رسانه گوامچا
ترجمه مجله جنوب جهانی

بازگشت شبح «نی‌میتز» به آب‌های کارائیب؛ پیام واشنگتن به هاوانا در میانه بحران‌های هم‌زمان

تحرکات تازه ناوگان دریایی آمریکا در نزدیکی سواحل کوبا، گمانه‌زنی‌ها درباره سناریوی احتمالی مداخله نظامی در کارائیب را قوت بخشیده است.

خبرگزاری‌ها از اعزام ناو هواپیمابر هسته‌ای «یواس‌اس نی‌میتز» به حوزه مسئولیت فرماندهی جنوبی آمریکا (ساوت‌کام) خبر می‌دهند؛ منطقه‌ای که آب‌های کارائیب، آمریکای مرکزی و جنوبی را در بر می‌گیرد. این در حالی است که این ناو کهنه‌کار پنجاه‌ساله، مطابق برنامه‌ریزی‌های پیشین می‌بایست راهی کارخانه کشتی‌سازی نیوپورت نیوز در ویرجینیا می‌شد تا مراحل پایانی عمر عملیاتی خود را پشت سر بگذارد.

فرماندهی نیروی دریایی آمریکا تأکید کرده که این استقرار در چارچوب رزمایش «دریای جنوبی ۲۰۲۶» صورت می‌گیرد، اما در خصوص تأثیر آن بر بازنشستگی قریب‌الوقوع این ناو سکوت اختیار کرده است. پنتاگون پیشتر «نی‌میتز» را برای همیشه از چرخه مأموریت‌های رزمی کنار گذاشته بود، اما تحولات میدانی گویا معادلات را تغییر داده است.

«نی‌میتز» که در سال ۱۹۷۵ پا به عرصه وجود گذاشت، حال باید با طي مسافتی در حدود ۱۲ هزار و ۴۰۰ مایل دریایی، اقیانوس آرام را پشت سر گذاشته و با دور زدن دماغه جنوبی قاره آمریکا، خود را به مقصد برساند. مسیری که از تنگه پاناما به دلیل غول‌پیکر بودن این کشتی برایش میسر نیست.

معادله کارائیب در سایه تهدید وجودی علیه هاوانا

هم‌زمان با این جابجایی بزرگ دریایی، کاخ سفید لحن خود را در قبال کوبا به طرز محسوسی تندتر کرده است. دونالد ترامپ در روزهای اخیر با صراحتی بی‌سابقه از «سرنگونی دولت کوبا» سخن گفته و وعده داده که اقدام علیه هاوانا «تنها مسئله‌ای زمان است». او پیشتر حتی از احتمال «مدیریت دوستانه» این کشور جزیره‌ای که به زعم وی در وضعیتی اسفناک به سر می‌برد، سخن به میان آورده بود.

در پشت پرده این اظهارات، تحولات میدانی نیز نگرانی‌ها را افزایش داده است. پس از دستگیری نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا – تأمین‌کننده اصلی نفت کوبا – و اعمال فشار حداکثری واشنگتن بر کاراکاس، ذخایر سوخت هاوانا به شدت کاهش یافته است. از ژانویه ۲۰۲۶ تاکنون، محموله‌ای نفتی به کوبا نرسیده و این بحران، اقتصاد به‌قوه‌رنجور این کشور را با تنگنایی بی‌سابقه مواجه کرده است.

معامله بر سر میز قدرت؛ کاخ سفید به دنبال تغییر چهره رژیم بدون لشکرکشی

نکته قابل تأمل آنکه به موازات تهدیدهای نظامی، رسانه‌های آمریکایی از گزینه‌ای دیگر نیز پرده برداشته‌اند. روزنامه «یواس‌ای تودی» به نقل از منابع آگاه گزارش داده که دولت ترامپ در حال نهایی کردن یک توافق اقتصادی جامع با مقامات کوبایی است. طرحی که در ازای عقب‌نشینی از برخی تحریم‌ها و کاهش محدودیت‌های سفر، به دنبال تغییراتی ساختاری در هاواناست.

بر پایه این گزارش‌ها، محور مذاکرات محرمانه مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، با حلقه نزدیکان خاندان کاسترو، شامل سه محور کلیدی است: کناره‌گیری میگل دیاز-کانل از ریاست‌جمهوری، تداوم حضور خاندان کاسترو در جزیره، و واگذاری بخش‌هایی از بنادر، انرژی و گردشگری به شرکت‌های آمریکایی. کاخ سفید نه این گزارش‌ها را تأیید کرده و نه تکذیب.

هاوانا: سیاست همسایگی جدید واشنگتن، استعماری مدرن است

میگل دیاز-کانل، رئیس‌جمهور کوبا، در واکنش تندی به این تحولات، نشست اخیر «سپر قاره آمریکا» را که به میزبانی ترامپ برگزار شد، اقدامی «نو استعماری» خواند و تأکید کرد هدف واقعی واشنگتن، تحمیل مداخله نظامی‌گرایانه خود به کشورهای منطقه، نقض آشکار بیانیه صلح آمریکای لاتین و نابودی یکپارچگی منطقه‌ای است.

پیامی فراتر از کارائیب؛ پکن و مسکو ناظر بر مصرف مهمات استراتژیک واشنگتن

در یک نگاه کلان‌تر، اعزام «نی‌میتز» به آب‌های آمریکای لاتین، آن هم زمانی که ذخایر موشکی و مهمات هدایت‌شونده پنتاگون به دلیل درگیری با ایران در تنگنا قرار دارد، این سؤال را ایجاد می‌کند که آیا واشنگتن توانایی مدیریت هم‌زمان دو جبهه را دارد؟

ناظران مسائل راهبردی معتقدند هرگونه ماجراجویی تازه در حیاط خلوت آمریکا، بی‌تردید با نگاه ریزبین چین و روسیه به سطوح ذخایر استراتژیک ایالات متحده گره خورده است. اگر واشنگتن در کارائیب نیز پایگاهی تازه برای مصرف مهمات خود ایجاد کند، شاید دیگر برای خط‌کشی در برابر پکن، موشکی باقی نماند.