رسانه چینی

ترجمه مجله جنوب جهانی

در شرایطی که به‌نظر می‌رسید پدرو سانچز، نخست‌وزیر اسپانیا، در محکومیت حملۀ نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران صدایی تنها در میان رهبران اروپاست، اکنون قاره‌سبز راه او را در پیش گرفته است.

به گزارش منابع آگاه از متن پیش‌نویس بیانیۀ نهایی شورای اروپا، قرار است سران کشورهای عضو در نشست روز سه‌شنبه (۲۹ اسفند) با لحنی صریح، اقدام نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران را مورد انتقاد قرار داده و بر «رعایت کامل حقوق بین‌الملل توسط همه طرف‌ها» تأکید کنند.

این چرخش آشکار در سیاست خارجی اتحادیه اروپا، واکنش خرسندانه خوزه مانوئل آلبارس، وزیر امور خارجۀ اسپانیا را به‌دنبال داشت. او با اشاره به موضع اولیۀ کشورش گفت: «اروپا سرانجام به صف ایستاد؛ همان‌طور که اسپانیا از همان ابتدا چنین کرد.» به‌گفتۀ او، رهبران اروپا اینک به این درک رسیده‌اند که «صلح‌خواهی، صیانت از رفاه شهروندان و خواستار کاهش تنش شدن، ذات واقع‌بینی اصیل است.»

وزیر خارجۀ اسپانیا این سخنان را در واکنش به اظهارات اخیر اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، مطرح کرد که خواستار «رویکردی واقع‌بینانه‌تر و مبتنی بر منافع» در سیاست خارجی اتحادیه شده بود. آلبارس با نفی تقابل میان دو نظم کهنه و نو، هشدار داد آنچه در معرض خطر است، همان نظم لیبرال جهانی است که طولانی‌ترین دوران صلح و رفاه را برای اروپا به ارمغان آورده بود.

او با پیوند دادن حملۀ نظامی به ایران به بحران‌های اوکراین، ونزوئلا و حتی تهدید اخیر ترامپ برای تصاحب گرینلند، بر این باور است که تحمیل اهداف سیاسی از طریق جنگ، جز هرج‌ومرج حاصلی ندارد و بی‌اعتنایی به هنجارهای بین‌المللی، جهان را به ورطۀ آشوب می‌کشاند.

آلبارس با افتخار از نقش پیشتاز اسپانیا در این مسیر یاد کرد و افزود: «ما هرگز تنها نبودیم؛ تنها اولین بودیم که جرأت کردیم صفشکنی کنیم و دیگران را به دنبال خود بیاوریم.» او وظیفۀ اتحادیه اروپا را دفاع آشکار از حقوق بین‌الملل و پایان دادن به «جنگی یک‌جانبه» دانست که اروپا در آن نه مشارکت داده شده و نه حتی از آن آگاه بوده است.

تأثیرات این بحران بر اروپا نیز از نگاه او دور نماند؛ از جهش قیمت برق و انرژی گرفته تا خطر موج تازه‌ای از بحران پناهجویی. او با اشاره به آوارگی نزدیک به یک میلیون نفر در لبنان، هشدار داد: «همگی به یاد داریم که بحران پناهجویان سوریه چه بر سرمان آورد.»

وزیر خارجۀ اسپانیا تأکید کرد اروپا باید در محکومیت جنگ، چه در اوکراین و چه در غزه، یک صدا باشد: «ما همواره در کنار غیرنظامیانی ایستاده‌ایم که نیازمند حفاظت هستند؛ فرقی نمی‌کند کودک قربانی، چشمانی آبی داشته باشد یا سیاه.»

پایگاه خبری «پلیتیکو اروپا» در گزارشی به این تحول پرداخته و نوشته است موضع اولیۀ اسپانیا در قبال حملۀ نظامی به ایران، که با واکنش تهدیدآمیز ترامپ و سکوت معنادار فردریش مرتس، صدراعظم وقت آلمان روبه‌رو شد، اکنون به اجماعی اروپایی بدل شده است. این سکوت، خشم مادرید را برانگیخته بود.

یولاندا دیاز، معاون نخست‌وزیر اسپانیا، پیشتر از نرمش رهبران اروپا در برابر واشنگتن انتقاد کرده و آن را تغذی‌کنندۀ جریان افراطی راست در اروپا دانسته بود. به‌گفتۀ او، «آنچه امروز اروپا بدان نیاز دارد رهبری است، نه اطاعت از ترامپ.»

در دو هفتۀ اخیر، حتی جورجا ملونی، نخست‌وزیر راست‌گرای ایتالیا و متحد نزدیک ترامپ، نیز حملۀ اخیر را «فراتر از مرزهای حقوق بین‌الملل» خوانده است. این تغییر موضع نشان از عمق نگرانی اروپا از پیامدهای منطقهای و اقتصادی این بحران دارد.

از زمان آغاز حملات، نوسانات قیمت نفت شدت گرفته و شاخص برنت تا مرز ۱۲۰ دلار در هر بشکه پیش رفته است. تشدید درگیری‌ها در روزهای اخیر، ازجمله حملۀ تلافی‌جویانه به یک پایانه کلیدی انرژی در قطر، بار دیگر بازارها را ملتهب کرده است.

کارشناسان بر این باورند که شوک قیمت انرژی ناشی از بی‌ثباتی در خاورمیانه، بهبود شکنندۀ اقتصادی اروپا را هدف گرفته است. فون در لاین نیز هشدار داده که تنها در ده روز نخست بحران، اتحادیه اروپا ۳ میلیارد یورو بابت واردات سوخت‌های فسیلی بیشتر پرداخت کرده است.