمهوری جمهوری‌خواهان، تن سیزده سال پس از حمله‌ای که توسط رئیس‌جمهوری همین حزب صورت گرفت.

آیا دونالد ترامپ قصد دارد اشتباهی فاجعه‌بار دیگر در ایران مرتکب شود؟ همان کسانی که جنگ عراق را ایده‌ای خوب می‌پنداشتند (و هنوز هم می‌پندارند) او را به این کار می‌ترغیب می‌کنند.

جرج دابلیو بوش در ۲۰۰۳ از حمایت قوی برخوردار بود و سرانجام کار، هم پیامدهای فاجعه‌بار برای عراق داشت و هم محبوبیت خود او را بر باد داد. برخلاف تیم بوش، مدافعان کنونی جنگ با ایران تلاش می‌کنند حمایت افکار عمومی را جلب کنند، اما پیام آنها که عمدتاً بر حمایت از معترضان ایرانی متمرکز است (هرچند اندکی به برنامهٔ هسته‌ای ایران نیز بازگشته)، طبق این نظرسنجی‌ها، شکستی آشکار است.

دونالد ترامپ اکنون میان دو راهی قرار دارد: جنگ عراق امروز یکی از احمقانه‌ترین جنگ‌های تاریخ آمریکا شناخته می‌شود. آیا رئیس‌جمهور کنونی قصد دارد با ایران بر این اشتباه بیفزاید؟

اگر این نظرسنجی‌ها سندی باشند بر افکار عمومی، بیشتر آمریکایی‌ها چنین نمی‌خواهند.

تا کنون، ترامپ دست نگه داشته است. حتی هنگامی که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، روز چهارشنبه به کاخ سفید آمد، رئیس‌جمهور بر تمایل خود به ادامهٔ گفت‌وگو با ایران تأکید کرد. افکار عمومی و محبوبیت خود او هنوز برایش اهمیت دارند. بی‌گمان نوشته‌ای را که بر دیوار است، می‌خواند.