ترجمه مجله جنوب جهانی
۲۰ کشته و بیش از ۲۰۰ زخمی در حملات دیشب ایران

به گزارش پایگاه تحلیلی گوانگچا، با ورود تنش‌های نظامی میان محور آمریکا، اسرائیل و ایران به چهارمین هفته، تحولات میدان نبرد شتابی بی‌سابقه یافته است. بامداد ۲۱ مارس (به وقت محلی)، جمهوری اسلامی ایران با شلیک زنجیره‌ای موشک‌های بالستیک به نوار جنوبی اراضی اشغالی، آزمونی سخت را پیش روی سامانه‌های پدافندی رژیم صهیونیستی قرار داد که در نهایت، برخی از این پرتابه‌ها با عبور از سپر دفاعی، به مناطق مسکونی اصابت کردند.

شکاف در سپر آهنین

بر پایه گزارش‌های هم‌سو از رسانه‌های عبری‌زبان از جمله «وای‌نت» و «تایمز اسرائیل»، شهرهای دیمونا و عراد در جنوب فلسطین اشغالی، شامگاه ۲۱ مارس هدف حملات بالستیک قرار گرفتند. نکته حائز اهمیت در این رخداد، ناکامی دو مرحله‌ای سامانه‌های رهگیر اسرائیل بود که منجر به مجروح شدن بیش از ۱۰۰ تن گردید.

در عراد، اصابت مستقیم کلاهکی به وزن تقریبی ۴۵۰ کیلوگرم به بافت مسکونی، خساراتی جبران‌ناپذیر بر جای نهاد؛ به‌گونه‌ای که ۲۰ نفر کشته و ۲۰۰ نفر زخمی شدند که در میان آنان، ۱۰ مصدوم بدحال و کودکی ۵ ساله نیز به چشم می‌خورد. نیروهای امدادی از تخریب گسترده ۱۰ ساختمان مسکونی خبر دادند که پایداری سازه‌ای سه مورد از آن‌ها به دلیل آسیب‌های جدی، در معرض تهدید قرار دارد. ساعاتی پیش از این، دیمونا نیز طعمه‌ی مشابهی از حملات شد و ۵۹ تن دیگر را راهی بیمارستان‌ها کرد.

اهداف راهبردی و پیام‌های سیاسی

رسانه‌های رسمی تهران با تأکید بر ماهیت راهبردی این عملیات، اعلام کردند که کانون پژوهش‌های هسته‌ای اسرائیل در دیمونا، هدف اصلی این پرتابه‌ها بوده است. شایان ذکر است که دیمونا در فاصله‌ی حدود ۲۰ کیلومتری غرب این مرکز و عراد در ۳۵ کیلومتری شمال آن واقع شده‌اند. این مانور نظامی، واکنشی قهرآمیز به حملات بامدادی همان روز آمریکا و اسرائیل به تأسیسات غنی‌سازی اورانیوم نطنز ارزیابی می‌شود. خبرگزاری آسوشیتدپرس در تحلیلی اشاره کرد که برای نخستین بار در این چرخه از درگیری، مراکز پژوهشی هسته‌ای اسرائیل به‌طور مستقیم نشانه رفته شده‌اند.

اسرائیل که به عنوان تنها دارنده‌ی احتمالی سلاح هسته‌ای در خاورمیانه و تنها کشور غیرعضو پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) در منطقه شناخته می‌شود، همواره سیاست «ابهام هسته‌ای» را در پیش گرفته است. با این وجود، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اعلام کرده که تاکنون هیچ گزارش مبنی بر آسیب دیدگی مراکز هسته‌ای یا نوسان غیرعادی در سطح تشعشعات دریافت نکرده است.

واکاوی فنی ناکامی پدافندی

در پی این رخداد، نیروی هوایی اسرائیل تحقیقاتی را برای ریشه‌یابی علل ناکامی در رهگیری آغاز کرده است. ارتش این رژیم با تایید تلاش ناموفق سامانه‌های پدافندی، کوشید تا از شدت نگرانی‌ها بکاهد. افی دفرین، سخنگوی ارتش اسرائیل، در واکنشی در شبکه‌های اجتماعی تصریح کرد: «سامانه‌ها فعال شدند، اما موفق به انهدام موشک‌ها نشدند. ما این رویداد را بررسی و از آن درس خواهیم آموخت.» وی همچنین ادعاهای تهران مبنی بر استفاده از موشک‌های نسل جدید را رد کرد و افزود: «این‌ها مهمات ناشناخته یا ویژه‌ای نبودند.»

رون بن‌یشای، تحلیلگر مسائل دفاعی «وای‌نت»، با بررسی شواهد موجود، احتمال داد که موشک‌های به‌کار رفته از نوع «عماد» با دقت هدایت بالا بوده‌اند؛ تسلیحاتی که پیش‌تر نیز در عملیات‌هایی نظیر حمله به پایگاه هوایی نواتیم در آوریل ۲۰۲۴ مورد استفاده قرار گرفته بودند.

تحلیل‌های فنی حاکی از آن است که ارتش اسرائیل احتمالاً در گام نخست، سامانه دوربرد «پیکان» (Arrow) را برای رهگیری در حریم هوایی اردن به کار گرفته، اما به نتیجه نرسیده است. در گام بعدی، سامانه کوتاه‌برد «گنبد آهنین» وارد عمل شد، اما تصاویر میدانی نشان می‌دهد که سرعت موشک‌های رهگیر، کفایت لازم برای برخورد با پرتابه‌های بالستیک را نداشته است. این ناکامی‌ها، پرسش‌های جدی درباره‌ی کارآمدی لایه‌های دفاعی، زمان‌بندی هشدارها و مدیریت بحران در ذهن افکار عمومی ایجاد کرده است.

بازتاب‌های سیاسی: از تل‌آویو تا تهران

وب‌سایت «اسرائیل هیوم» به نقل از مقامات نظامی نوشت: «هیچ سامانه پدافندی مصون از خطا نیست.» بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، با توصیف شب گذشته به عنوان «شب بسیار دشواری»، ضمن گفت‌وگو با شهرداران دیمونا و عراد، بر لزوم بسیج تمام امکانات دولتی برای یاری به این شهرها تأکید کرد و وعده داد: «ما به قاطعانه‌ترین شکل ممکن، دشمنان خود را در تمام جبهه‌ها تعقیب و تنبیه خواهیم کرد.»

در مقابل، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی ایران، با لحنی پیروزمندانه در پلتفرم‌های اجتماعی اعلام کرد: «اگر رژیم صهیونیستی حتی در منطقه‌ی به‌شدت محافظت‌شده‌ی دیمونا قادر به رهگیری موشک نیست، از منظر عملیاتی، این رخداد نشان‌دهنده‌ی ورود نبرد به مرحله‌ای نوین است.» وی با قاطعیت افزود: «آسمان اسرائیل، دیگر نفوذناپذیر نیست.»

پس‌لرزه‌های دیپلماتیک

گزارش‌ها حاکی از آن است که پیش از حملات تلافی‌جویانه ایران، تأسیسات غنی‌سازی نطنز هدف حمله قرار گرفته بود، اما خوشبختانه هیچ‌گونه نشت پرتوزا رخ نداده و ساکنان محلی در امان هستند. پنتاگون از اظهارنظر در خصوص حمله به نطنز خودداری کرد و مقامات اسرائیلی نیز هرگونه دست‌داشتن در این عملیات را تکذیب نمودند.