دمیتری نفیودوف (Dmitry NEFYODOV)، دانشمند علوم سیاسی، کارشناس مسائل بین‌المللی

ا. م. شیری- مظلومیت خلق ستمدیدۀ کُرد بدان سبب مضاعف می‌شود که یکسری افراد تحت عناوین مختلف حزب، سازمان، گروه یا دستۀ به اصطلاح سیاسی برای دفاع از حق و حقوق این ملت تشکیل می‌گردد، اما پس از چندی به دست‌ابزار و بازیچۀ امپریالیسم و ارتجاع جهانی تبدیل می‌شوند. بارزترین نمونۀ این مدعا ملا مصطفی بارزانی بود. این گفتۀ او که «برای تأمین منافع خلق کُرد با شیطان هم دست می‌دهم»، مشهور خاص و عام است. او چنین هم کرد. بدین معنی که بعد از یک دور کامل قمری در ایران و اتحاد شوروی، دست‌آخر، سر به زیر بغل اسرائیل برد؛ فرزندانش را که اکنون بر کُردستان فرمانرویی می‌کنند، در آنجا بزرگ کرد…

به اصطلاح رهبران خلق کُرد، هرگز و هیچگاه نه از تجربۀ خود درس عبرت فراگرفتند و نه از تجربۀ دیگران. بعنوان مثال در نزدیک‌ترین تاریخ، کُردهای سوریه بودند که بعد از سال‌ها امیدواری به حمایت رژیم تروریستی امپریالیسم آمریکا، در نهایت به امان سرنوشت رها شدند.

و اکنون نیز پنج به اصطلاح حزب کُردستان ایران به دستور ترامپ-نتانیاهو در اسفند ١۴٠۴ در کُردستان عراق اعلام ائتلاف کردند تا به محض صدور فرمان از واشنگتن یا تل‌آویو و یا هر دو، از مرزهای غربی وارد میهن ما شوند و وظایف زمینی تروریست‌های مهاجم را انجام دهند…

حال که نیروهای کُردی هنوز هم قصد ندارند سر عقل بیایند و مسیر ثابت خیانت خود به خلق کُرد و ایران را ترک کنند، از زمین و زمان، از جهان و طبعیت می‌خواهم توان و قدر، عزم و ارادۀ استالینی به ملت ایران عطا فرمایند تا این خیانت پیشه‌گان را سر جای خود بنشاند.

*-*-*

گروه‌های کُرد تحت حمایت آمریکا برای حمله به غرب ایران آماده می‌شوند.

علیرغم تهدیدهای تهران و مخالفت اکید ترکیه که به شدت نگران چشم‌انداز هرج‌ومرج فزاینده در منطقه است، گروه‌های کُرد بمنظور پیوستن به کارزار آمریکا و اسرائیل برای سرنگونی نظام ایران و ورود به غرب کشور با حمایت متجاوزان، بطور شتاب‌زده ائتلاف کردند.

اگرچه تاریخ دقیق حملۀ احتمالی هنوز معلوم نیست، اما گفته می‌شود نیروهای مسلح و مجهز کُرد می‌توانند «ظرف چند روز» از مرز عبور کنند. در اول مارس، روز دوم تجاوز به ایران، دونالد ترامپ با مسعود بارزانی و بافل طالبانی، رهبران کرد عراق، در اربیل تماس گرفت و در مورد مسائل مورد علاقۀ متقابل گفتگو کردند. خطوط لولۀ نفت از میادین نفتی کرکوک و سایر مناطق، به سوی بنادر ترکیه (یومورتالیک، جیهان)، سوریه (بانیاس، طرطوس) و لبنان (طرابلس) کشیده شده است. جزئیات این مذاکرات به‌طور رسمی اعلام نشده، اما بر اساس برخی گزارش‌ها، احتمال جدایی کامل و نهایی این منطقه از عراق با حمایت کاخ سفید، به‌ویژه در صورت تلاش مقامات بغداد برای کمکِ حتی محدود به همسایۀ شرقی منتفی نیست.

همانطور که می‌دانیم، اکثریت جمعیت عرب عراق را شیعیان تشکیل می‌دهند که با هم‌کیشان خود در ایران پیوندهای نزدیک فرهنگی و خویشاوندی دارند. در روزهای ۱ و ۲ مارس، تظاهرکنندگان ضدآمریکایی به سفارت آمریکا در بغداد یورش بردند و با پرتاب سنگ به نیروهای امنیتی حمله کردند. امنیتی‌ها نیز در پاسخ از گاز اشک‌آور علیه آن‌ها استفاده کردند. هستۀ اصلی معترضان را اعضای گروه‌های تندرو تشکیل می‌دادند که تلاش داشتند حلقه‌های پلیس را در مسیر منتهی به منطقۀ دیپلماتیک بغداد، که موانع امنیتی شدید در اطراف آن ایجاد شده بود، از سر راه خود بردارند. در عین حال، گروه شبه‌نظامی عراقی کتائب حزب‌الله، طرفدار ایران، آمادگی خود را برای حمله به تأسیسات آمریکا در عراق، از جمله تأسیسات نزدیک مرز سوریه و در جنوب شرقی نزدیک میدان نفتی بزرگ «قرنۀ غربی» تحت کنترل شرکت آمریکایی شورون، و همچنین سلیمانیه و اربیل که فرودگاه آن در شامگاه ۲۸ فوریه گلوله‌باران شد، اعلام کرد. لازم به ذکر است که میدان نفتی «قرنۀ غربی» تا فوریه ۲۰۲۶ تحت کنترل لوک ‌اویل- شرکت نفت روسیه بود. چشم‌انداز گسترش عملیات «خشم حماسی» به عراق، خطر تجزیۀ نهایی این کشور را در پی دارد و به هرج‌ومرجی بسیار عمیق‌تر از هرج‌ومرجی که پس از حملۀ آمریکا در سال ۲۰۰۳ و سرنگونی «رژیم صدام حسین» در این کشور حکمرانی می‌کرد، منجر شود».

به گزارش سی‌ان‌ان، در دوم مارس، رئیس جمهور آمریکا با مصطفی هجری، رئیس حزب دموکرات کُردستان ایران دیدار و گفتگو کرد. عصر همان روز، ائتلاف تازه تأسیس نیروهای سیاسی کُردستان ایران مرکب از ائتلاف پنج حزب، بیانیه‌ای منتشر کرد که در آن به اقدامات آتی اشاره شده و از نیروهای امنیتی خواسته شده در کنار مردم باشند و «طرف ملت خود را انتخاب کنند». به گفتۀ یک مقام ارشد کُرد ایرانی، در روزهای آینده، نیروهای مخالف کُرد ایرانی که گویا بودجۀ قابل توجهی نیز دریافت می‌کنند، در یک عملیات زمینی برنامه‌ریزی شده در غرب ایران شرکت خواهند کرد.

به گفتۀ برخی منابع منطقه‌ای، مسعود بارزانی، رئیس حزب دموکرات کردستان و قدرتمندترین چهره در منطقۀ خودمختار کُردستان، نگرانی‌های قبلی خود را کنار گذاشته و دیگر با طرح «جنگجویان کُرد آمریکایی» برای کنترل مناطق مرزی با اکثریت کُرد در غرب ایران مخالفتی ندارد.

هدف گسترده‌تر این عملیات ماجراجویانه، تسریع فروپاشی «رژیم آیت‌الله‌ها» با تضعیف توانایی کاهش‌یافتۀ آن در کنترل اوضاع در میدان، و تشویق سایر اقلیت‌های قومی، از جمله ترک‌ها (آذربایجانی‌ها)، بلوچ‌ها، لرها، بختیاری‌ها، اعراب خوزستان (منطقۀ اصلی تولید نفت در جنوب غربی ایران) و دیگران به شورش است.

حزب کمونیست کُردستان عراق (تشکیل شده در سال ۱۹۹۳) اخیراً علیه «تلاش‌های ترامپ و متحدانش در اربیل و تل‌آویو برای تحریک جنگ بین ایران و عراق» موضع‌گیری کرد. به نظر ح‌ک‌ک‌ع، «واشنگتن و تل‌آویو قصد دارند رژیم ایران را سرنگون کرده و با استفاده از خون کُردها و ایجاد دشمنی بین کُردها در دو سوی مرز، آن را تجزیه کنند». همچنین خاطرنشان شده است که همکاری بین عراق و ایران «همیشه برای قدرت‌های غربی و اسرائیل غیرقابل قبول بوده و خواهد بود». کمونیست‌های کُرد یادآور می‌شوند که عملیات‌های خرابکارانه علیه رژیم‌های پیشین در ایران و عراق «اندکی پس از» امضای توافق‌نامه‌های دوستی و مرزی بین ایران و عراق در الجزایر (۱۹۷۵) آغاز شد.

هواپیماهای آمریکایی و اسرائیلی در ۳ مارس، شهر پیرانشهر، واقع در روبروی حاج عمران، و شهر بانه، روبروی سلیمانیه را بمباران کردند. از اول مارس، نیروهای هوایی آمریکا و اسرائیل مناطق نوار مرزی غربی و جنوبی ایران را بمنظور پاکسازی راه برای شبه‌نظامیان به اصطلاح «حزب حیات آزاد کردستان» [پژاک] و سایر سازمان‌های مشابه هدف بمباران‌های گستردۀ خود قرار دادند. گمان می‌رود آن‌ها از طریق منطقۀ حاج عمران تحت کنترل حزب دموکرات کردستان و از آنجا به سمت جنوب، به گذرگاه مرزی باشماق در سلیمانیه، تحت کنترل اتحادیۀ میهنی کردستان به رهبری جلال طالبانی، از مرز عبور کنند.

روز قبل، پیت هگزت، وزیر پنتاگون، در یک جلسۀ توجیهی تلاش کرد نقش «عامل کُردها» را در توجیه اقدام نظامی علیه ایران کم‌اهمیت جلوه دهد و اظهار داشت: «هیچ یک از اهداف ما با حمایت از مسلح کردن هیچ نیروی خاصی مرتبط نیست… ما می‌دانیم که سازمان‌های دیگر چه می‌کنند، اما اهداف ما به این موضوع مربوط نیست».

الجزیره می‌نویسد: «در طول دهه‌های گذشته، سازمان سیا در بسیاری از کشورها بودجۀ شورشیان و گروه‌های مسلح را تأمین کرده و تلاش داشته دولت‌های منتقد سیاست خارجی آمریکا را بی‌ثبات کند». تکیه بر گروه‌های مسلح کُرد در عراق و ایران سنت دیرینۀ سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا، انگلیس و اسرائیل است. بسته به شرایظ ژئوپلیتیکی، جناح‌ها، طوایف و گروه‌های قومی و قبیله‌ای مختلف کُرد به‌عنوان «مهرۀ قابل معامله» در چانه‌زنی‌های منطقه‌ای مورد استفاده قرار گرفته‌اند، همانطور که در اواسط دهۀ ۱۹۹۰ در عراق و اخیراً در شمال شرقی سوریه مورد استفاده قرار گرفتند. شکی نیست که این بار نیز همین اتفاق خواهد افتاد: «گروه‌های کُرد در ایران به سختی می‌توانند روی حمایت کامل آمریکا حساب کنند». یکی از ناظران می‌گوید: « رویکرد ترامپ به تغییر رژیم تا حد زیادی بر اصل «خودت انجامش بده»، استوار است و هرچند حمایت از گروه‌های کُرد ایرانی می‌تواند به تحقق این هدف کمک کند، اما آمریکا هیچ مسئولیتی در قبال پیامدهای آن نخواهد پذیرفت. آمریکایی‌ها می‌توانند به‌سادگی کنار بکشند و همه‌چیز را به حال خود رها کنند». آمریکا توانایی خود را برای خروج از اتحادهایی که برای شرکای مهم منطقه‌ای واشنگتن، مانند ترکیه، ناراحت‌کننده است، به طور کامل نشان داده است.

فعال‌ شدن «عامل کُرد» در ایران ناگزیر به افزایش تنش‌های قومی-سیاسی، از جمله درگیری‌های مستقیم بر سر زمین و آب با جمعیت ترک‌زبان (آذربایجانی) شمال غربی ایران، منجر خواهد شد. استان‌های کردستان [ایران] و آذربایجان غربی به سرعت در حال خشک شدن هستند و در سال‌های اخیر، صدها هزار نفر امکان دسترسی به آب سالم را از دست داده‌اند، فقیر شده‌اند و به مسیر مهاجرت داخلی روی آورده‌اند. مداخلۀ نظامی خارجی می‌تواند بسرعت این آتش زیر خاکستر را شعله‌ور کند. در این صورت، ترکیه و متحدش آذربایجان، از کنار آن نخواهند گذشت و ممکن است به بهانۀ «ماموریت‌های بشردوستانه» برای حمایت از غیرنظامیان و مقابله با تروریسم، وارد منطقه شوند.

بنابراین، تجاوز آمریکا و اسرائیل علیه ایران، بدون استثناء برای تمامی کشورهای همسایه، پیامدهای فاجعه‌بار در پی خواهد داشت و حتی می‌تواند به ترسیم مجدد مرزهای منطقه‌ای بیانجامد. در حال حاضر، تعداد کمی از شهروندان ایرانی از طریق گذرگاه‌های مرزی در آستارا (آذربایجان) و مغری (ارمنستان) عبور می‌کنند و اوضاع به طور کلی تحت کنترل است. اما، در صورت تغییر نظام در ایران، و به ویژه وقوع جنگ داخلی و رشد احساسات خودمختاری، وقایع می‌توانند از کنترل خارج شوند و برای کشورهای قفقاز و امنیت نظامی-سیاسی روسیه، می‌تواند خطرات بلندمدت به همراه داشته باشند. تصاحب منابع عظیم نفت و گاز ایران توسط شرکت‌های فراملی می‌تواند آمریکا را بار دیگر مانند نیمۀ نخست دهۀ ۱۹۶۰، در جایگاه نخست بازار جهانی نفت قرار دهد. اجرای پروژۀ فراسرزمینی «جادۀ ترامپ»، همزمان با سلب استقلال سیاست خارجی ایران در راستای منافع آمریکا، ممکن است به شکل‌گیری بستری بسیار گسترده برای حضور نظامی-سیاسی و اقتصاد نئواستعماری منجر شود که تأثیرات آن از دورۀ ریاست‌جمهوری ترامپ فراتر خواهد رفت

پی‌نوشت: به گزارش «i24NEWS» [تلویزیون خبرنگاران و گزارشگران اسرائیل]، به نقل از نمایندۀ ائتلاف نیروهای سیاسی کُردستان ایران، در دوم مارس، نیروهای کرد عراقی به موضع‌گیری در خاک ایران شروع کردند. اگرچه این اطلاعات از سوی منابع دیگر تأئید نشده، اما بسیاری از نشانه‌ها حاکی از آن است که طراحان عملیات علیه ایران به رهبری دونالد ترامپ، متوقف نخواهند شد. گروه موسوم به «مجاهدین خلق ایران» در ۲۸ فوریه «دولت در تبعید» تشکیل داد و همچنین، شبه‌نظامیان بلوچ در مناطق هم‌مرز با پاکستان، ممکن است همزمان با کُردها اقدام کنند. بعد از ظهر ۵ مارس، منابع ایرانی از خنثی‌سازی تلاش برای نفوذ شبه‌نظامیان کُرد تحت حمایت اسرائیل و آمریکا، در غرب کشور خبر دادند.

بنیاد فرهنگ راهبردی

تغییر خونین مرزها ممکن است هر لحظه آغاز شود

اول فروردین- حمل ١۴٠۵