حمله به ایران بهعنوان «بزرگترین فرصت» در نشست لابی نفتی واشنگتن توصیف شد – وبسایت «گریزون»
مکس بلومنتال
گریزون
ترجمه مجله جنوب جهانی
یکی از حاضران در این نشست به «گریزون» گفت که غولهای صنعت نفت چندان از سیاستهای ترامپ در قبال ونزوئلا هیجانزده نبودند و در گفتوگوهای خصوصی از فشار کاخ سفید برای ازسرگیری فوری فعالیتهایشان در این کشور انتقاد میکردند.
شانزدهم ژانویه ۲۰۲۶، وقتی مؤسسه نفت آمریکا (API) غولهای صنعت نفت و لابیهایشان را برای نشست «وضعیت انرژی آمریکا» در واشنگتن گرد هم آورد، به نظر میرسید که تحولات ژئوپلیتیک به سود آنها رقم میخورد. با این همه، یکی از حاضران در این گردهمایی سالانهٔ کارتلهای استخراج منابع که مهمترین رویداد لابیگری این صنعت به حساب میآید، به «گریزون» گفت که شرکتکنندگان پشتپرده از کارشکنیهای دولت دونالد ترامپ در تعیین خطمشیشان گلایه داشتند؛ بهویژه در ونزوئلا که رئیسجمهور خواستار ازسرگیری فوری فعالیتهای آنها شده بود.
دو هفته پیش از برگزاری این نشست، ارتش آمریکا با یک عملیات ضربتی، نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا را ربود تا راه برای تصاحب میدانهای نفتی این کشور توسط دولت ترامپ هموار شود. از سوی دیگر، آشوبهایی که با پشتیبانی کشورهای خارجی در هشتم و نهم ژانویه در ایرانِ نفتخیز به راه افتاد و به کشته شدن هزاران نفر انجامید، آنچنان بیثباتی و ناامنی در این کشور ایجاد کرد که دولتهای غربی را نسبت به تغییر رژیم در تهران امیدوار ساخت.
باب مکنالی، مشاور باسابقه صنعت نفت از گروه انرژی راپیدان، آنچنان بر فراز سن تئاتر «انتم» واشنگتن از خیال سرنگونی جمهوری اسلامی ایران [لرزش از هیجان و شادی] بر خود میلرزید که حتی نتوانست شوقش را پنهان کند.
مکنالی در این نشست فریاد زد: «ایران بزرگترین نوید را در دل خود دارد. گرچه بزرگترین ریسک هم هست، اما بزرگترین فرصت محسوب میشود.» او در ادامه افزود: «تصورش را بکنید: آمریکا سفارتش را در تهران باز میکند؛ رژیمی در تهران بر سر کار میآید که نماینده واقعی مردمش باشد—مردمی که از نظر فرهنگی و بازرگانی، بعد از اسرائیل، آمریکاییترین مردم خاورمیانه هستند. تاریخی است. تصور کنید صنعت ما بتواند دوباره به آنجا برگردد. ما خیلی زودتر و خیلی بیشتر از ونزوئلا نفت به دست خواهیم آورد.»
به گفته مکنالی که خود زمانی مشاور جورج دبلیو بوش در امور انرژی بوده، یک جنگ نیابتیِ دیگر به راه انداختن توسط آمریکا برای تغییر رژیم در ایران «روز وحشتناکی برای مسکو، اما روزی فوقالعاده برای ایرانیها، ایالات متحده، صنعت نفت و صلح جهانی» خواهد بود.
با این حال، مکنالی نیز مثل بسیاری از غولهای صنعت نفت حاضر در نشست API، ونزوئلا را—حتی پس از تصرف واقعی منابعش توسط آمریکا—سرمایهگذاریای پرمخاطره و کمبازده میدید. او در اظهارنظری گفت: «از وقتی رئیسجمهور تصمیم به دستگیری نیکلاس مادورو گرفت، فکر میکنم در گفتوگوهای خصوصی و جلسات کاخ سفید شاهد بودیم که دولت مجبور شد این واقعیت را یاد بگیرد که نمیشود به ونزوئلا رفت، شیرآلات را باز کرد و روزانه ۳ میلیون بشکه نفت جاری شود. ماجرا اینقدرها هم ساده نیست.»
مکنالی در ادامه به این نکته اشاره کرد که صنعت نفت در برابر خواست ترامپ برای سرمایهگذاری فوری در ونزوئلا مقاومت میکند: «هدف نهایی در ونزوئلا این است که از تولید زیر یک میلیون بشکه در روز به سه یا چهار میلیون بشکه در روز برسیم و این مسیری نیست که طی چند سال یا چند دهه محقق شود. واقعیت همین است و صنعت نفت این واقعیت را به دولت گوشزد میکند.»
هفته پیش از برگزاری نشست API، دارن وودز، مدیرعامل اکسونموبیل، ونزوئلا را به خاطر «ساختارهای حقوقی و تجاری» برجایمانده از دولتهای هوگو چاوز و نیکلاس مادورو، «غیرقابل سرمایهگذاری» خواند.
واکنش دونالد ترامپ به این اظهارات تند بود: «پاسخشان را دوست نداشتم، زیادی زرنگی میکنند.» ترامپ در عین حال که تهدید کرد اکسونموبیل را از حضور در ونزوئلا «منع» خواهد کرد، از دلسی رودریگس، رئیسجمهور موقت این کشور به خاطر اجرای اصلاحات بازارمحور برای همراهی با شرکتهایی نظیر اکسونموبیل تمجید کرد.
در زمان مخابره این خبر، کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا و مدیرعامل پیشین لیبرتی انرژی، به همراه رئیسجمهور موقت ونزوئلا در حال بازدید از کمربند نفتی ارینوکو بود. این صحنههای از پیش طراحیشده از دوستی و همکاری نشان میدهد که شرکت نفت دولتی ونزوئلا (PDVSA) هم به زودی مشمول اصلاحات بازارمحور بیشتری خواهد شد.
به گفته یکی از حاضران در نشست، غولهای نفتی نگران بودند که انتقال عملیاتشان به ونزوئلا، شرکای بینالمللیشان را از دست بدهند یا رقابتی تازه ایجاد کند که به ضرر درآمدشان تمام شود. به نقل از این منبع، آنها از عجله ترامپ برای حمله به ونزوئلا سردرگم به نظر میرسیدند و میگفتند که باید کاخ سفید را نسبت به تردیدشان برای ورود به چنین محیط ناپایداری آگاه کنند.
نگاه منفیای که در این گردهمایی مهم نفتی در واشنگتن حاکم بود، نشان میدهد که سیاستهای آمریکا در قبال ونزوئلا بیش از آنکه ناشی از عطش سودآوری صنایع استخراجی باشد، ریشه در تعصبات ایدئولوژیک لابی قدرتمند کوباییها و ونزوئلاییهای مقیم فلوریدا دارد که مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، سکاندار آنهاست.
در واقع، به گفته یکی از حاضران در نشست API، شرکتکنندگان در گردهمایی «وضعیت انرژی آمریکا» پشتپرده از این خشم میجوشیدند که ترامپ آنها را مجبور میکند برای حمایت از تصاحب ونزوئلا سودشان را به خطر بیندازند. آنها به «گریزون» گفتند: «برای آنها، این یک چرخش بزرگ در رابطه تاریخی میان سیاستمداران و شرکتها بود؛ جایی که سیاستمدار داشت برنامه را پیش میبرد. این برای من خیلی گویا بود که بدانم واقعاً چه کسی این کشور را اداره میکند.»
نشست «وضعیت انرژی آمریکا» سرانجام با بخشی به کار خود پایان داد که قدرت لابی نفتی آمریکا را در تأثیرگذاری بر محتوای هالیوود به نمایش گذاشت.
مایک سامرز، رئیس API، در کنار اندی گارسیا، بازیگر مجموعه جدید شبکه پارامونت+ به نام «لندمن»، از نقش خود در حمایت از این مجموعه تلویزیونی که صنعت همیشه بدنام نفت را در شبکهای همسو با ترامپ میستاید، لاف زد.
سامرز با شوخی گفت: «خیلیها بارها پرسیدهاند که چطور به این مشارکت بزرگ با لندمن رسیدید؟ بارها از من پرسیدهاند که آیا واقعاً نویسنده این نمایش هستم؟» و ادامه داد: «البته که اینطور نیست، اما داستان واقعی از این قرار است که ما کمی نگران بودیم که هالیوود چه تصویری از این صنعت بزرگ که هر روز به آن خدمت میکنیم، ارائه میدهد. برای همین تصمیم گرفتیم در فصل اول چند تا تبلیغ بدهیم. بعدش خیلی زود فهمیدیم که لندمن برای صنعت نفت و گاز آمریکا مثبت خواهد بود.»
به گزارش وبسایت «اکسیوس»، API با یک «کمپین تبلیغاتی هفت رقمی» از «لندمن» حمایت کرد و دوام این مجموعه را در شبکه پارامونت+ که دیوید الیسون، وارث میلیاردر و فوقصهیونیست همسو با ترامپ در سال ۲۰۲۵ آن را خریده بود، تضمین نمود.
داستانهای «لندمن» این تصویر را به بیننده القا میکند که صنعت استخراج آمریکا نیرویی حیاتی است که برای ادامه یافتن جریان نفت حق دارد از قوانین سرپیچی کند و معاملات نادرست انجام دهد. در یکی از قسمتها، تامی نوریس، شخصیت اصلی «لندمن» حقهباز، با بازی بیلی باب تورنتون، خود را درگیر جنگ بر سر قلمرو با کارتل مواد مخدر مکزیک میبیند که زمینی با ارزش را در کنترل خود دارد. تامی برای افزایش قدرت چانهزنی در برابر کارتل، آنها را تهدید میکند که اگر عقبنشینی نکنند، پای سازمان مبارزه با مواد مخدر آمریکا (DEA) را به میان خواهد کشید. در نهایت، کارتل میپذیرد که با شرکت تامی یعنی «ام-تکس اویل» همزیستی مسالمتآمیز داشته باشد تا استخراج نفت و سود سرشار تضمین شود.
این داستانی است که گویی از دل وقایع واقعیِ معاملات پنهانی صنعت نفت آمریکا با کارتلهای مکزیکی و گروههای تروریستیِ تعیینشده از سوی آمریکا بیرون آمده است. تنها چند ماه پس از آنکه دولت ترامپ عملیاتِ حقوقیشکنانهٔ ضد مواد مخدر را در سواحل ونزوئلا برای افزایش فشار بر مادورو—که اینک در سلول زندان فدرال به سر میبرد و واشنگتن سیاستهای انرژی را به کاراکاس دیکته میکند—آغاز کرد، مجموعه «لندمن» با حمایت API بیش از پیش شبیه یک سناریوی طراحیشده برای هضم این واقعیات در افکار عمومی به نظر میرسد.
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 