نیویورک تایمز و پولیتیکو فاش کردند:  لابی پنهان واشنگتن در پشت پردۀ بحران هرمز؛ التماس برای حمایت، حتی در حد یک بیانیه!

ترجمه مجله جنوب جهانی

با مسدود شدن شاهرگ حیاتی انرژی جهان در پی تشدید تنش‌ها در تنگه هرمز و متعاقب آن، لرزش شدید بر پیکرۀ بازارهای نفتی، کاخ سفید به تکاپویی بی‌سابقه افتاده است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، پس از آنکه فراخوان عمومیاش برای تشکیل ائتلافی دریایی در خلیج فارس با سردی و بی‌میلی متحدانش روبه‌رو شد، اکنون راهی دیگر در پیش گرفته است: لابیگریِ خصوصی و خواهشهای پشت‌پردهای.

به گزارش وبسایت «پولیتیکو»، دولت آمریکا که از واکنش منفی بازارها به این بن‌بست امنیتی به شدت مضطرب است، دست به دامان متحدان اروپایی و آسیایی خود شده و از آنها خواسته است، حتی با صدور یک بیانیۀ کلی و نمادین، پشتیبانی خود را از این عملیات اعلام کنند. هدفی والاتر از مشارکت نظامی مستقیم وجود ندارد: آرام کردن امواج طوفانی بازار نفت.

کاخ سفید: فعلاً «ماهیت حمایت» مهم نیست

سه مقام ارشد اروپایی که خواستند نامشان فاش نشود، در گفتگو با این رسانه فاش کردند که نمایندگان دولت ترامپ در هفته‌های اخیر با التماس از متحدان خواسته‌اند تا پیش از پایان هفته جاری، حمایت سیاسی خود را از این طرح اعلام کنند. به گفتۀ این منابع، واشنگتن در شرایط کنونی حتی بر سر «چگونگی» حمایت نیز سختگیری نمی‌کند و صرف یک چراغ سبز دیپلماتیک از سوی پایتخت‌های اروپایی می‌تواند برای التیام اعصاب خردشده بازار کافی باشد.

این در حالی است که ترامپ پیشتر در شبکه‌های اجتماعی خود با عصبانیت نوشته بود: «ما به کمک هیچکس نیاز نداریم!» اما اظهارات ضد و نقیض او نشان‌دهنده دوگانگی واشنگتن در برابر این بحران است. او در دیدار با نخست‌وزیر ایرلند در دفتر بیضی، بار دیگر به ناتو تاخت و مشارکت نکردن اعضای آن را «اشتباهی احمقانه» خواند و مدعی شد که این «محکی واقعی» برای نشان دادن کارآمدی این پیمان بود.

در بن‌بست محاسبات سیاسی و نظامی

کشورهای اروپایی اما در تنگنایی سخت گرفتار آمده‌اند. از سویی، تشدید بحران انرژی و مسدود شدن هرمز، مستقیماً حیات اقتصادی آنها را تهدید می‌کند و از سوی دیگر، همراهی با واشنگتن به معنای غوطه‌ور شدن در آتش جنگی است که خود در شکل‌گیری آن نقشی نداشته‌اند.

یک مقام اروپایی با اشاره به نارضایتی از شیوه تصمیم‌گیری واشنگتن به «پولیتیکو» گفت: «متحدان هنوز در هالهای از ابهام به سر می‌برند. آنها نمیدانند محاسبات واشنگتن چیست، ارزیابی‌هایش کدام است و اصلاً «پیروزی» از نگاه آمریکا چه تعریفی دارد.»

فردریش مرتس، صدراعظم آلمان، به صراحت هرگونه مشارکت نظامی برلین را رد کرد و گفت که پیش از آغاز جنگ، هیچ مشورتی با اروپا صورت نگرفته و بنابراین انتظار همراهی، منطقی نیست. امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه نیز با تأکید بر اینکه فرانسه «طرف درگیر» نیست، اعلام کرد تا زمانی که فضایی برای کاهش تنش فراهم نشود، پاریس هیچ نقشی در عملیات‌های نظامی هرمز ایفا نخواهد کرد.

حتی کشورهای دیگری نظیر آلمان، کانادا، استرالیا و ژاپن نیز هرگونه مداخله نظامی در این مقطع را منتفی دانسته‌اند. منابع آگاه می‌گویند که لندن نیز حتی اگر قصد مشارکت داشت، ناوگانش برای رسیدن به منطقه به هفته‌ها زمان نیاز داشت.

بازدارنده‌ای به نام افکار عمومی و بازار

در سوی دیگر میدان، «نیویورک تایمز» در تحلیلی عمیق به ریشۀ این بی‌میلی پرداخته است. به نوشته این روزنامه، بحران هرمز برای اروپا یک «فرصت» نیز هست. مقامات ارشد اروپایی بر این باورند که تنها عاملی که می‌تواند ترامپ را از ادامه جنگ منصرف کند، واکنش تند بازارهای مالی و افکار عمومی آمریکا است. جایی که تنگه هرمز هر دو را هدف گرفته است.

اروپا به خوبی می‌داند که ترامپ تحمل افزایش قیمت نفت در آستانۀ انتخابات میاندوره‌ای را ندارد و حاضر نیست هزینه سیاسی جنگ تحمیلی خود را بپردازد. از این رو، کارشناسان معتقدند اروپا با خودداری از همراهی فوری با واشنگتن، در واقع اهرم فشاری برای پایان زودهنگام درگیری‌ها در دست دارد؛ حتی اگر این به معنای تحمل ریسک بی‌ثباتی بیشتر در منطقه و موج تازه‌ای از پناهجویان به سوی اروپا باشد.

نکتۀ پایانی آنکه، اروپا با یادآوری تجربۀ جنگ عراق، دیگر تمایلی به نقشآفرینی در سناریویی ندارد که واشنگتن آن را بهتنهایی طراحی کرده و کارگردانی می‌کند. آنها این بار نمی‌خواهند در نمایشی تک‌نفره، حتی نقش سیاهی لشکر را هم بازی کنند.