آمریکا وایران برسرآتش بس توافق کرده اند.
شرایط این آتش بس چیست؟
تهیه کننده : ویتا خاناتاوا، بلتا (بلاروس)
برگردان : م.چایکی
شب هشتم آوریل (08 آوریل 2026)، دونالد ترامپ، رئیس جمهورایالات متحده آمریکا، اعلام کرد که آتش بس دوجانبه بین آمریکا و ایران به مدت دو هفته برقرار خواهد شد. رئیس جمهور آمریکا همچنین پیشنهادهای صلح ده مادهای تهران را به عنوان «مبنای کاری برای مذاکرات» پذیرفت. به گفته رئیس جمهور آمریکا گفت، ایالات متحده قصد دارد عبور کشتیها از تنگه هرمز را تسهیل کند.
پیش از توافق آتشبس چه بود؟
چطور توانستید به آتشبس برسید؟
در تهران چه میگویند؟
مفاد آتشبس چیست؟
موضع اسرائیل چیست؟
ایران تأیید کرد که آتشبس مشروط دو هفتهای بین ایران، ایالات متحده و اسرائیل برقرار خواهد شد. تلویزیون دولتی ایران گزارش داد که مذاکرات بین طرفهای درگیر به مدت ۱۵ روز در اسلامآباد برگزار خواهد شد.
ترامپ: آمریکا حملات علیه ایران را به مدت دو هفته به حالت تعلیق درآورد.
پیش از توافق آتش بس چه بود؟
در ۲۲ مارس، رئیس جمهور آمریکا به ایران اولتیماتوم داد وتهدید کرد اگر تنگه هرمز ظرف ۴۸ ساعت باز نشود، نیروگاههای ایران را نابود خواهد کرد. ایران آمادگی خود را برای تلافی و حمله به زیرساختهای انرژی آمریکا و اسرائیل اعلام کرد.
ترامپ گفت که ایالات متحده ظرف دو تا سه هفته حملات شدید تری علیه ایران انجام خواهد داد.
پس از آن، سیلی از بیانیهها از هر دو طرف منتشر شد. واشنگتن گزارش داد که با ایرانیها مذاکره میکند و پیش از این به توافقاتی دست یافته است، در حالی که تهران چنین مذاکراتی را تکذیب کرد.
رسانههای آمریکایی گزارش دادند که ایالات متحده یک طرح صلح ۱۵ مادهای به ایران ارائه کرده است که از تهران میخواهد برنامه هستهای خود را کنار بگذارد، تنگه هرمز را باز کند و تعدادی امتیاز دیگر بدهد. رسانهها همچنین گزارش دادند که تهران پیشنهادهای آمریکا را رد کرده و شرایط خود را مطرح کرده است.
در ۲۶ مارس، رئیس جمهور ایالات متحده از تعلیق ۱۰ روزه حملات به زیرساختهای انرژی ایران خبر داد. ترامپ در وبسایت Truth Social نوشت: «بنا به درخواست دولت گفت بدینوسیله اعلام میکنم که تخریب زیرساختهای انرژی را به مدت ده روز، تا دوشنبه، ۶ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۸ شب به وقت شرقی (۳ صبح به وقت مینسک در ۷ آوریل – BelTA) به حالت تعلیق در میآورم. مذاکرات در حال انجام است و برخلاف اظهارات نادرست رسانههای دروغگو و دیگران، بسیار خوب پیش میرود. دونالد ترامپ)
ظاهراً تصمیم گرفت مهلت اولتیماتوم خود را ۲۴ ساعت به تعویق بیندازد. ترامپ در وبسایت Truth Social نوشت: «سهشنبه، ساعت ۸ شب به وقت ساحل شرقی (۳ صبح به وقت مینسک در ۸ آوریل) – BelTA)».
روز دوشنبه، ۶ آوریل، رئیس جمهور آمریکا دوباره تهدید کرد که تمام نیروگاهها و پلهای ایران را نابود خواهد کرد. ترامپ اظهار داشت: «آنها نمیخواهند التماس کنند، اما این کار را خواهند کرد. و اگر این کار را نکنند، نه پلی خواهند داشت، نه نیروگاهی. هیچ چیز نخواهند داشت. من وارد جزئیات نمیشوم، زیرا چیزهایی حتی بدتر از دو مورد اول وجود دارد.»
در ۷ آوریل، رهبر آمریکا اعلام کرد که اگر ایران به اولتیماتوم او پاسخ ندهد، «تمام یک تمدن» میتواند شب بعد نابود شود. او در نشریه «تروث سوشال» نوشت: «تمام یک تمدن نابود خواهد شد و هرگز احیا نخواهد شد. من نمیخواهم این اتفاق بیفتد، اما احتمالاً خواهد افتاد.»
[ دررسانه های ایرانی تهدید ترامپ را با واژه «عصرحجر» استفاده کرده اند . یعنی تبدیل کردن به عصرباستانی یا دوران سنگ، نخستین و طولانیترین دوره پیش از تاریخ انسان است که با ساخت ابزارهای سنگی توسط انسانهای اولیه آغاز شد این دوران شامل دوره اصلی پارینهسنگی (سنگ کهن)، میانسنگی، و نوسنگی (سنگ نو) است که با پیشرفت در ابزارسازی، شکار، و شروع کشاورزی همراه بوده و میلیونها سال طول کشید «م. چ»]
بیانیه ترامپ جنجال گستردهای درجهان از جمله در داخل خود ایالات متحده، ایجاد کرد.
پیشنهادهایی مبنی بر احتمال استفاده واشنگتن از سلاحهای هستهای علیه ایران مطرح شد، اما کاخ سفید این موضوع را رد کرد.
حتی پاپ لئو چهاردهم در مورد تهدیدها علیه مردم ایران اظهار نظر کرد و آنها را کاملاً غیرقابل قبول خواند. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، خواستار تلاشهای دیپلماتیک فوری برای پایان دادن به جنگ در خاورمیانه شد.
دربحبوحه واوج تهدیدهای ایالات متحده و حملات به جزیره خارک، ایران نیز تهدید کرد که زیرساختهای شرکایش در خلیج فارس را نابود می کند و همچنین تنگه باب المندب را خواهند بست.
« خبرگزاری ها : آمریکا و اسرائیل به جزیره خارک ایران حمله کردند.»
مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران، در شبکههای اجتماعی نوشت: «بیش از ۱۴ میلیون ایرانی شجاع اکنون آمادگی خود را برای فدا کردن جان خود برای دفاع از میهن اعلام کردهاند و من نیز آماده بوده، وهستم و خواهم بود تا جانم را برای ایران فدا کنم.»
چطور توانستید به آتش بس برسید؟
شب هشتم آوریل، همزمان با نزدیک شدن به پایان ضربالاجل آمریکا، ترامپ بیانیهای در وبسایت. Truth Social منتشر کرد.
او در نشریه «تروث سوشال» نوشت: «بر اساس گفتگوهایی که با شهباز شریف، نخست وزیر پاکستان، و فیلد مارشال عاصم منیر، و درخواست آنها برای به تعویق انداختن استفاده از نیروی مخرب علیه ایران امشب، تا زمان آمادگی جمهوری اسلامی ایران برای بازگشایی کامل، فوری و ایمن تنگه هرمز، موافقت میکنم که بمباران و حمله به ایران را به مدت دو هفته به حالت تعلیق درآورم.»
آسوشیتدپرس: ایران پیشنهاد ۱۵ مادهای آمریکا برای حل مناقشه را دریافت کرد
ترامپ همچنین خاطرنشان کرد که ما در مورد «آتش بس دوجانبه» صحبت می کنیم.علاوه بر این، رئیس جمهور ایالات متحده اظهار داشت که کشورش «پیش از این به تمام اهداف نظامی دست یافته و از آنها فراتر رفته است» و پیشرفت قابل توجهی در دستیابی به توافقات مشخص در مورد صلح بلندمدت با ایران و صلح در خاورمیانه داشته است.
توافق آتشبس تا حد زیادی به لطف تلاشهای دیپلماتیک پاکستان که هم با واشنگتن و هم با تهران مذاکره کرد، حاصل شد.
شهباز شریف، نخست وزیر پاکستان، در اظهار نظر در مورد آتش بس بین ایران و ایالات متحده اعلام کرد که آتشبس بلافاصله اجرا خواهد شد و از جمله در لبنان که مورد حمله اسرائیل قرار گرفته است، رعایت خواهد شد.
مذاکرات ایران و آمریکا از دهم آوریل در اسلام آباد آغاز خواهد شد.
خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش داد که چین آتشبس بین ایالات متحده و ایران را تسهیل کرد. به گفته این خبرگزاری، پکن در ابتدا از طریق واسطههایی ازجمله پاکستان، ترکیه و مصر کار کرد و سپس مستقیماً با ایران تماس گرفت تا آن را متقاعد کند که با آتش بس موقت موافقت کند.
ازتهران چه میگویند؟
خبرگزاری تسنیم ایران امشب گزارش داد: «دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، تهدیدات قبلی خود علیه زیرساختهای ایران کنار گذاشت و موافقت کرد بسته پیشنهادی 10 مادهای ایران را به عنوان مبنایی برای مذاکرات بیشتر قرار دهد.»
شورای عالی امنیت ملی ایران پیروزی و «شکستی انکارناپذیر، تاریخی و کوبنده» برای ایالات متحده و اسرائیل اعلام کرد.
شورای عالی در بیانیهای اعلام کرد: «ایران و مقاومت تقریباً ماشین نظامی آمریکا در منطقه را به طور کامل نابود کردهاند و ضربات ویرانگر و عمیقی به حجم عظیمی از زیرساختها و تأسیساتی که دشمن طی سالهای متمادی برای این جنگ با ایران در منطقه ساخته و مستقر کرده است، وارد کردهاند.»
درعین حال، خبرگزاری تاس ( روسی )به نقل از رسانههای ایرانی گزارش میدهد که ساکنان ایران برای جشن گرفتن این پیروزی به خیابانها آمدهاند. ویدئویی که در خیابان ولی عصر، طولانیترین خیابان پایتخت ایران، فیلمبرداری شده است، موسیقی با صدای بلند در حال پخش و مردمی را نشان میدهد که پرچمهای ایران را تکان میدهند. این جاده مملو از ماشینها و وسایل نقلیه دوچرخ با پرچمهای ملی است.
مفاد آتش بس چیست؟
همانطور که قبلاً اشاره شد، در حال حاضر مذاکرات در مورد آتشبس موقت به مدت دو هفته قرار است در این مدت توافق صلح نهایی برقرار شود.
طبق بیانیه ترامپ، واشنگتن پیشنهادهای ده مادهای تهران را به عنوان مبنایی برای مذاکرات بیشتر در نظر میگیرد.
رئیس جمهور آمریکا گفت: «ما یک پیشنهاد ده مادهای از ایران دریافت کردیم. ما معتقدیم که این یک مبنای کاری برای مذاکرات فراهم میکند. تقریباً تمام مسائل مورد اختلاف قبلی بین ایالات متحده و ایران حل شده است. با این حال، یک دوره دو هفتهای به ما اجازه میدهد تا توافق را نهایی و اجرا کنیم.»
پیشنهادهای صلح ایران توسط خبرگزاری تسنیم فهرست شده است.
این پیشنهادها شامل تعهد ایالات متحده برای تضمین عدم تجاوز به ایران، خروج نیروهای نظامی آمریکا از منطقه و توقف خصومتها در تمام جبههها، از جمله علیه لبنان، خواهد بود. ایران حق غنی سازی اورانیوم، کنترل تنگه هرمز و دریافت غرامت برای خسارات وارده در طول جنگ را حفظ خواهد کرد. تمام تحریمهای اولیه و ثانویه علیه ایران و همچنین تمام قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل و شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی علیه تهران لغو خواهد شد.
ایران اعلام کرده است که عبور از تنگه هرمز ظرف دو هفته تضمین خواهد شد.
ایران از موافقت آمریکا با لغو تحریمها علیه این کشور و پرداخت غرامت خبر داده است
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، اعلام کرد که عبور و مرور از تنگه هرمز ظرف دو هفته پس از آتش بس آزاد خواهد شد. درهمین حال، رسانههای آمریکایی گزارش میدهند که ایالات متحده قصد دارد تنها پس از بازگشایی تنگه هرمز، آتشبس برقرار کند.
موضع اسرائیل چیست؟
هنوز کاملاً مشخص نیست که برنامههای اسرائیل چگونه با آتش بس بین ایالات متحده و ایران مطابقت دارد.
سیانان گزارش میدهد که تلآویو موافقت کرده است که به آتشبس دو هفتهای با ایران به آمریکا بپیوندد. خبرگزاری تسنیم ایران نیز گزارش میدهد که آتشبس دو هفتهای «با شرایط خاص» بین ایران، آمریکا و اسرائیل برقرار خواهد شد.
روزنامه اسرائیلی تایمز آو اسرائیل به نقل از دفتر بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، گزارش داد که تل آویو از تصمیم ترامپ برای موافقت با آتش بس حمایت میکند، به شرط آنکه تنگه هرمز فوراً باز شود و «تمام حملات به ایالات متحده، اسرائیل و کشورهای منطقه متوقف شود.»
در عین حال، نتانیاهو معتقد است که آتشبس دو هفتهای شامل لبنان نمیشود. این با شرایط آتشبس که توسط نخستوزیر پاکستان مطرح شده است، در تضاد است. شریف همچنین اظهار داشت که آتشبس بلافاصله لازمالاجرا میشود. با این حال، رسانههای اسرائیلی گزارش میدهند که ایران و اسرائیل همچنان به تبادل حملات ادامه میدهند.
مسئله برنامههای هستهای و موشکی ایران همچنان حل نشده باقی مانده است.
نخستوزیر اسرائیل در بیانیهای که توسط تایمز اسرائیل نقل شده، گفت: «اسرائیل از تلاشهای ایالات متحده برای اطمینان از اینکه ایران دیگر تهدیدی هستهای، موشکی یا تروریستی برای آمریکا، اسرائیل، همسایگان عرب آن و جهان ایجاد نمیکند، حمایت میکند.»
این نشریه همچنین گزارش داد که ایالات متحده و اسرائیل در مذاکرات آینده، از جمله در مورد برنامههای هستهای و موشکی ایران، به «اهداف مشترک» پایبند خواهند بود. به طور خاص، به گفته منابعی در تایمز اسرائیل، ایالات متحده قصد دارد از تهران بخواهد که تمام مواد هستهای را از کشور خارج کند، غنیسازی اورانیوم را کنار بگذارد و «تهدید موشکهای بالستیک را از بین ببرد». با این حال، همانطور که همه میدانند، این شرایط با پیشنهادهای صلح ایران در تضاد است.
تلویزیون دولتی ایران گزارش داد که مذاکرات بین طرفهای درگیر طی ۱۵ روز آینده برگزار خواهد شد. اسلامآباد محل برگزاری این گفتگوها خواهد بود. انتظار میرود این مذاکرات مستقیم باشد. از طرف آمریکایی، ممکن است جی. دی. ونس، معاون رئیس جمهور ایالات متحده، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه رئیس جمهور و جرد کوشنر، داماد کاخ سفید، در این مذاکرات حضور داشته باشند.
تهیه کننده : ویتا خاناتاوا، بلتا
برگرفته از خبرگزاری بلتا (بلاروس)
م . چابکی: 19 فروردین 1405 برابر با 8آوریل 2026
منبع:
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 