رسانه چینی
ترجمه مجله جنوب جهانی

در بحبوحه آتش و دود جنگ، واشنگتن پست از سندی محرمانه پرده برداشته که می‌توان آن را «تلخ‌ترین حقیقت» برای کاخ سفید نامید. ارزیابی محرمانه جامعه اطلاعاتی آمریکا، صریح و بی‌پرده اعلام کرده که هدف اصلی این جنگ، یعنی «براندازی نظام جمهوری اسلامی ایران»، دست‌نیافتنی است. این گزارش که حدود یک هفته پیش از آغاز حملات تهیه شده، به واشنگتن هشدار داده که حتی با قوی‌ترین حملات، ساختار قدرت در تهران پابرجا خواهد ماند.

گزارشی که پیش از جنگ نوشته شد

بر اساس این سند محرمانه که به امضای «شورای ملی اطلاعات» (NIC) – بالاترین نهاد تحلیلی جامعه اطلاعاتی آمریکا – رسیده، دو سناریوی اصلی برای حمله به ایران بررسی شده است: «حملات هدفمند به رهبران» و «حمله همه‌جانبه به ساختار حکومت». نتیجه هر دو سناریو یکی است: حتی در صورت ترور رهبر معظم انقلاب، سازوکارهای قانونی و نهادی نظام، جانشینی او را به‌سرعت و بدون فروپاشی تعیین خواهد کرد.

منابع آگاه تأکید کرده‌اند که در این گزارش، احتمال «به‌دست گرفتن قدرت توسط مخالفان نظام» به‌عنوان یک سناریوی «بعید» توصیف شده است. این یعنی مغز متفکر اطلاعاتی آمریکا، پیش از آنکه اولین موشک به سمت ایران شلیک شود، به این نتیجه رسیده بود که مهم‌ترین وعده تبلیغاتی جنگ، یک «سراب» است.

کاخ سفید در برابر واقعیت؛ از «پیروزی قریب‌الوقوع» تا «ادامه داریم»

در مقابل، زبان کاخ سفید همچنان زبانی دیگر است. آنا کلی، سخنگوی شورای امنیت ملی، در واکنش به این گزارش، بیانیه‌ای تکراری صادر کرد و اهداف جنگ را «نابودی توان موشکی و دریایی ایران و جلوگیری از دستیابی آن به سلاح هسته‌ای» خواند. پاسخی که تلاش می‌کند از زیر بار واقعیت «غیرممکن بودن براندازی» فرار کند، اما پرسش اینجاست: اگر براندازی ممکن نیست، پس این همه هزینه و خونریزی برای چیست؟

معمای جانشینی؛ نبردی پنهان در تهران؟

یکی از بخش‌های جذاب گزارش واشنگتن پست، به بحث جانشینی رهبری در ایران بازمی‌گردد. منابع غربی از تلاش‌های پشت‌پرده برای انتخاب جانشین احتمالی خبر می‌دهند. به گفته یک مقام امنیتی غربی، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از حجت‌الاسلام مجتبی خامنه‌ای، فرزند رهبر معظم، حمایت می‌کند، اما این انتخاب با مخالفت چهره‌هایی چون علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، روبه‌روست.

در این میان، ترامپ نیز با لحن همیشگی خود وارد شده و مجتبی خامنه‌ای را «ناکارآمد» و «سبک‌وزن» خوانده و مدعی شده که در انتخاب رهبر آینده ایران نقش خواهد داشت! ادعایی که با پاسخ تند محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، مواجه شد: «سرنوشت ایران را مردم سربلند ایران تعیین خواهند کرد، نه باند اپستاین.»

آیا تهران آماده انفجار داخلی است؟

برآورد مقامات کنونی و پیشین آمریکایی، حکایت از آن دارد که تاکنون هیچ نشانه‌ای از شورش گسترده مردمی یا شکاف عمیق در بدنه امنیتی-نظامی ایران مشاهده نشده است. تحلیلگران بر این باورند که «ایدئولوژی مقاومت» و «ضدیت با آمریکا»، همچنان چسب اصلی میان حاکمیت و بخش‌های قابل توجهی از جامعه است. هالی داگرس، کارشناس ارشد مؤسسه واشنگتن، در این باره می‌گوید: «تسلیم شدن در برابر ترامپ، با تمام آنچه این گروه‌ها به آن باور دارند، در تضاد است. ایدئولوژی آن‌ها بر پایه مقاومت در برابر امپریالیسم آمریکا بنا شده.»

سوزان مالونی، تحلیلگر ارشد مسائل ایران در مؤسسه بروکینگز، نیز نتیجه‌گیری شورای ملی اطلاعات را «ارزیابی عمیق و آگاهانه از نظام و نهادهای مستقر در ایران» توصیف می‌کند. او معتقد است که حتی اگر حکومت نتواند نفوذ منطقه‌ای خود را حفظ کند، قطعاً توانایی کنترل اوضاع داخلی را خواهد داشت.

نتیجه‌گیری؛ خوابی که تعبیر نمی‌شود

گزارش محرمانه جامعه اطلاعاتی آمریکا، نه یک پیش‌بینی، که یک «اعتراف» است. اعتراف به این که پس از دهه‌ها تقابل، هنوز تصویر درستی از جامعه و نظام ایران در واشنگتن وجود ندارد. این سند به روشنی نشان می‌دهد که ابزارهای اطلاعاتی-تحلیلی آمریکا، اگرچه می‌توانند عمق و پیچیدگی نظام رقیب را ببینند، اما در نهایت، این اراده ملی و انسجام داخلی است که معادلات را رقم می‌زند. رویای «تغییر رژیم» در ایران، این بار نیز تعبیر نشدنی باقی مانده است.