رسانه‌های چینی

ترجمه مجله جنوب جهانی

با ورود عملیات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران به سومین هفته، داده‌های دریایی حکایت از آن دارد که برای نخستین بار از زمان شروع مناقشه، شمار کشتی‌های عبوری از تنگهٔ هرمز در روز ۱۴ مارس به صفر رسیده است. اندکی بعد، بهای نفت خام برنت نیز از مرز ۱۰۶ دلار در هر بشکه گذشت.

شرکت تحلیلی «وین‌وارد» که در زمینهٔ داده‌های ترافیک دریایی فعالیت می‌کند، روز ۱۵ مارس اعلام کرد که در ۲۴ ساعت گذشته، هیچ شناوری با سامانهٔ شناسایی خودکار (AIS) در این آبراه تردد نکرده است. این رقم در قیاس با روز قبل، کاهشی ۱۰۰ درصدی را نشان می‌دهد و از میانگین هفتگی ۵۷/۲ کشتی در روز نیز بسیار کمتر است.

نکتهٔ قابل تأمل دیگر، تجمع گستردهٔ شناورها در آب‌های پیرامونی است. به گزارش این شرکت، در دریای عمان حدود ۴۰۰ فروند کشتی در حال تردد یا توقف به سر می‌برند که نشان می‌دهد بسیاری از ناوگان تجاری، به‌جای تغییر مسیر دائمی، در نزدیکی تنگه منتظر مانده‌اند.

«وین‌وارد» در تحلیل خود تأکید کرده است که شرکت‌های کشتیرانی فعلاً رویکردی محتاطانه و انتظاری در پیش گرفته‌اند و هنوز تصمیم به تغییر دائم مسیر نگرفته‌اند. انباشت شناورها در دریای عمان حاکی از آن است که فعالان بازار، تنگهٔ هرمز را به‌کلی مسدود نمی‌دانند و گمان می‌برند که به‌گونه‌ای (حتی به‌صورت مدیریت‌شده) بازگشایی خواهد شد.

با این همه، فضای منطقه همچنان سرشار از بی‌ثباتی است و این وضع، سایه‌ای سنگین بر تجارت دریایی و بازار انرژی افکنده است. این گزارش پیش‌بینی کرده که اگر محدودیت‌ها ادامه یابد، کشتی‌ها ناگزیر به سمت دماغهٔ امید نیک منحرف خواهند شد که این امر کاهش بیشتر تردد از کانال سوئز و افزایش فشار بر زنجیرهٔ تأمین مسیر تجاری آسیا-اروپا را در پی خواهد داشت. بازار نفت نیز با چالش‌هایی چون تغییر مسیر صادرات و انباشت ذخایر شناور روبه‌رو خواهد شد.

روزنامهٔ فایننشال تایمز نیز گزارش داده که بهای نفت خام برنت روز ۱۶ مارس تا ۵۰/۱۰۶ دلار بالا رفت و سپس اندکی کاهش یافت و در ۷۵/۱۰۴ دلار ایستاد.

شبکهٔ سی‌ان‌ان نیز هشدار داده که دامنهٔ تبعات بسته شدن احتمالی تنگهٔ هرمز فراتر از نفت خواهد رفت و کودهای شیمیایی و به‌دنبال آن مواد غذایی را نیز در بر خواهد گرفت. کالاهای فاسدشدنیِ دریابرد همچون لبنیات، میوه، سبزیجات و فراورده‌های دریایی، نخستین قربانیان این موج تورمی خواهند بود.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا که خود را در برابر پیامدهای گرانی نفت می‌بیند، روز ۱۴ مارس در شبکهٔ اجتماعی «تروث سوشال» از بریتانیا، فرانسه، ژاپن و کرهٔ جنوبی خواست ناوگان خود را برای «حفظ امنیت و باز ماندن تنگهٔ هرمز» به منطقه اعزام کنند. او بعداً این فراخوان را به تمام کشورهای بهره‌مند از نفت منطقه تعمیم داد و خواستار تشکیل «ائتلافی بین‌المللی برای اسکورت کشتی‌ها» شد.

اما خود آمریکا تا این لحظه هیچ ناو جنگی برای اسکورت نفتکش‌ها به خلیج فارس گسیل نکرده است. متحدان نیز پاسخی سرد به این درخواست شتاب‌زده داده‌اند: بریتانیا از بررسی گزینه‌هایی چون مین‌روب‌های بدون سرنشین خبر داده، ژاپن با اشاره به «موانع بسیار» عملاً پاسخ منفی داده، کرهٔ جنوبی بر «ارزیابی محتاطانه» تأکید کرده و فرانسه اعزام نیرو را رد و بر عملیات کاملاً دفاعی پس از فروکش کردن تنش تأکید کرده است. هند نیز مسیر مذاکرهٔ مستقیم با ایران را بهترین گزینه برای بازگشایی تنگه دانسته است.

این گزارش‌ها حاکی از آن است که بحران در تنگهٔ هرمز نه‌تنها تجارت جهانی، بلکه مناسبات سیاسی درون ائتلاف غربی را نیز وارد مرحله‌ای تازه و شکننده کرده است.