ارتش آمریکا جابجایی گسترده نیروهای خود در سطح جهان را انجام می‌دهد؛ ایران هشدار داد: اگر تهاجم زمینی صورت گیرد، ترامپ با یک «شگفتی بزرگ» روبرو خواهد شد

چو چیاچیاو
نویسنده: چی چیان / منبع: وب‌سایت گوانچا
ترجمه مجله جنوب جهانی

نیروهای نظامی آمریکا با تمرکز بر جزیرهٔ خارک، شریان حیاتی صادرات نفت ایران، در حال تحرک‌های مشکوک هستند؛ گویی تهاجمی زمینی در کمین است.

به تازگی، چندین رسانهٔ بین‌المللی با استناد به منابع آگاه گزارش داده‌اند که دولت ترامپ در حال بررسی طرحی برای اشغال یا محاصرهٔ جزیرهٔ خارک است؛ اقدامی که می‌تواند اهرم فشاری برای وادار کردن تهران به گشایش مجدد تنگهٔ هرمز باشد.

خبرگزاری بلومبرگ نیز در گزارشی مورخ ۲۱ مارس، با تأیید این تحلیل افزود: با نزدیک‌شدن به انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره، افزایش قیمت نفت به چالشی جدی برای ترامپ تبدیل شده و او ناگزیر است راه‌حلی فوری برای بحران انرژی ناشی از بسته‌شدن تنگهٔ هرمز بیابد. با این حال، همین گزارش هشدار می‌دهد که چنین اقدامی نه‌تنها جان سربازان آمریکایی را بیش از پیش به خطر می‌اندازد، بلکه با پاگذاشتن نیروهای واشنگتن به خاک ایران، احتمال کشیده‌شدن آمریکا به ورطهٔ یک درگیری فرسایشی دیگر در خاورمیانه را نیز افزایش می‌دهد.

در چنین فضایی، تنش‌های نظامی میان آمریکا، اسرائیل و ایران همچنان در منطقه دامن گسترده‌تر می‌شود. تهران قاطعانه اعلام کرده است که در صورت تهاجم زمینی از سوی واشنگتن، پاسخی غافلگیرکننده و «بسیار بزرگ» به ترامپ خواهد داد. فرماندهی نظامی ایران همچنین امارات متحدهٔ عربی را به‌صراحت هشدار داده که اجازهٔ استفاده از خاک خود برای هرگونه حمله علیه ایران را ندهد؛ در غیر این صورت، با واکنشی قاطع و ویرانگر روبه‌رو خواهد شد.

تمرکز راهبردی واشنگتن بر جزیرهٔ خارک

با ورود درگیری‌های نظامی به هفتهٔ چهارم، هزاران تفنگدار دریایی و ملوان آمریکایی در حال اعزام به خاورمیانه هستند.

بر پایهٔ گزارش‌های منتشرشده در ۲۱ مارس، منابع آگاه به شبکهٔ سی‌بی‌اس (CBS) اطلاع داده‌اند که آمریکا در حال آماده‌سازی برای استقرار بخشی از لشکر ۸۲ هوابرد در منطقه است؛ طرحی که نیروهای واکنش سریع جهانی ارتش و یگان‌های اعزامی تفنگداران دریایی را در بر می‌گیرد.

گزارش‌ها حاکی از آن است که اوایل همین هفته، سه فروند کشتی جنگی به همراه یگانی متشکل از حدود ۲۲۰۰ تفنگدار دریایی از کالیفرنیا به سمت منطقه حرکت کرده‌اند. این دومین گروه اعزامی از این دست از زمان آغاز درگیری‌هاست و پیش‌بینی می‌شود رسیدن آن به مقصد، چندین هفته دیگر به طول انجامد. گروه نخست که از منطقهٔ اقیانوس آرام حرکت کرده بود، همچنان در مسیر رسیدن به خاورمیانه است.

کمی پیش از این، دو مقام آمریکایی به شبکهٔ سی‌ان‌ان (CNN) تأیید کردند که مسیر استقرار یازدهمین یگان اعزامی تفنگداران دریایی و گروه رزمی آبی-خاکی «باکسر» تغییر یافته و تسریع شده است و انتظار می‌رود مقصد نهایی آن‌ها خاورمیانه باشد.

به گفتهٔ مقامات آگاه آمریکایی، دولت ترامپ در حال سنجش طرحی برای تصرف جزیرهٔ خارک، کانون صادرات نفت ایران، است.

بلومبرگ در تحلیل خود یادآور می‌شود که مساحت جزیرهٔ خارک حدود یک‌سوم منهتن است و اشغال سریع آن می‌تواند به اهرمی کلیدی برای وادار کردن ایران به پایان‌دادن به محاصرهٔ تنگهٔ هرمز تبدیل شود؛ موضوعی که با توجه به فشار قیمت بالای نفت بر ترامپ پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

قیمت بنزین و گازوئیل در پمپ‌بنزین‌های آمریکا به بالاترین سطح خود از سال ۲۰۲۲ رسیده و در برخی ایستگاه‌ها، قیمت هر گالن بنزین به ۸ دلار رسیده است.

یکی از منابع آگاه که خواست نامش فاش نشود، تأکید کرد که این جابه‌جایی‌های نظامی، بخشی از راهبرد گسترده‌تری است که طی هفته‌های اخیر با هدف گشایش مجدد تنگهٔ هرمز و هم‌زمان با نگرانی از تأثیر قیمت بالای نفت بر رشد اقتصادی جهانی، در حال اجراست. پیش از این، پنتاگون از کنگره درخواست تخصیص ۲۰۰ میلیارد دلار اضافی برای هزینه‌های جنگ کرده بود؛ درخواستی که نشان می‌دهد دولت در حال آماده‌سازی برای درگیری‌ای طولانی‌مدت است.

به باور گزارشگران، در صورت تصمیم واشنگتن برای تصرف خارک، پیشینه‌های عملیاتی متعددی برای الگوبرداری وجود دارد؛ از عملیات غافلگیرانه برای بازداشت نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا، تا مأموریت‌های مخفیانهٔ دهه‌ها نیروهای ویژهٔ آمریکا در سراسر جهان که مشهورترین آن‌ها، عملیات تعقیب و کشتن اسامه بن لادن بود.

جان بولتون، مشاور پیشین امنیت ملی ترامپ که بعدها روابطش با او تیره شد، در واکنش به طرح احتمالی حمله به خارک اظهار داشت: «به گمان من این سناریو امکان‌پذیر است؛ اما فکر نمی‌کنم هیچ‌کس—و قطعاً نه خود ترامپ—در حال صحبت دربارهٔ عملیات رزمی گسترده، تهاجم مسلحانه تمام‌عیار یا پیاده‌سازی انبوه نیرو باشد.»

علاوه بر این، چندین منبع به سی‌بی‌اس اطلاع داده‌اند که دولت ترامپ، فراتر از سناریوی خارک، در حال تدوین راهبردهایی متنوع برای کنترل یا تصرف مواد هسته‌ای ایران است. یکی از این منابع تأکید کرد که هنوز هیچ تصمیم نهایی در این زمینه اتخاذ نشده است.

هشدار رسانه‌های آمریکایی: خطر فرورفتن در باتلاق دیگر

«اما هرگونه عملیات زمینی، ریسکی بزرگ برای ترامپ به همراه خواهد داشت»؛ این تحلیل بلومبرگ است. به باور این رسانه، هر تلاش برای تصرف و نگهداری تأسیسات انرژی ایران، نه‌تنها نیروهای آمریکایی را در معرض خطراتی جدی‌تر از درگیری‌های کنونی قرار می‌دهد، بلکه مقیاس و هزینهٔ جنگ را نیز افزایش خواهد داد.

تاکنون، این درگیری‌ها بنا بر ادعاهای آمریکا جان ۱۳ نظامی آمریکایی را گرفته است.

گزارش‌ها تأکید می‌کنند که از منظر نمادین نیز، فرود نیروهای آمریکایی بر خاک ایران می‌تواند پیامدهای انفجاری داشته باشد؛ چرا که ترامپ ممکن است سرنوشتی مشابه سلف خود را تجربه کند: گیرافتادن در باتلاقی دیگر در خاورمیانه، بدون راه فراری آشکار.

در همین راستا، تصاویر منتشرشده توسط رویترز در ۱۷ مارس، کشتی تهاجم آبی-خاکی «تریپولی» را در حال عبور از نزدیکی سنگاپور نشان می‌دهد.

مایکل اوهارلون، کارشناس راهبرد دفاعی در مؤسسه بروکینگز و مشاور پیشین پنتاگون و سیا، دربارهٔ طرح تصرف خارک هشدار می‌دهد: «اگرچه این اقدام ممکن است مزایای تاکتیکی داشته باشد، اما هزینه‌های آن به احتمال زیاد سنگین خواهد بود و هیچ چشم‌انداز راهبردی روشنی برای پایان کار وجود ندارد.»

هم‌زمان با احتمال بررسی اقدام زمینی از سوی ترامپ، ناکامی جهانی در برابر بسته‌شدن تنگهٔ هرمز به دغدغه‌ای فزاینده تبدیل شده است. قیمت نفت در روز جمعه مجدداً جهش کرد و شاخص جهانی برنت در این هفته با قیمت بیش از ۱۱۲ دلار در هر بشکه بسته شد؛ بالاترین سطح از اواسط سال ۲۰۲۲.

اقدام زمینی همچنین می‌تواند آسیب‌های اقتصادی و مالی انباشته‌شده در سطح جهان را تشدید کند. افزون بر اختلال در جریان نفت و گاز، کالاهای راهبردی دیگری که از خلیج فارس صادر می‌شوند—از جمله غلات و کودهای شیمیایی—نیز تحت فشار قرار خواهند گرفت.

اوهارلون همچنین هشدار می‌دهد که اعزام یگان‌های اعزامی تفنگداران دریایی، «خطر تلفات قابل‌توجهی را به همراه دارد، بدون آنکه گام روشنی برای تسریع در تغییر رژیم یا ترغیب ایران به مذاکره برای پایان خصومت‌ها وجود داشته باشد».

بلومبرگ در جمع‌بندی خود خاطرنشان می‌کند که نگرانی اصلی این است: فارغ از نیات ترامپ، این مأموریت‌ها ممکن است—همانند درگیری‌های ویتنام، افغانستان و عراق—از کنترل خارج شوند. عملیاتی که در آغاز کوچک و محدود به نظر می‌رسیدند، اما سرانجام به جنگ‌هایی فرسایشی و چندین‌ساله تبدیل شدند و آمریکا را در باتلاقی بی‌پایان گرفتار کردند. در آن صورت، ترامپ با پرسش‌های دشواری روبه‌رو خواهد شد: اگر ایران عقب‌نشینی نکند، نیروهای آمریکایی تا چه مدت باید بمانند؟ آیا هدف حملات قرار نخواهند گرفت؟

این سناریو همچنین می‌تواند شک و تردید افکار عمومی آمریکا نسبت به دولت ترامپ را تشدید کند. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد که حدود دو سوم آمریکایی‌ها معتقدند ترامپ نیروی زمینی اعزام خواهد کرد، اما ۵۵ درصد از پاسخ‌دهندگان با این تصمیم مخالف‌اند. تنها ۷ درصد از مردم از حملهٔ گستردهٔ آمریکا حمایت می‌کنند.

به گفتهٔ گزارشگران، خود ترامپ و مقامات دولتی‌اش نیز نگران‌اند که حمله به خارک ممکن است نتیجهٔ معکوس داشته باشد و به اهداف انرژی‌ای واشنگتن لطمه بزند. برخی بر این باورند که چنین اقدامی می‌تواند موجب جهشی شدیدتر در قیمت نفت شود.

هشدارهای قاطع تهران به واشنگتن و ابوظبی

در حالی که تحرکات نظامی آمریکا شدت گرفته، فرماندهی ایران نیز هیچ نشانه‌ای از عقب‌نشینی از خود نشان نمی‌دهد.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، در ۲۱ مارس، فرماندهی نظامی ایران به همسایهٔ خود، امارات متحدهٔ عربی، هشدار داد که اجازهٔ استفاده از خاک خود برای هرگونه حمله علیه ایران را ندهد.

فرماندهی مرکزی خاتم‌الانبیاء (ص) در بیانیه‌ای صریح به ابوظبی هشدار داد: «در صورت تکرار هرگونه تجاوز از خاک امارات علیه جزایر ایرانی ابوموسی و تنب بزرگ در خلیج فارس، نیروهای مسلح قدرتمند ایران، امیرنشین رأس‌الخیمه را هدف ضرباتی قاطع و ویرانگر قرار خواهند داد.»

شایان ذکر است که جزایر ابوموسی و تنب بزرگ تحت حاکمیت ایران هستند، اما امارات ادعای مالکیت بر آن‌ها را دارد؛ موضوعی که سال‌هاست کانون اختلاف دو کشور بوده است. این جزایر در خلیج فارس و در نزدیکی ورودی تنگهٔ هرمز واقع شده‌اند.

تهران کشورهای حاشیهٔ خلیج فارس را متهم می‌کند که به آمریکا اجازهٔ استفاده از خاک خود برای حملات علیه ایران را داده‌اند و تأکید دارد که پایگاه‌های آمریکایی مستقر در این کشورها، هدف پروژه‌های تلافی‌جویانهٔ ایران قرار خواهند گرفت.

هم‌زمان، خبرگزاری تسنیم به نقل از یک مقام نظامی ایرانی گزارش داد که همان روز، این مقام تأکید کرده است: «تهاجم زمینی به خاک ایران، خط قرمزی غیرقابل عبور است و در صورت وقوع، پاسخی غافلگیرکننده و «بسیار بزرگ» به رئیس‌جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، داده خواهد شد.»

این مقام نظامی افزود: «بدیهی است که حملهٔ زمینی به قلمرو ایران، یکی از خطوط قرمز ماست؛ و همان‌گونه که بارها توانسته‌ایم دشمن را غافلگیر کنیم، این بار نیز قدرت خود را به نمایش خواهیم گذاشت.»

وی در ادامه هشدار داد: «هرگاه زیرساخت‌های انرژی ما هدف قرار گیرد، تمام زیرساخت‌های انرژی منطقه از کار خواهد افتاد. این بار نیز آماده‌ایم؛ بنابراین اگر ترامپِ «تروریست» در این زمینه مرتکب اشتباه شود، شگفتی‌ای در انتظارش خواهد بود که حتی فرصت بازگرداندن تابوت سربازانش را نیز نخواهد یافت.»

این مقام نظامی در پایان تأکید کرد: در صورت تخریب جزایر ایرانی، مناطق ساحلی امارات نیز با ویرانی کامل روبه‌رو خواهند شد.