ویدیویی کهنه، ادعایی تازه: سرنگونی پهپاد ایرانی توسط گنبدآهنین اسرائیل، نه ناوگان آمریکا

چند روز پس از آنکه جنگنده‌ای آمریکایی، پهپاد ایرانی را که به ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن» نزدیک شده بود، منهدم کرد، ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست شد که مدعی بود لحظه سرنگونی پهپاد در دریای عرب را نشان می‌دهد. اما حقیقت آن بود که این تصاویر، هشت ماه پیش‌تر و در بستر رویدادی کاملاً متفاوت ــ سرنگونی پهپادی ایرانی توسط سامانه پدافند هوایی «گنبد آهنین» اسرائیل ــ منتشر شده بود.

«جنگنده اف-۳۵ آمریکا، پهپاد شاهد ۱۳۹ ایران را در نزدیکی ناو هواپیمابر سرنگون می‌کند»؛ این بخشی از متن اندونزیاییِ ویدیویی است که پنجم فوریه ۲۰۲۶ در تیک‌تاک منتشر شد. در این تصاویر، پهپادی در آسمان مشاهده می‌شود که ناگهان از بالا مورد اصابت موشکی قرار گرفته و در میان‌هوا منفجر می‌گردد.

این ویدیو تنها دو روز پس از اعلام رسمی ارتش آمریکا مبنی بر سرنگونی پهپاد ایرانی توسط جنگنده رادارگریز اف-۳۵سی که «تهاجمی» به ناو «آبراهام لینکلن» نزدیک شده بود، بازنشر یافت. در حالی که ناوگان گسترده‌ای از کشتی‌های جنگی آمریکا در منطقه حضور دارند، مقامات دو کشور درباره مهار توانایی هسته‌ای تهران ــ ادعایی که جمهوری اسلامی همواره آن را رد کرده ــ گفت‌وگو می‌کنند. با این همه، سرنگونی پهپاد، روند مذاکرات را متوقف نساخت؛ هرچند سخنگوی کاخ سفید، کارولین لوییت، از احتمال حفظ گزینه اقدام نظامی علیه ایران توسط دونالد ترامپ خبر داد.

از سوی دیگر، همین ویدیو در پست‌های مشابهی در تیک‌تاک و فیس‌بوک نیز دست‌به‌دست می‌شد. یکی از کاربران با تردید می‌نوشت: «چطور ممکن است؟ گفته بودند پهپادهای ایران پیشرفته‌ترین در جهان‌اند.» دیگری اما با لحنی کنایه‌آمیز برآورد کرد: «ایران دارد آب‌ها را می‌آزماید.»

نکته حائز اهمیت آنکه این ویدیو، نخستین بار نبود که منتشر می‌شد؛ بلکه پیش‌تر، در ژوئن ۲۰۲۵ ــ یعنی هشت ماه قبل ــ در فضای مجازی دست‌به‌دست شده بود. جستجوی معکوس تصویر و واژگان در گوگل، به ویدیویی مشابه در صفحه رسمی اینستاگرام اسرائیل به زبان اسپانیایی منتهی شد که در چهاردهم ژوئن ۲۰۲۵ بارگذاری شده بود. این تصاویر ــ کهن‌ترین نسخه‌ای که خبرگزاری فرانسه توانست بیابد ــ متعلق به «تومر ناگلی»، فیلمساز مستقر در اسرائیل است. فرانسه برای کسب اظهارنظر با وی تماس گرفت، اما تا زمان انتشار پاسخی دریافت نکرد.

در کانال یوتیوب ناگلی، این ویدیو با شرح «پهپاد شاهد ۱۳۶ ایرانی مورد اصابت گنبد آهینی اسرائیل قرار می‌گیرد» بارگذاری شده است. متن روی تصویر نشان می‌دهد که فیلم‌برداری در چهاردهم ژوئن ۲۰۲۵ در جلیل علیا انجام شده است.

در آن زمان، دو کشور درگیر تبادل سنگین حملات هوایی بودند؛ پس از آنکه اسرائیل در سیزدهم ژوئن، حمله‌ای بی‌سابقه به تأسیسات نظامی، هسته‌ای و مسکونی ایران ترتیب داد. این حمله، جرقه درگیری دوازده‌روزه‌ای را زد که در آن ایران با حملات پهپادی و موشکی به اسرائیل پاسخ داد و در نهایت، ایالات متحده نیز به اسرائیل پیوست تا تأسیسات هسته‌ای ایران را هدف قرار دهد. این درگیری، شدیدترین و ویرانگرترین رویارویی تاریخ ایران و اسرائیل، با آتش‌بسی در بیست‌وچهارم ژوئن پایان یافت. بر اساس اعلام مقامات، بیش از هزار نفر در ایران کشته شدند؛ در حالی که حملات تلافی‌جویانه موشکی و پهپادی اسرائیل، ۲۹ قربانی در پی داشت.

خبرگزاری فرانسه پیش‌تر ادعاهای نادرست دیگری درباره منازعات خاورمیانه را رد و راستی‌آزمایی کرده است.

کپی‌رایت © AFP ۲۰۱۷-۲۰۲۶. هرگونه استفاده تجاری از این محتوا نیازمند اشتراک است.