متحدان آمریکا در آسیا قربانی جنگ ایران شده‌اند؛ واشنگتن پست: این بار، حرف چین درباره «غیرقابل‌اعتماد بودن ما» بی‌پاسخ نمی‌ماند

روزنامه پیپر چین
ترجمه مجله جنوب جهانی

روزنامهٔ «واشنگتن پست» در سرمقاله‌ای به قلم خود، که روز پنج‌شنبه ۲۷ مارس منتشر شد، با لحنی سرشار از نگرانی به این پرسش پرداخته که آیا ایالات متحده در جنگی که علیه ایران آغاز کرده، می‌تواند به «پیروزی» دست یابد – یا دست‌کم وضعیتی شبیه به آن را مدیریت کند. اما نگرانی بزرگ‌تر این است که اگر کاخ سفید در این میدان لغزشی داشته باشد، «چین بی‌تردید بزرگ‌ترین بهره‌بردار از این بحران خواهد بود.»

مقاله که با عنوان «پیروزی در خاورمیانه، باخت در اقیانوس آرام؟» منتشر شده، می‌گوید هرچند پیامدهای جنگ جاری و بحران ناشی از آن در تنگهٔ هرمز برای مصرف‌کنندهٔ آمریکایی تا حد زیادی قابل کنترل است – و «انقلاب انرژی» در ایالات متحد، عرضهٔ نفت و گاز را تثبیت کرده – اما کشورهای آسیایی در موقعیتی کاملاً متفاوت قرار گرفته‌اند. زیرنویس مقاله نیز صریحاً اشاره دارد: «متحدان آمریکا در آسیا، رنجی اقتصادی را متحمل می‌شوند که خود آمریکایی‌ها از آن بی‌نصیبند.»

نزدیک به نود درصد از نفت و بیش از هشتاد درصد از گاز طبیعی مایع که به‌طور معمول از تنگهٔ هرمز عبور می‌کند، راهی بازارهای آسیاست. از این رو، آن‌گاه که یک شهروند آمریکایی برای پر کردن باک خودروی خود تنها با افزایشی جزیی در هزینه مواجه می‌شود، بسیاری از دوستان و متحدان آمریکا در آسیا در معرض خطر قطع کامل بنزین قرار دارند.

در این میان، تصویری ناخوشایند در حال شکل‌گیری است: کشورهای آسیایی به‌درستی احساس می‌کنند که بهای جنگی را می‌پردازند که در آن نه مشورت شده‌اند و نه خواستارش بوده‌اند. واشنگتن پست با لحنی تلخ و شرم‌آلود می‌نویسد: «این فضا، فرصتی بی‌نظیر در اختیار چین قرار می‌دهد تا دست به تبلیغات بزند؛ چه آنکه پکن همواره کوشیده آمریکا را به‌عنوان دوستی بی‌ثبات و غیرقابل‌اعتماد معرفی کند.»

فیلیپین که یکی از متحدان رسمی آمریکا در قالب پیمان دفاعی است، به‌تازگی وضعیت اضطراری انرژی اعلام کرده و هشدار داده که کمبود سوخت هواپیماها ممکن است برخی پروازها را زمینگیر کند. در ویتنام، که شریک راهبردی واشنگتن به شمار می‌رود، تابلوهای «بنزین تمام شد» پمپ‌بنزین‌ها را پوشانده است. ژاپن و کره جنوبی، که ده‌ها هزار سرباز آمریکایی در آنها مستقرند، نیز ناگزیر دست به اقدامات اضطراری زده‌اند تا از بحران انرژی که ذخایرشان را به مرز هشدار رسانده، عبور کنند.

این کشورهای آسیایی، که پیش از این نیز روابطی نزدیک با آمریکا داشتند، اکنون در چنبرهٔ دو بحران دیگر نیز گرفتار شده‌اند: سقوط شاخص‌های سهام و افزایش شتابان ارزش دلار. سرمایه‌گذاران با هجوم به سوی دلار به‌عنوان یک دارایی امن، بر روند صعودی ارزش آن افزوده‌اند و این مسئله، قیمت تمام کالاهای وارداتی را در این کشورها گران کرده است.

واشنگتن پست اما اذعان دارد که کاخ سفید در این میان اقداماتی هرچند ناکافی انجام داده است. یکی از آنها طرح «معاوضه نفت» بود که بر اساس آن، وزارت انرژی آمریکا یکصد و هفتاد و دو میلیون بشکه نفت از ذخایر راهبردی خود را آزاد کرد تا در اختیار اعضای آژانس بین‌المللی انرژی از جمله ژاپن و کره جنوبی قرار گیرد. این کشورها می‌توانند این نفت را به صورت قرضی دریافت کنند و متعهد می‌شوند در آینده، مقدار آن را با افزون‌بر ۲۰ درصد به آمریکا بازگردانند. فیلیپین نیز مجوز خرید نفت از روسیه را با وجود تحریم‌های غرب، دریافت کرده است.

روزنامهٔ آمریکایی اما این اقدامات را ناکافی و نادرست می‌خواند و می‌نویسد کاخ سفید راه‌های مؤثرتری برای کمک به متحدانش در اختیار دارد – بی‌آنکه به لطمه زدن به شریکی همچون اوکراین بینجامد. به باور این روزنامه، نفت آزادشده از ذخایر راهبردی آمریکا معادل حدود هفت درصد از حجم معمول عبوری از تنگهٔ هرمز است. افزون بر این، کاخ سفید می‌تواند به جای نفت خام، سوخت هواپیما در اختیار آسیا قرار دهد، از «مبادله دلاری» برای تثبیت ارزش پول ملی کشورهای متحد استفاده کند، و یا برای نفتکش‌های حامل محموله‌های انرژی به مقصد این کشورها، تضمین غرامت صادر کند تا هزینه‌های سرسام‌آور بیمه در زمان جنگ حذف شود.

واشنگتن پست حتی پیشنهاد می‌دهد که بهتر از همه، برقراری آتش‌بس در جنگ تعرفه‌هاست. وقتی متحدان آسیایی آمریکا از یک سو با افزایش قیمت انرژی و از سوی دیگر با کاهش ارزش پول ملی خود دست‌وپنجه نرم می‌کنند، دیگر تاب تحمل تعرفه‌های یکسان پانزده درصدی را ندارند.

در کنار این فشارهای اقتصادی، نگرانی دیگری نیز دامن متحدان آسیایی را گرفته است: انتقال بخشی از نیروهای نظامی آمریکا از ژاپن و سامانه‌های موشکی پاتریوت و تاد از کره جنوبی به خاورمیانه. این جابه‌جایی، این پرسش را در میان متحدان آمریکا در آسیا برانگیخته که آیا واشنگتن درگیر جنگی تازه در خاورمیانه، از تعهدات خود در قبال آسیا عقب‌نشینی خواهد کرد. در پاسخ به این نگرانی، واشنگتن پست پیشنهاد می‌دهد که کاخ سفید با تسریع انتقال فناوری، به ژاپن و کره جنوبی در ساخت سامانه‌های دفاع موشکی بومی یاری رساند.

این روزنامه در ادامه به نقد عملکرد دولت ترامپ پرداخته و نوشته است که یکی از نخستین کارویژه‌های هر ارتشی، فراتر از دفاع از خاک میهن، تأمین امنیت تجارت جهانی است. در نقشهٔ اقتصادی جهان، هیچ منطقه‌ای به اندازهٔ اقیانوس آرام اهمیت ندارد و هیچ منطقه‌ای به این اندازه تشنهٔ ثبات و امنیت نیست.

در پایان این سرمقاله، با وجود آنکه روشن شده جنگ مسیر «پایان سریع» را طی نمی‌کند، نویسنده تلاش کرده چهره‌ای خشنود از خود به نمایش بگذارد و می‌نویسد که حملهٔ نظامی به ایران دست‌کم یک پیام روشن برای چین داشت: آمریکا هرگاه منافعش را در خطر ببیند، در استفاده از زور تردید نمی‌کند. اما بی‌درنگی در ادامه به این جمله نیز اقرار می‌کند که ساختار امنیتیِ پیچیده‌ای که آمریکا در منطقهٔ پاسیفیک برای مهار چین – این «تهدید بلندمدت و بزرگ» – ساخته بود، نقشی به مراتب ژرف‌تر و راهبردی‌تر از یک پیام نظامی دارد.