نویسنده: کیتلین جانستون
ترجمه مجله جنوب جهانی
ترامپ پس از آنکه تهدید کرد «تمدن» ایران را «به کلی نابود» خواهد کرد، حالا از آتشبسی دو هفتهای با این کشور خبر داده است. بهانه این عقبنشینی؟ «یک طرح دهمادهای از سوی ایران».
ترامپ و اطرافیانش در تلاشند این را یک پیروزی بزرگ برای آمریکا جلوه دهند و بگویند طرح دهمادهای تهران تسلیمی بزرگ در برابر تهدیدهای رئیسجمهور بوده است. اما برخی خبرنگاران خاطرنشان کردهاند که ایران این شروط را هفتهها پیش روی میز گذاشته بود – یعنی در واقع این کاخ سفید است که عقبنشینی کرده است.
ساعتی پیش از اعلامیه ترامپ، رایان گریم از نشریه Drop Site ویدئویی در تیکتاک منتشر کرد و گفت ترامپ میتواند هم آبروداری کند و هم از تهدیدهای آخرالزمانیاش عقب بکشد: کافی است همان طرح دهمادهای صلح ایران را بپذیرد و وانمود کند این یک پیشنهاد تازه از سوی ایرانیان است. گریم استدلال کرد ترامپ از این راه فرار میکند چون رسانههای غربی در تمام این مدت شروط اعلامشده ایران برای آتشبس را کاملاً نادیده گرفتهاند.
جالب اینجاست که ظاهراً ترامپ دقیقاً همین کار را کرد. پس از آنکه قبلاً پیشنهادهای ایران را «به اندازه کافی خوب» ندانسته بود، حالا برگشته و همان شروط ایرانی را به عنوان پاسخی کاملاً جدید به فشارهایی که دولت او توانسته اعمال کند، قاببندی کرده است.
پیشنهاد ایران؛ از ۲۸ اسفند تا ۱۹ فروردین
در تاریخ ۸ فروردین (۲۸ مارس)، نشریه Drop Site News این گزارش را منتشر کرد:
«از جمله شروط ایران برای پایان دائمی جنگ عبارت است از: تضمین بلندمدت اینکه آمریکا و اسرائیل دیگر به ایران حمله نکنند، تسری آتشبس به لبنان، عراق و فلسطین، پرداخت غرامت بابت خسارتهای جنگی به ایران، لغو تحریمها، و حفظ کنترل ایران بر تنگه هرمز.»
این همان شروطی است که ایران امروز مدعی شده آمریکا را مجبور به پذیرش آنها کرده است. پرس تیوی، رسانه دولتی ایران، به نقل از شورای عالی امنیت ملی نوشت: «ایران با وادار کردن آمریکای جنایتکار به پذیرش طرح دهمادهای خود، به پیروزی تاریخی دست یافت. آمریکا کنترل ایران بر تنگه هرمز، حق غنیسازی و لغو همه تحریمها را پذیرفته است.»
نیویورک تایمز نیز گزارش داده است:
«دو مقام ارشد ایرانی به شرط فاش نشدن نامشان گفتند که این پیشنهاد شامل تضمین عدم حمله مجدد به ایران، توقف حملات اسرائیل به حزبالله در لبنان، و لغو تمام تحریمها است. در مقابل، ایران محاصره عملی مسیر کشتیرانی در تنگه هرمز را برمیدارد. ایران همچنین بابت هر کشتی، عوارضی حدود دو میلیون دلار دریافت میکند که با عمان – که در آن سوی تنگه قرار دارد – تقسیم خواهد کرد. بنابر این طرح، ایران از سهم خود برای بازسازی زیرساختهایی که در حملات آمریکا و اسرائیل نابود شده استفاده میکند، نه اینکه غرامت مستقیم مطالبه کند.»
شکستی تحقیرآمیز برای امپراتوری
بنابراین با توجه به وضعیت موجود، این رویداد بیش از هر چیز یک شکست تحقیرآمیز برای امپراتوری به نظر میرسد. ایران چیزهای زیادی به دست میآورد که پیش از جنگ نداشت: از جمله دریافت عوارض از تنگه هرمز و رهایی از تحریمهای آمریکا که سالها اقتصادش را فلج کرده بود. در سوی دیگر، امپراتوری میتواند کشتیرانی خود را – با پرداخت هزینهای سنگین – از سر بگیرد و وانمود کند که جهان را از دست ایران هستهای نجات داده است.
چه تغییر شگرفی از کاخ سفیدی که همین ماه پیش میگفت: «هیچ توافقی با ایران صورت نخواهد گرفت مگر تسلیم بیقیدوشرط!»
تریتا پارسی از مؤسسه کوئینسی، که همیشه تحلیلهای ارزشمندی درباره جنگطلبی غرب علیه ایران دارد، مینویسد:
«نمیتوانم به اندازه کافی روی این نکته تأکید کنم: وقتی آمریکا و ایران در اسلامآباد برای مذاکره نهایی بر اساس طرح دهمادهای ایران گرد هم میآیند، یک پویایی تازه حاکم خواهد بود: جنگِ ناموفق ترامپ، کارایی تهدیدهای نظامی آمریکا را در دیپلماسی با ایران از بین برده است. آمریکا همچنان میتواند تهدید کند، اما همه میدانند که این تهدیدها دیگر وزن چندانی ندارند. خلاصه اینکه، جنگ با ایران آزمایش شد و شکست خورد. در نتیجه، مذاکرات باید بر اساس مصالحه واقعی دو طرف پیش برود، نه بر اساس زورگویی از هیچیک از دو طرف.»
ذوب شدن توییتر صهیونیستی
البته دلایل فراوانی برای بدبینی وجود دارد. آمریکا و اسرائیل بارها و بارها نشان دادهاند که حتی در میانه مذاکرات به ایران حمله میکنند. و حتی اگر آمریکا به تعهداتش پایبند بماند، همیشه این احتمال هست که اسرائیل با اقدامات خصمانه خود، توافق را خراب کند. ایران تا حالا باید فهمیده باشد تنها راه محافظت از خود در برابر اسرائیل، تحمیل هزینه اقدامات اسرائیل بر کل جهان غرب است. تهران آنقدری توان دارد که اگر غرب نتواند جلوی اسرائیل را بگیرد، همه ما مجبور شویم خانههایمان را با آتش زباله گرم کنیم و در حیاط خلتمان هویج بکاریم.
اما از آن سو، توییتر صهیونیستی همین الان کاملاً در حال ذوب شدن است. مدافعان سرسخت اسرائیل – از لورا لومر و ایو بارلو گرفته تا الی دیوید – از شدت عصبانیت دارند جامههایشان را چاک میدهند که چرا کشتار با این وضعیت (یعنی ایران در موقعیت کنونی) پایان یافته است. من به اندازه هر کس دیگری نسبت به این آتشبس بدبین هستم، اما این واقعیت که «بدترین آدمهای روی زمین» از دست آن در حال خودفروشی هستند، یک جرقه ناچیز از امید را ایجاد میکند.
باید دید.
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 