رسانه چینی ناظر

چو چیاوچیاو

در بحبوحه تنش‌های فزاینده در غرب آسیا، تهران علامت‌های راهبردی مهمی را درباره آینده امنیت انرژی و معادلات دریایی در منطقه ارسال کرده است. تحولات روز چهارشنبه (۲۹ اسفند) نشان‌دهنده عزم جدی ایران برای تعریف قواعد جدید بازی در مهمترین آبراه انرژی جهان است.

بازتعریف حاکمیت بر هرمز: از تردد امن تا الزام حقوقی
یک منبع مطلع در مجلس شورای اسلامی از ارائه طرحی به هیئت‌رئیسه خبر داد که به موجب آن، همه کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز موظف به پرداخت «عوارض و مالیات» خواهند شد. به گفته این نماینده، منطق پشت این طرح، تبدیل موقعیت ژئوپلیتیک ایران به یک حق مسلم اقتصادی است: کشورهایی که از این آبراه برای تامین امنیت انرژی و زنجیره غذایی خود بهره می‌برند، در قبال این «خدمت راهبردی» به ایران بدهکارند و پرداخت عوارض، گام اول این مسئولیت‌پذیری بین‌المللی خواهد بود.

هشدار ارشدترین مشاور رهبری: «نظم نوین» در راه است
محمد مخبر، مشاور عالی و ارشد رهبر معظم انقلاب، با لحنی قاطع از تغییر پارادایم در نظم آبی منطقه خبر داد. وی با اشاره به تحولات پساجنگی تصریح کرد که نظم کنونی تنگه هرمز پایان‌یافته و فصل جدیدی آغاز خواهد شد. به گفته وی، ایران قصد دارد از این موقعیت استراتژیک به عنوان اهرمی برای «به‌چالش‌کشیدن و مهار» قدرت‌های فرامنطقه‌ای استفاده کند و در صورت لزوم، مسیر تردد شناورهای متخاصم را مسدود سازد.

لحن تند دیپلماسی میدانی: اتهام‌زنی و هشدار هم‌زمان
در میدان دیپلماسی نیز سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در گفتگو با شبکه الجزیره، کاخ سفید را مسئول اصلی التهاب‌آفرینی در منطقه خواند و نسبت به پیامدهای حضور نظامی آمریکا در آب‌های همجوار هشدار داد. او ضمن رد هرگونه هدف‌گیری عمدی غیرنظامیان، بر اجتناب‌ناپذیر بودن تشدید تنش در سایه اقدامات واشنگتن تأکید کرد. عراقچی در بخش دیگری از سخنان خود، به طور تلویحی از احتمال وضع مقررات جدید برای تردد دریایی در هرمز پرده برداشت.

واکنش زنجیره‌ای بازارها: آتش‌بازی نظامی در مخازن انرژی
هم‌زمان با این تحولات، تشدید درگیری‌ها میان ایران و اسرائیل از بامداد سه‌شنبه (۲۸ اسفند) به اوج تازه‌ای رسید. پس از حمله به میدان گازی پارس جنوبی، ایران تهدید به پاسخ کوبنده به تاسیسات نفتی متحدان غربی تل‌آویو در خلیج‌فارس کرد. کمتر از ۱۲ ساعت بعد، موشک‌ها به شهرک صنعتی راس‌لافان قطر، بزرگترین پایانه صادرات گاز مایع جهان، اصابت کرد.

هشدار دونالد ترامپ؛ تهدید عملی ایران
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در واکنش به این رویدادها مدعی شد از حمله اسرائیل به پارس جنوبی بی‌اطلاع بوده و با لحنی تهدیدآمیز به ایران هشدار داد که در صورت هرگونه تشدید تنش، سراسر این میدان غنی گازی را «منفجر خواهد کرد». با این حال، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در بیانیه‌ای نیمه‌شبی اعلام کرد که در واکنش به «اقدامات خصمانه دشمن»، دور جدیدی از حملات خود را علیه تاسیسات انرژی وابسته به آمریکا در منطقه آغاز کرده است.

استراتژی دفاعی تهران: اگر دست به تاسیسات ما بزنید…
سپاه در این بیانیه ضمن تأکید بر پرهیز از گسترش دامنه درگیری به تاسیسات نفتی و لطمه به اقتصاد کشورهای دوست، تأکید کرد که با حمله دشمن به زیرساخت‌های حیاتی ایران، عملاً جنگ وارد فازی جدید شده است. در این مرحله، «دفاع از زیرساخت‌ها در برابر هرگونه تعرض»، مستقیماً به معنای هدف قرار دادن تاسیسات انرژی دشمن و متحدانش خواهد بود. این نهاد نظامی با هشداری قاطع اعلام کرد که هرگونه تکرار این حملات با پاسخی «بی‌امان و ویرانگر» مواجه خواهد شد که تا نابودی کامل ادامه می‌یابد.

تلاطم قیمت‌ها و پیش‌بینی وحشتناک برای اروپا
در پی این تشدید تنش، قیمت نفت برنت از مرز ۱۱۵ دلار عبور کرد و بازار بنزین و گاز جهانی با شوک ۳۰ درصدی مواجه شد. بلومبرگ اینتلیجنس هشدار داد که حمله به راس‌لافان می‌تواند ۲۰ درصد از صادرات جهانی الانجی را مختل کند. در همین حال، جیمز میدویت، مدیر اندیشکده وردنت، به الجزیره گفت: «آنچه اکنون رخ می‌دهد فراتر از بسته شدن احتمالی هرمز است. حمله به تاسیسات اصلی تولید، زنجیره انرژی را از ریشه دچار لرزه کرده و به نظر می‌رسد این تلاطم قیمتی، دیگر موقتی نخواهد بود.»