فاجعه‌ی سیاه؛ طوفانی از دوده و مرگ بر فراز تهران

منبع: خبرگزاری چین به نقل از خبرگزاری‌های بین‌المللی
ترجمه مجله جنوب جهانی

شامگاه شنبه، آسمان تهران نه با غبار آلودگی همیشگی، که با شعله‌های مهیب و دودهای غلیظ نفت‌سیاه درهم‌آمیخت. حملات هوایی به تأسیسات استراتژیک ذخیره‌ی سوخت در پایتخت ایران، نه تنها انبارهای انرژی، که حیات شهری را نیز هدف قرار داد؛ اقدامی که کارشناسان آن را «آغاز فصلی تاریک» در منازعه‌ی منطقه‌ای خواندند.

از شعله‌های دیشب تا باران مرگ در صبحگاه

شب گذشته، پنج مرکز ذخیره‌سازی سوخت در استان‌های تهران و البرز طعمه‌ی موشک‌ها شدند. منابع محلی از انفجارهایی خبر دادند که آسمان را روشن کرد و به دنبال آن، ستون‌هایی عظیم از دود، چهره شهر را دگرگون ساخت. در این حملات، به گفته مقامات محلی، چهار تن جان باختند و خساراتی سنگین به زیرساخت‌های حیاتی وارد آمد.

اما فاجعه، خود را در سپیده‌دم فردا نشان داد. صبح یکشنبه، خبرنگار شبکه الجزیره در توصیفی هولناک گفت: «تهران در روشنایی روز، در سیاهی شب فرورفته است. ابرهایی زهرآگین و سیاه‌فام، خورشید را بلعیده‌اند. قطرات باران بر شیشه‌ها فرود می‌آیند، اما نه زلال که سیاه و چسبناک». فردریک پلیتگن، خبرنگار CNN نیز با انتشار ویدئویی این صحنه را تأیید کرد: «پس از بمباران گسترده تأسیسات نفتی در جنوب و غرب تهران، صبح امروز زمین زیر بارانی از نفت شسته شد».

تهران؛ زیر سقفی از دوده و سم

این فاجعه زیست‌محیطی، دامن شبکه فاضلاب تهران را نیز گرفت. تصاویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی، جویبارهایی از آتش را نشان می‌داد که نفت نشت‌کرده، آنها را به «رودهایی از شعله» در حاشیه خیابان‌ها بدل کرده است. بوی تعفن سوخت، هوای شهر را غیرقابل‌تنفس کرده بود.

نهادهای مسئول ایران، از جمله سازمان حفاظت محیط زیست و جمعیت هلال‌احمر، با صدور هشدارهای اضطراری از شهروندان خواستند در خانه‌ها بمانند. در دستورالعملی بی‌سابقه تأکید شد: «باران سمی است؛ تماس با پوست می‌تواند به سوختگی شیمیایی و استنشاق آن به آسیب‌های ریوی جبران‌ناپذیر بینجامد. اگر در فضای باز گرفتار شدید، هرگز به نقاطی با پوشش گیاهی پناه نبرید و لباس‌های آلوده را فوراً در کیسه‌های دربسته جدا کنید».

در اقدامی اضطراری، استاندار تهران از کاهش سهمیه بنزین از ۳۰ لیتر در روز به ۲۰ لیتر خبر داد و وعده داد که این بحران ظرف «دو تا سه روز» مهار شود.

پشت پرده؛ «جنگی شیمیایی» در قامت یک حمله هوایی

تحلیلگران برجسته ایرانی این حملات را نه یک عملیات صرف نظامی، که «استفاده از جغرافیا و اقلیم به مثابه یک سلاح کشتار جمعی» ارزیابی می‌کنند. فواد ایزدی، استاد دانشگاه تهران، در گفتگو با الجزیره گفت: «واشنگتن و تل‌آویو به خوبی می‌دانستند که هواشناسی تهران برای روز بعد بارش شدید را پیش‌بینی کرده است. هدف آنها نه تنها تأسیسات، بلکه آلوده کردن میلیون‌ها شهروند با باران‌های زهرآگین و بازگشت دود و آلاینده‌ها به سطح شهر بود. این، طراحی یک تراژدی تمام‌عیار است».

حسن احمدیان، دیگر تحلیلگر ارشد، نیز با اشاره به هدف‌قرارگرفتن زیرساخت‌های غیرنظامی و سدهای آب شرب اطراف تهران هشدار داد: «این مرحله‌ای تازه از جنگ است؛ جایی که مرز میان اهداف نظامی و غیرنظامی کاملاً محو شده و ما با یک کارزار فراگیر برای بی‌نظم کردن زندگی روزمره و به خطر انداختن سلامت عمومی روبه‌رو هستیم».

تهدید متقابل و چشم‌انداز جنگ

در واکنش به این رویداد، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، حملات به تأسیسات نفتی را «نقض آشکار قوانین بین‌المللی و مصداق بارز جنایت جنگی و به‌کارگیری سلاح شیمیایی علیه غیرنظامیان» توصیف کرد و گفت که عواقب این فاجعه محیط زیستی، مرزهای ایران را درنوردیده و منطقه را تهدید خواهد کرد.

در مقابل، وزارت انرژی رژیم صهیونیستی این حملات را «تشدید درگیری» خواند و از گام‌های بعدی خبر داد. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز بامداد یکشنبه با صدور بیانیه‌ای از شلیک موشک به سوی اهدافی در تل‌آویو و بئرشبع خبر داد و هشدار داد که «گستره و عمق حملات آتی، دشمن را غافلگیر خواهد کرد». سخنگوی سپاه نیز با اشاره به توان بالای موشکی ایران اعلام کرد: «نیروهای مسلح برای جنگی طولانی و تمام‌عیار تا شش ماه آماده‌اند و موشک‌های دوربرد و پیشرفته‌تر در روزهای آینده به میدان خواهند آمد».

این رویداد، منطقه را به نقطه جوش جدیدی رسانده است؛ جایی که دیگر تنها سربازان، که کودکان و شهروندان عادی در زیر بارانی سیاه، نفس‌های آخر یک صلح شکننده را نظاره می‌کنند.