پدرو سانچز و جنگ علیه ایران
دمیتری سدوف (Dmitry SEDOV)- دانشمند علوم سیاسی، روزنامهنگار
ا. م. شیری- با توجه به اینکه پدرو سانچیز، نخست وزیر پادشاهی اسپانیا حملات آمریکا علیه ایران را محکوم نموده و برغم تهدیدات، استفاده از پایگاههای آن در خاک کشور را ممنوع کرده است، اما دولتهای دستنشانده در شبهکشورهای عربی- در اصل گاوهای شیرده امپریالیسم آمریکا، نه تنها خاک، آب و فضای کشور خود را برای حملات تروریستی به میهن ما را در اختیار آمریکا و اسرائیل گذاشتهاند، حتی به دستور ارباب خود نیز در شورای امنیت علیه حملات ایران به پایگاههای آن قطعنامه به تصویب رساندند، من اگر جای مقامات تصمیمگیر کشورم بودم، بلافاصله عنوان «جمهوری اسلامی» را که طبق درک عمومی از اسلامیت و جمهوریت، نه اسلامی است و نه جمهوری، تغییر میدادم و دیگر هرگز نامی از «کشورهای اسلامی» نمیبردم. و همچنین، بعد از این هرگز از واژهها، کلمات، عبارات و جملات عربی در ابتدا و انتهای اظهارات و بیانات کتبی یا شفاهی خود که بویژه، در جامعۀ متکثر کشور وحدتبخش نیستند، استفاده نمیکردم. با این حال، «صلاح مملکت خویش خسروان دانند»! از ما گفتن.
*-*-*
آیا عقل سلیم و تمایل به صلح پیروز خواهد شد؟
در حالی که آمریکا وارد جنگ خاورمیانه شده است، اکثر متحدان اروپایی آن در مرز باریکی بین حمایت محدود و هشدارها در مورد فاجعۀ منطقهای حرکت میکنند. با این حال، پدرو سانچز، نخست وزیر اسپانیا، موضع متفاوتی را برگزیده است. او حمله به ایران به شدت مورد انتقاد قرار داده و کاخ سفید را خشمگین کرده است و با وجود تهدیدات ترامپ، همچنان قاطعانه در موضع خود ایستاده است. ترامپ تهدید میکند تجارت با این کشور را قطع کند، حتی اگر تنها ۵٪ از تجارت خارجی آن با آمریکا باشد. درست است که مادرید از آمریکا گاز طبیعی مایع میخرد و این عامل مهمی در روابط اقتصادی است. با این وجود، اقتصاد پایدار اسپانیا شرکای دیگری را جذب میکند. آمازون به تازگی اعلام کرده است که قصد دارد برای ساخت مراکز داده ۴٠ میلیارد دلار در این کشور سرمایهگذاری کند. علاوه بر این، دو پایگاه نظامی آمریکا در جنوب اسپانیا واقع است. اما، سانچز استفاده از آنها را برای حمله به ایران ممنوع کرده است.
او در سخنرانی تلویزیونی خود خطاب به ملت، شعار «نه به جنگ» را مطرح کرد و حملۀ آمریکا و اسرائیل به ایران را بیملاحظه و غیرقانونی خواند و افزود: «کشورش صرفاً به خاطر ترس از پاسخ کسی، در کاری که برای کل جهان مضر و با ارزشها و منافع ما مغایر است، همدست نخواهد شد».
سانچز آمریکا را به بازی «رولت روسی» با سرنوشت میلیونها نفر متهم کرد. سانچز با اشاره به ترامپ گفت: «کاملاً غیرقابل قبول است که رهبران عاجز از بهبود زندگی مردم، از دود جنگ برای سرپوش گذاشتن بر شکستهای خود و پر کردن جیب عدۀ معدودی استفاده میکنند».
خوزه مانوئل آلبارز، وزیر امور خارجۀ اسپانیا، در پاسخ به تهدیدهای آمریکا مبنی بر قطع تجارت، اظهار داشت: «موضع ما در مورد استفاده از پایگاههایمان در جنگ علیه ایران تغییر نکرده است».
با توجه به اینکه اسپانیا با رد پیشنهاد ناتو برای افزایش هزینههای نظامی به ۵ درصد از تولید ناخالص داخلی تا سال ۲۰۳۵، با انتقاد ترامپ مواجه شد، شکاف بین اسپانیا و آمریکا آشکار گردید. سانچز در میان حلقههای ناتویی منتقد سیاستهای ترامپ، در حال تبدیل شدن به یک چهرۀ شاخص است.
علاوه بر این، شرایط نظامی در خاورمیانه در جهت نامطلوب برای آمریکا توسعه مییابد. سقوط روزافزون انرژی جهانی به دلیل مسدود شدن تنگۀ هرمز توسط ایران، دولت ترامپ را مجبور به انتخاب بین دو گزینه نامطلوب میکند:
ــ اجازه دادن به تشدید این سقوط به دلیل ناتوانی در «باز کردن تنگه»؛
ــ سازماندهی محافظت نفتکشها توسط کشتیهای جنگی، کاری که نیروی دریایی آمریکا برای انجام آن آماده نیست.
امروزه، پدافند ساحلی ایران قادر است کشتیهای حاضر در تنگۀ هرمز را با چنان تعداد موشک و پهپاد هدف قرار دهد که کشتیهای جنگی آمریکا فاقد مهمات پدافند هوایی برای مقابله با آنها هستند. علاوه بر این، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پیش از این اعلام کرده است که هدف اصلی آن کشتیهای غولپیکر حامل گاز خواهد بود که در صورت اصابت، باعث انفجارهای مهیب میشوند.
پیشنهاد اسرائیلیها مبنی بر اینکه ابتدا مواضع تهاجمی ساحلی ایران را بمباران کنند و سپس عبور کشتیها را آغاز نمایند، پیش از هر چیز با مشکل زمان روبهرو است. «ترافیک» ایجادشده در تنگه، وضعیت جهانی را هر روز بدتر میکند و حملات نیروی هوایی نابودی سریع مواضع ایرانیها را تضمین نمیکند. افزون بر این، در میان کاپیتانهای ناوگان نفت و گاز کشورهای مختلف، به تعداد کافی افراد شجاع برای فرورفتن به میان این جهنم وجود ندارد.
خودِ همین فکرِ احتمال استفادۀ اسرائیل از سلاح هستهای باعث این نگرانی میشود که ایران نیز در پاسخ به راکتور هستهای دیمونا حمله کند و تخریب آن موجب آلودگی رادیواکتیوی در منطقهای پرجمعیت شود. دولت اسرائیل از وجود موشکهای مافوق صوت ایران که قادرند این هدف را مورد اصابت قرار دهند، آگاه است.
به این ترتیب، ماجراجویی نظامی علیه ایران برای بانیان آن، به چرخش به سمت قابل پیشبینی شروع کرده است. آنها باید قابل قبولترین راه خروج از این وضعیت را پیدا کنند.
و سیاستمدارانی مانند پدرو سانچز به دلیل انتخاب عقل سلیم و علاقهمندی به صلح، تعداد و نفوذشان در اروپا رو به افزایش خواهد بود.
به این ترتیب، ماجراجویی نظامی علیه ایران برای طراحان آن شروع کرده است به سمت قابل پیشبینی خود برگردد. اکنون آنها ناچارند قابلقبولترین راه خروج از این وضعیت را پیدا کنند.
٢٢ اسفند- حوت ١۴٠۴
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 