همنوایی با متجاوز – تهدید ایران از سوی سه کشور اروپایی؛ از اسرائیل و آمریکا سخنی به میان نیامد
ترجمه مجله جنوب جهانی
نوشته: شیونگ چائوران، خبرنگار گوانچا
لرزههای عمیق در منطقه خاورمیانه که با حملات هوایی آمریکا و اسرائیل کلید خورد، واکنش تند جامعه بینالمللی را برانگیخته است. نگرانیها از شعلهور شدن «بشکه باروت» خاورمیانه به اوج خود رسیده، اما در این میان سه کشور اروپایی یعنی بریتانیا، فرانسه و آلمان نه تنها گامی برای کاهش تنش برنداشتهاند، که بر آتش آن دمیده و ایران را نیز نشانه رفتهاند.
به گزارش خبرگزاری فرانسه از پاریس، رهبران سه کشور یادشده روز یکشنبه در بیانیهای مشترک، با چشمپوشی از نقش آمریکا و اسرائیل در شروع درگیریها، مدعی شدند: «حملات موشکی بیتمایز و نامتناسب ایران به کشورهای منطقه، از جمله کشورهایی که در اقدام نظامی اولیه آمریکا و اسرائیل نقشی نداشتند، ما را عمیقاً نگران کرده است.»
در ادامه این بیانیه آمده است: «این حملات بی هدف ایران، متحدان نزدیک ما را هدف قرار داده و جان نظامیان و غیرنظامیان ما را در سراسر منطقه تهدید میکند. ما از ایران میخواهیم بیدرنگ به این حملات بیپروایانه پایان دهد.»
این بیانیه با لحنی تهدیدآمیز میافزاید: «ما برای پاسداری از منافع خود و متحدانمان در منطقه، اقدامات لازم از جمله عملیاتهای دفاعی متناسب را در دستور کار داریم و توانایی ایران در پرتاب موشک و پهپاد را در مبدأ منهدم خواهیم کرد. در این رابطه با آمریکا و سایر متحدان منطقهای هماهنگ عمل خواهیم کرد.»
نکته قابل تأمل آنکه پیش از انتشار این بیانیه، دولت بریتانیا اعلام کرده بود خواهان گسترش دامنه درگیری و تبدیل آن به جنگی فراگیر نیست. امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه نیز در شبکههای اجتماعی هشدار داده بود که وقوع جنگی تمامعیار میان آمریکا، اسرائیل و ایران، پیامدهای سنگینی برای صلح و امنیت بینالمللی به همراه خواهد داشت. او با تأکید بر خطرناک بودن این دور از تنشها برای همگان، خواستار توقف فوری آن و تشکیل نشست اضطراری شورای امنیت شده بود.
این بیانیه در حالی منتشر میشود که به گفته یک مقام آگاه در نیروهای مسلح آلمان، اهداف حملات ایران شامل یک پایگاه نظامی چندملیتی در نزدیکی اربیل عراق و همچنین یک پادگان آلمانی در شرق اردن بوده است. وی تأکید کرد که این حملات تلفات جانی در پی نداشته است.
گفتنی است روز ۲۸ فوریه، ایالات متحده و اسرائیل حملات هوایی تازهای را علیه ایران آغاز کردند که با پاسخ متقابل ایران به اسرائیل و حمله به برخی پایگاههای آمریکا در خاورمیانه مواجه شد. دونالد ترامپ، رئیسجمهور وقت آمریکا ساعاتی بعد در اظهاراتی مدعی «مرگ علی خامنهای، رهبر عالی ایران» شد؛ ادعایی که رسانههای ایرانی نیز به شهادت ایشان اذعان کردند.
در واکنش به این تحولات، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی روز یکم مارس اعلام کرد که «سنگینترین عملیات تهاجمی» نیروهای مسلح ایران علیه پایگاههای اسرائیل و آمریکا در شرف وقوع است.
به گزارش خبرگزاری مهر، سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران در گفتوگو با شبکه الجزیره قطر تأکید کرد: «جمهوری اسلامی ایران در چارچوب حق ذاتی دفاع مشروع خود اقدام خواهد کرد.» وی با اشاره به روابط خوب ایران با کشورهای حاشیه خلیج فارس، هرگونه قصد حمله به همسایگان را رد کرد و گفت: «هدف ما کشورهای حوزه خلیج فارس نیستند، بلکه تأسیسات نظامی آمریکا در این کشورها هستند.»
عراقچی با درک خشم کشورهای منطقه از حملات صورتگرفته، یادآور شد که «این جنگ به ایران تحمیل شده است» و خواستار آن شد که همسایگان نارضایتی خود را متوجه آمریکا و اسرائیل کنند.
سپاه پاسداران همچنین اعلام کرد که ۲۷ پایگاه نظامی آمریکا در خاورمیانه، ستاد فرماندهی ارتش اسرائیل در هکریا، ستاد کل ارتش و شهرکهای صنعتی-دفاعی تلآویو هدف حملات گسترده موشکی و پهپادی ایران قرار گرفتهاند. همزمان گزارشهایی از شنیده شدن صدای انفجار در ریاض، دبی، ابوظبی، دوحه، منامه، بیتالمقدس و تلآویو مخابره شده است.
روزنامه یدیعوت آحارونوت نیز روز یکم مارس از حمله موشکی جدید ایران به اسرائیل با نام «وعده صادق ۴» خبر داد که به اصابت موشک به شهر بیتشمش در مرکز اسرائیل و کشته شدن دستکم ۹ نفر انجامید. ارتش اسرائیل ضمن پذیرش شکست سامانههای پدافندی، اعلام کرد که این موضوع در دست بررسی است.
سپاه پاسداران ساعاتی بعد با صدور اطلاعیهای اعلام کرد که ناو هواپیمابر «یواساس آبراهام لینکلن» متعلق به نیروی دریایی آمریکا نیز هدف چهار فروند موشک بالستیک ایران قرار گرفته است. در این اطلاعیه تأکید شد که مرحله جدیدی از حملات قاطع نیروهای مسلح ایران علیه اهداف نظامی دشمن آغاز شده و خشکی و دریا به «گورستان متجاوزان» تبدیل خواهد شد.
ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) اما در پلتفرم ایکس مدعی شد که ناو مذکور هدف اصابت قرار نگرفته و موشکهای شلیکشده به آن نزدیک هم نشدهاند. در عین حال سنتکام تأکید کرد که «لینکلن» به عملیاتهای خود در حمایت از اقدامات این ستاد علیه ایران ادامه خواهد داد.
جمعیت هلال احمر ایران روز یکم مارس اعلام کرد که از زمان آغاز این دور از درگیریها، دستکم ۲۰۱ ایرانی جان باخته و ۷۴۷ نفر مجروح شدهاند. در میان جانباختگان، ۱۴۸ نفر دانشآموزان یک مدرسه ابتدایی در شهر میناب استان هرمزگان بودند که بر اثر اصابت موشک جان باختند.
شامگاه همان روز، سپاه پاسداران در اطلاعیه شماره ۸ عملیات «وعده صادق ۴» اعلام کرد که حملات تلافیجویانه ایران تاکنون به کشتهشدن ۵۶۰ نظامی آمریکایی انجامیده است. در این اطلاعیه همچنین به کشته شدن ۶ افسر ارشد سازمان سیا (سیآیای) و زخمی شدن ۲ نفر دیگر در حمله موشکی ایران به اقامتگاه آنان در امارات متحده عربی اشاره شد.
در مقابل، سنتکام در بیانیهای اعلام کرد که تا صبح روز یکم مارس به وقت آمریکا، در جریان عملیات «خشم حماسی» علیه ایران، سه نظامی آمریکایی کشته و پنج تن دیگر به شدت زخمی شدهاند.
دقایقی بعد، دونالد ترامپ در یک پیام ویدئویی گفت: «متأسفانه ممکن است پیش از پایان کار، شمار تلفات آمریکا افزایش یابد. ما تمام تلاش خود را برای جلوگیری از این امر به کار خواهیم بست. اما آمریکا قطعاً انتقام این جنایت را خواهد گرفت و با کسانی که به تمدن بشری اعلام جنگ کردهاند، با شدیدترین وجه ممکن برخورد خواهد کرد.»
از سوی دیگر، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران شهادت آیتالله خامنهای را «اعلام جنگ به جهان اسلام» دانست و هشدار داد: «جمهوری اسلامی انتقامگیری از عاملان و آمران این جنایت تاریخی را حق مسلم و وظیفه خود میداند.»
روز قبل از آن، عراقچی در مصاحبهای با شبکه ایبیسی نیوز آمریکا گفته بود: «ما برای دفاع از امنیت خود و حفاظت از مردممان، از هیچ تلاشی فروگذار نخواهیم کرد و در این راه هرگز کوتاه نخواهیم آمد.»
سخنگوی وزارت امور خارجه چین نیز روز یکم مارس در واکنش به شهادت آیتالله خامنهای، ضمن محکومیت شدید این اقدام، آن را حمله به حاکمیت ایران و نقض آشکار منشور ملل متحد و اصول بنیادین روابط بینالملل خواند. وی خواستار توقف فوری درگیریها و جلوگیری از تشدید تنشها برای حفظ صلح و ثبات در خاورمیانه و جهان شد.
این گزارش برگردان فارسی مقالهای است که ابتدا در وبسایت گوانچا منتشر شده است.
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 