نویسنده: چی کیان رسانه چینی شبکه ناظر
ترجمه مجله جنوب جهانی

ایالات متحده و اسرائیل در تکاپوی توطئه‌ای مشترک برای اعمال فشار بر ایران، بر آن شده‌اند تا دایره مداخله خود را به تعاملات چین نیز تسری دهند.
به گزارش وبگاه خبری «آکسیوس» در تاریخ ۱۴ فوریه، به نقل از دو مقام آگاه آمریکایی، پرزیدنت ترامپ در اوایل هفته جاری در کاخ سفید با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، دیدار و گفتگو کرد. طرفین در این نشست بر تشدید راهبرد «فشار حداکثری» علیه ایران توافق کردند؛ راهبردی که هدف قرار دادن صادرات نفت این کشور به چین را نیز در بر می‌گیرد تا بدین‌وسیله تهران را به عقب‌نشینی از برنامه هسته‌ای خود وادار سازند.
بنا بر نقل‌قول یک مقام ارشد آمریکایی، ترامپ و نتانیاهو تصریح کرده‌اند: «ما توافق کردیم که تمام توان خود را برای اعمال فشار حداکثری بر ایران به‌کار بندیم، که از آن جمله می‌توان به هدف قرار دادن فروش نفت ایران به چین اشاره کرد.»
بر اساس این گزارش، ایران از صادرکنندگان عمده نفت به شمار می‌رود و قریب به ۸۰ درصد از صادرات نفتی آن راهی بازار چین می‌شود. همین امر ایالات متحده و اسرائیل را به این باور رسانده است که ضربه زدن به تجارت نفتی میان دو کشور، فشار اقتصادی بر تهران را به شکلی «محسوس» افزایش خواهد داد.
(تصویر: دیدار ترامپ و نتانیاهو در کاخ سفید – منبع: حساب کاربری نتانیاهو در شبکه X)
داده‌های وزارت امور خارجه چین حاکی از آن است که صنعت نفت، رکن اصلی اقتصاد و منبع کلیدی درآمد ارزی ایران محسوب می‌شود؛ به‌گونه‌ای که درآمدهای نفتی بیش از نیمی از عایدات ارزی این کشور را تشکیل می‌دهد. در سال‌های اخیر، عواملی نظیر تحریم‌های ایالات متحده تأثیرات شگرفی بر رشد اقتصادی ایران گذارده است. طبق آمار بانک جهانی، تولید ناخالص داخلی ایران در سال ۲۰۲۴ حدود ۴۳۶.۹ میلیارد دلار و سرانه تولید ناخالص داخلی آن ۴۷۷۱ دلار برآورد شده است.
آکسیوس خاطرنشان کرد که عملیات فشار آمریکا و اسرائیل علیه ایران، هم‌زمان با مذاکرات میان واشینگتن و تهران پیش خواهد رفت. هفته آینده، هیئت‌های نمایندگی ایالات متحده و ایران دور جدید مذاکرات را در ژنو سوئیس پی خواهند گرفت، هرچند زمان دقیق آن هنوز قطعی نشده است.
یک مقام آمریکایی در این باره اظهار داشت که از منظر واشینگتن، «احتمال دستیابی به توافق میان ایالات متحده و ایران صفر است.»
مقام آگاه دیگری نیز با بیانی مشابه افزود: «ما نسبت به ایرانی‌ها واقع‌بین و هوشیار هستیم. اکنون توپ در زمین آن‌هاست؛ اما تا زمانی که به یک توافق واقعی دست نیابیم، چیزی را نخواهیم پذیرفت.»
علاوه بر این، ایالات متحده و اسرائیل در خصوص مسئله هسته‌ای ایران نیز دارای اختلاف‌نظرهایی هستند.
گزارش‌ها حاکی است که نتانیاهو در دیدار با ترامپ ابراز داشته که نسبت به پایبندی تهران حتی در صورت حصول توافق، تردید دارد و تأکید کرده که «توافق با ایران غیرممکن است.» با این حال، گفته می‌شود ترامپ در پاسخ اظهار داشته است: «باید ببینیم آیا امکان‌پذیر است یا خیر؛ بگذار امتحانش کنیم.»

همچنین خبرهایی به گوش می‌رسد مبنی بر اینکه «استیو ویتکوف»، فرستاده ویژه ترامپ در امور خاورمیانه، و «جرد کوشنر»، داماد ترامپ، به وی گفته‌اند که ایرانی‌ها در مذاکرات «سخنان یکدست و منسجمی بر زبان می‌آورند» و آن‌ها «به مذاکرات ادامه داده و موضع سختی اتخاذ خواهند کرد.»
یک مقام آمریکایی خاطرنشان کرد که اگر ایران با مطالبات ایالات متحده موافقت کند، فرستاده ویژه گزینه‌هایی را پیش روی ترامپ قرار خواهد داد تا «وی تصمیم بگیرد که آیا مایل به انجام آن هست یا خیر.»
آکسیوس همچنین به گزارش اخیر یک خبرنگار ایرانی اشاره کرد که در آن آمده است پیشنهاد ویتکوف شامل تعلیق فعالیت‌های غنی‌سازی ایران برای مدت «سه تا پنج سال» است و پس از آن، ایران مجاز خواهد بود اورانیوم را تا «سطح بسیار پایینی» غنی‌سازی کند. این پیشنهاد همچنین مقرر می‌دارد که «۴۵۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالای فعلی ایران خارج شده» و به کشور ثالث منتقل شود. بنا بر گزارش رسانه‌های ایران، تهران این پیشنهاد را رد کرده است.
با این حال، یک مقام آمریکایی در گفتگو با آکسیوس، ارائه چنین پیشنهادی از سوی واشینگتن را تکذیب کرد.
در تاریخ ۱۴ فوریه، «مارکو روبیو»، وزیر امور خارجه ایالات متحده که در کنفرانس امنیتی مونیخ حضور داشت، در مصاحبه با خبرگزاری بلومبرگ به مسئله ایران پرداخت. وی اظهار داشت که اگر [آیت‌الله] خامنه‌ای، رهبر معظم ایران، خواهان دیدار با ترامپ باشد، ترامپ با این درخواست موافقت خواهد کرد.
روبیو بر مواضع ایالات متحده در قبال ایران تأکید ورزید: نخست آنکه هرگز به ایران اجازه دستیابی به سلاح هسته‌ای داده نخواهد شد؛ و دوم آنکه ایالات متحده آشکارا خواهان حفظ حضور نظامی خود در منطقه است، «چرا که ایران تمایل و توانایی خود را برای حمله به حضور آمریکا در منطقه نشان داده است.» وی افزود که ترامپ ترجیح می‌دهد منازعات را از طریق توافق حل‌وفصل کند.
ماه گذشته، ترامپ تهدید کرد که بر هر کشوری که با ایران مراودات تجاری داشته باشد، ۲۵ درصد مالیات اضافی وضع خواهد کرد.
بسیاری از رسانه‌های بین‌المللی نگاه خود را معطوف به چین، بزرگترین شریک تجاری ایران، کرده‌اند. خبرگزاری رویترز گزارش داد که این تهدید ترامپ می‌تواند تنش‌های دیرینه میان چین و آمریکا بر سر مسئله ایران را بار دیگر برافروزد. همچنین نگرانی‌هایی وجود دارد که این اقدام، توافق «آتش‌بس» تجاری حاصل‌شده میان پکن و واشینگتن را به مخاطره اندازد.
تحلیلگران بر این باورند که ترامپ به ارعاب طرف‌های ضعیف‌تر گرایش دارد، اما باید خود را مهار کند تا از تبدیل این وضعیت به تقابل مستقیم با چین اجتناب ورزد. از منظر «وو شین‌بو»، رئیس مؤسسه مطالعات بین‌المللی دانشگاه فودان، چین پوچی ادعاهای ترامپ را آشکار خواهد کرد. وی معتقد است: «ترامپ جسارت وضع تعرفه اضافی ۲۵ درصدی علیه چین را ندارد؛ اگر او دست به چنین اقدامی بزند، چین پاسخ متقابل خواهد داد و او بهای آن را پرداخت خواهد کرد.»