فلسطین کرونیکل
ترجمه مجله جنوب جهانی
روز سهشنبه، شورای امنیت سازمان ملل متحد شاهد رویاروییای کمسابقه بود که خطوط شکاف ژئوپلیتیکی جهان را بهروشنی ترسیم کرد. قطعنامهای که بحرین از سوی کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس و با حمایت آمریکا تدوین کرده بود، با وتوی مشترک مسکو و پکن متوقف ماند؛ اقدامی که با وجود موافقت یازده عضو شورا، مانع تصویب آن شد. پاکستان و کلمبیا نیز در این رأیگیری ممتنع ماندند.
ایران: حق دفاع مشروع یا تهدید امنیت بینالمللی؟
سفیر جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل، امیرسعید ایروانی، در واکنش به این قطعنامه، آن را «ساختاری نادرست و ماهیتی سیاسی» توصیف کرد که «بهناحق و با انگیزهای گمراهکننده، اقدامات قانونی ایران را تهدیدی علیه صلح و امنیت بینالمللی جلوه میدهد». ایروانی تأکید کرد که اقدامات تهران در تنگه هرمز در چارچوب «حق ذاتی دفاع مشروع» منشور ملل متحد صورت میگیرد و مسئولیت بیثباتی دریانوردی را نمیپذیرد. از نگاه او، این قطعنامه از بستر گستردهتر بحران، از جمله اقدامات نظامی اخیر علیه ایران، چشمپوشی کرده است.
روسیه: مجوزی برای تجاوزگری ممتد
واسیلی نبنزیا، نماینده دائم روسیه در سازمان ملل، با زبانی تند و هشدارآمیز، وتوی مسکو را توجیه کرد. او این قطعنامه را «مجوز بیقیدوشرط برای تداوم تجاوزگری» آمریکا و متحدانش خواند که «واقعیت میدانی» را منعکس نمیکند و از پیآمدی که به بحران کنونی انجامیده، سخنی نمیگوید. نبنزیا با اشاره به سابقه تلخ لیبی، هشدار داد که چنین متونی در گذشته بهانهای برای مداخلات نظامی فراهم آوردهاند.
چین: پیامدهایی بسیار جدی
فو کونگ، همتای چینی او، نیز با لحنی محتاطتر اما قاطع، از تصویب این قطعنامه ابراز نگرانی کرد. او آن را «در معرض تفسیرهای نادرست یا حتی سوءاستفاده» دانست و تأکید کرد که تصویب آن «پیامی نادرست ارسال خواهد کرد و پیامدهایی بسیار جدی به بار خواهد آورد». پکن خواستار کاهش تنش و تلاشهای دیپلماتیک تازه شد و معتقد است این متن به ریشههای بحران نمیپردازد.
آمریکا: اقتصاد جهانی در تیررس
در سوی مقابل، مایک والتز، نماینده آمریکا، وتوی روسیه و چین را «تحمل ناپذیر» خواند و با زبانی تهدیدآمیز گفت: «هیچکس نباید بپذیرد که اقتصاد جهانی با تفنگ سرگردان است». او مدعی شد که این وتو تلاشها برای حفاظت از کشتیرانی بینالمللی و جریان انرژی در یکی از حیاتیترین گلوگاههای دریایی جهان را تضعیف میکند.
متن قطعنامه و ماجرای بازنگری
قطعنامه بحرین بر آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز تأکید داشت و از ایران میخواست اقداماتی که تجارت دریایی را مختل میکند، متوقف سازد. گفته میشود نسخههای اولیه این متن شامل عبارت «همه اقدامات لازم» بود که میتوانست درب ورود به اجرای نظامی را بگشاید؛ عبارتی که در نسخه نهایی حذف شد تا از وتوی قدرتهای بزرگ بکاهد. با این همه، مسکو و پکن همچنان بر این باور بودند که متن بازنگریشده نیز میتواند بهانهای برای اقدام نظامی بیشتر فراهم آورد.
این رأیگیری در حالی صورت گرفت که تنشها پس از تجاوزات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران تشدید شده و تهران این اقدامات را محرک بحران کنونی میداند. ایران از آن پس تدابیری اتخاذ کرده که ترافیک دریایی در تنگه هرمز—مسیر حیاتی صادرات نفت جهان—را تحت تأثیر قرار داده است.
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 