روز جمعه ۲۸ مارس، موج تازهای از اعتراضات خیابانی با شعار «نه به پادشاهی» (No Kings) سراسر آمریکا را درنوردید. هزاران تن از شهروندان به خیابانها ریختند تا برای سومین بار طی ماههای اخیر، خشم خود را نسبت به سیاستهای دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، به نمایش بگذارند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، دو دور پیشین این کارزار نیز با مشارکت میلیونی همراه بود، اما این بار سازماندهندگان در تمام ۵۰ ایالت، بیش از ۳۲۰۰ تجمع هماهنگ تدارک دیدهاند. معترضان با این حضور گسترده، قصد دارند سیاستهای سختگیرانه و توأم با خشونت در اخراج مهاجران، اقدامات نظامی علیه ایران و دیگر رویههای نادرست دولت را محکوم کنند.
ایالت مینهسوتا که چندی پیش شاهد فاجعهای تلخ از سوی مأموران مهاجرت بود، این بار به کانون اصلی اعتراضات بدل شد. افزون بر این، به گفته برگزارکنندگان، شهرهایی چون نیویورک، دالاس، لس آنجلس، فیلادلفیا و واشنگتن نیز میزبان تجمعات انبوهی بودند. نکته قابل توجه آنکه دو سوم از این تجمعات در خارج از کلانشهرها برپا شد که نسبت به نخستین دور این کارزار در ژوئن گذشته، افزایشی نزدیک به ۴۰ درصدی در شهرها و جوامع کوچکتر را نشان میدهد.
پایگاه خبری پلیتیکو نیز گزارش داد که این خیزش، پهنهای از کلانشهرهای ساحل شرقی تا شهرکهای دورافتاده غرب را در برگرفته؛ از نیویورک که با جمعیتی نزدیک به ۸.۵ میلیون نفر به عنوان یکی از دژهای مستحکم دموکراتها شناخته میشود، تا دریکس در ایالت آیداهو با کمتر از دو هزار تن جمعیت. جالب آنکه ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴، آیداهو را با ۶۶ درصد آرا از آن خود کرده بود.
دور پیشین این اعتراضات به ترتیب با مشارکت بیش از ۵ و ۷ میلیون نفر همراه بود. برگزارکنندگان اما پیشبینی میکنند شمار شرکتکنندگان در دور جدید به ۹ میلیون تن برسد که بیسابقه خواهد بود. دامنه این جنبش حتی فراتر از مرزهای آمریکا رفته و قرار است در بیش از ده کشور از جمله در اروپا، آمریکای لاتین و استرالیا نیز تجمعاتی همسو برگزار شود.
مینهسوتا؛ میدان اصلی نبرد با «پادشاه»
در کانون این اعتراضات، ایالت مینهسوتا قرار دارد. ابتدای سال جاری، مأموران اداره مهاجرت و گمرک آمریکا (ICE) در جریان درگیری با مردم محلی، دو شهروند به نامهای رنه گود و الکس پرتی را به ضرب گلوله به قتل رساندند؛ فاجعهای که خشم عمومی را برانگیخت.
سازماندهندگان پیشبینی کرده بودند تظاهرات در مینهسوتا به تجمعی عظیم با حضور دهها هزار نفر بدل شود. روز جمعه، بیرون از ساختمان کنگره این ایالت در سنتپل و خیابانهای اطراف، هزاران معترض شانه به شانه هم ایستادند. برخی از آنان پرچم آمریکا را وارونه حمل میکردند؛ نمادی که در تاریخ این کشور، نشانه وضعیت اضطراری و فریاد استمداد تلقی میشود.
از جمله چهرههای شاخص این رویداد، بروس اسپرینگستین، خواننده سرشناس، بود که ترانه «خیابانهای مینیاپولیس» را اجرا کرد. این قطعه را او در واکنش به تیراندازی مأموران فدرال و مرگ گود و پرتی سروده است. پیش از اجرا، اسپرینگستین درگذشت آن دو را تسلیت گفت و تأکید کرد پایداری مردم در برابر نهاد ICE، برای سایر نقاط آمریکا نویدبخش امید است.
پیش از اجرای این ستاره موسیقی، ویدئویی از رابرت دنیرو، بازیگر شهیر سینما، پخش شد. او در این پیام تصویری گفت: «هر روز با احساس یأس از خواب برمیخیزم، اما امروز از دیدن میلیونها نفر در خیابانها، شادمانم.» دنیرو سپس به ساکنان مینهسوتا به خاطر عقب راندن مأموران ICE تبریک گفت.
تیم والز، فرماندار مینهسوتا، نیز در سخنانی مقاومت در برابر ترامپ و سیاستهایش را «قلب و روح هر آنچه در این سرزمین نیکوست» توصیف کرد. برنی سندرز، سناتور باسابقه و منتقد سرسخت ترامپ، دیگر سخنران این تجمع بود. او با صدایی رسا فریاد زد: «هرگز نخواهیم گذاشت این کشور به ورطه سقوط کشیده شود. حاکم نهایی، ما مردم خواهیم بود.»
آتشی که از آمریکا فراتر رفت
سیاستهای سختگیرانه مهاجرتی، بهویژه در مینهسوتا، تنها بخشی از فهرست بلند نارضایتیهاست. تهدیدهای جنگی علیه ایران و عقبگرد در حقوق افراد تراجنسیتی نیز از دیگر عوامل خشم مردم در نقاط مختلف این کشور به شمار میرود.
در واشنگتن، صدها معترض با پلاکاردهایی با مضامین «ای مسخره، تاج را زمین بگذار» و «تغییر رژیم از خانه شروع میشود»، از مقابل یادبود لینکلن تا محوطه مال ملی را درنوردیدند. آنان با به صدا درآوردن زنگها و طبلها، شعار «نه به پادشاهی» سر میدادند.
در نیویورک نیز پلیس شمار شرکتکنندگان را دهها هزار نفر تخمین زد؛ جمعیتی که صفهای آن بیش از ده بلوک شهر را در خود جای داد. هالی بمیس، ۵۴ ساله، با اشاره به نیاکان خود که در جنگ استقلال آمریکا شرکت داشتند، گفت: «ما پیش از این نیز در برابر سلطنت شوریدیم و برای آزادی جنگیدیم. اینک، همان صحنه در حال تکرار است.»
دونا لیبرمن، مدیر اتحادیه آزادیهای مدنی نیویورک، در نشستی خبری تصریح کرد که ترامپ و حامیانش میکوشند فضایی از ارعاب ایجاد کنند تا مردم را از اعتراض بترسانند. او افزود: «آنها میخواهند ما بترسیم و احساس کنیم در برابر اقداماتشان هیچ کاری از ساخته نیست. اما اشتباه میکنند؛ و سخت در اشتباهند.»
در دالاس نیز هزاران نفر به خیابانها آمدند و درگیریهایی بین معترضان و گروههای مخالف شکل گرفت. کریس برندل، یکی از معترضان در این شهر، گفت: «باید به ترامپ این نکته را تحویل داد که مخالفان را به میدان کشانده است… به خاطر فرزندانم و آینده این کشور، دیگر نمیتوانم سکوت کنم.»
نزدیک به انتخابات میاندورهای؛ دامنه خیزش به اروپا میرسد
پلیتیکو گزارش داد دو سوم از ثبتنامکنندگان در این تجمعات، ساکن مناطقی خارج از مراکز اصلی کلانشهرها هستند؛ از جمله در ایالتهای محافظهکاری چون آیداهو، وایومینگ، مونتانا، یوتا، داکوتای جنوبی و لوئیزیانا، و نیز حومههای حساس در پنسیلوانیا، جورجیا و آریزونا.
رویترز نیز اشاره کرد همزمان با نزدیکشدن انتخابات میاندورهای، شمار سازماندهندگان و شرکتکنندگان در اعتراضات در ایالتهای جمهوریخواری همچون آیداهو، وایومینگ، مونتانا و یوتا به طرز چشمگیری افزایش یافته است. لیا گرینبرگ، یکی از بنیانگذاران گروه «ایندیویژبل» که کارزار «نه به پادشاهی» را راهاندازی کرده، میگوید حومههای «ایالتهای میدان نبرد» که نقش تعیینکننده در انتخابات ملی دارند، با «رشد عظیم» توجه عمومی مواجه شدهاند.
بر اساس نظرسنجی مشترک رویترز و ایپسوس، محبوبیت ترامپ به ۳۶ درصد سقوط کرده که پایینترین میزان از زمان بازگشت او به کاخ سفید است.
با این حال، کاخ سفید همچنان این اعتراضات را ناچیز میشمارد. ابیگیل جکسون، سخنگوی کاخ سفید، آنها را حاصل «شبکههای تحت حمایت چپگرایان» خواند و مدعی شد این حرکتها از پشتیبانی مردمی واقعی برخوردار نیست. کمیته ملی جمهوریخواهان کنگره نیز این تجمعات را «اجتماعات نفرت از آمریکا» توصیف کرد که بستری برای «تخیلات خشن و دیوانهوار جناح چپ افراطی» فراهم میآورد.
فراتر از مرزها؛ «نه به استبداد» در پایتختهای اروپایی
جنبش «نه به پادشاهی» تنها به آمریکا محدود نماند. در کشورهایی با نظام پادشاهی مشروطه، شعار به «نه به استبداد» تغییر یافت.
پلیتیکو گزارش داد در رم، هزاران نفر در اعتراض به سیاستهای جورجیا ملونی، نخستوزیر راستگرای ایتالیا، راهپیمایی کردند. معترضان با در دست داشتن پلاکاردهایی، حملات اسرائیل و آمریکا به ایران را محکوم کرده و خواستار «جهانی بدون جنگ» شدند.
در لندن، مخالفان جنگ با ایران پلاکاردهایی با مضامین «جلوگیری از راست افراطی» و «مقابله با نژادپرستی» حمل میکردند. در پاریس نیز صبح روز جمعه، صدها تن از شهروندان که بیشترشان را آمریکاییان ساکن فرانسه تشکیل میدادند، همراه با برخی اتحادیههای کارگری و گروههای مدافع حقوق بشر در میدان باستیل گرد هم آمدند.
آدا شن، سازماندهنده تجمع پاریس، با لحنی آکنده از خشم گفت: «من در برابر جنگهای غیرقانونی، غیراخلاقی، نسنجیده، ناتوانساز و بیپایان ترامپ به خیابان آمدهام.»
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 