پیوتر آکوپف
ترجمه مجله هفته

ارتش اسرائیل «طرح عملیات نظامی برای پیشروی در لبنان» را تصویب کرده است. به نظر می رسد که ما در آستانه تبدیل شدن عملیات در غزه به یک جنگ همه جانبه در خاورمیانه قرار داریم؟

گفتگوهایی درباره حمله اسرائیل به لبنان از هشت ماه پیش آغاز شده اما تنها اکنون احتمال آن واقعاً افزایش یافته است. ارتش اسرائیل و حزب الله در همه این مدت به پرتاب  و شلیک موشک به سرزمین های یکدیگر ادامه داده اند و اسرائیل مدام تهدید به تهاجم می کند. با این حال، شانس آغاز پیشروی در شمال تا پایان عملیات نظامی در جنوب، در نوار غزه، همچنان کم به نظر می رسید – علیرغم اینکه در غزه اسرائیل عمدتاً حملات هوایی و عملیات تنبیهی انجام می دهد، گسترش جنگ در دو جبهه برای نتانیاهو منطقی نیست. اما در هفته های اخیر، کاملاً روشن شد که هیچ «پیروزی در غزه» ای در کار نیست و حماس نابود نخواهد شد. چندی پیش، کابینه نظامی موسوم به نتانیاهو از هم پاشید و فشار ایالات متحده برای وادار کردن اسرائیل به پایان عملیات در غزه به اوج خود رسید. اما نتانیاهو جایی برای عقب نشینی ندارد: پایان عملیات نظامی با امضای توافق آتش بس و آغاز مذاکرات درباره آینده غزه، آغاز پایان نه تنها نخست وزیری بلکه دوران سیاسی او، و شاید حتی زندگی آزاد او خواهد بود. بسیاری معتقدند در این شرایط، نتانیاهو از آخرین برگ برنده خود استفاده خواهد کرد: او عملیات نظامی علیه لبنان را آغاز می کند.

بنابراین اظهارات روزهای اخیر باید جدی گرفته شوند – پس از آنکه چندی پیش حزب الله ویدیویی را منتشر کرد که در آن تصاویر نظامیان و اهداف اسرائیلی از جمله حومه های حیفا که کارخانجات نظامی اسرائیل در آنجا واقع شده اند با یک پهپاد ضبط شده بودند، تهدیدات اسرائیل افزایش یافت. اسرائیل کاتز، وزیر امور خارجه اسرائیل اظهار داشت که هر حمله ای به حیفا پیامدهای جهانی خواهد داشت: «ما بسیار نزدیک به لحظه تصمیم گیری برای تغییر قواعد بازی علیه حزب الله و لبنان هستیم. در یک جنگ کامل، حزب الله نابود خواهد شد و لبنان شدیداً شکست خواهد خورد.»

وزیر اسرائیلی از چیزی صحبت می کند که امکان پذیر نیست: اسرائیل قادر به نابودی حزب الله نیست. حتی با حماس در غزه در هشت ماه گذشته نتوانسته کنار بیاید، در حالی که در آنجا نبردی با گروه های چریکی که هیچ پدافند هوایی، توپخانه یا تسلیحات سنگین ندارند صورت می گرفت. حزب الله به مراتب قوی تر است – و جنگ با آن برای اسرائیل یک فاجعه خواهد بود. ارتش اسرائیل ممکن است بسیاری از اهداف در لبنان را بمباران کند، اما نمی تواند بدون تلفات سنگین به داخل خاک لبنان پیشروی کند. همزمان با آغاز پیشروی اسرائیل به لبنان، حملات موشکی گسترده تری به شهرهای اسرائیلی نیز آغاز خواهد شد، یعنی تلفات غیرنظامیان در اسرائیل رخ خواهد داد. همه اینها وضعیت را در این کشور متشنج خواهد کرد – اما باز هم به سقوط نتانیاهو منجر خواهد شد. پس چرا تل آویو با آتش بازی می کند؟

به این دلیل که امیدوار است ایالات متحده را به درگیری بکشاند. آنها امیدوارند که به محض آغاز درگیری ها و کشته شدن غیرنظامیان اسرائیلی، آمریکا مداخله کند و به نیروهای خود دستور حمایت از ارتش اسرائیل را بدهد. حملات گسترده موشکی و بمباران لبنان آغاز خواهد شد، حتی ممکن است نیروهای آمریکایی در آنجا پیاده شوند. حزب الله نابود نخواهد شد اما تلفات بسیار سنگینی خواهد داد و ناچار به درخواست آتش بس و توقف درگیری ها خواهد شد.

طرح ساده است اما کاملا غیرواقعی. حداقل به این دلیل که آمریکا قاطعانه مایل به شرکت در جنگ با حزب الله نیست – این چیزی نیست که دولت بایدن به آن نیاز داشته باشد، نه از نظر داخلی (انتخابات نزدیک است و حمایت از اسرائیل هم اکنون منجر به از دست دادن بسیاری از آرای دموکرات ها شده است) و نه از نظر خارجی. آغاز جنگ اسرائیل با لبنان (که در سراسر جهان نیز به همین شکل درک خواهد شد) ضربه شدیدی به نفوذ آمریکا در جهان اسلام که از قبل نیز قابل توجه تضعیف شده است، وارد خواهد کرد: در آنجا انتظار اعمال فشار واقعی از سوی آمریکا بر اسرائیل برای توقف تهاجم را خواهند داشت، و با ندیدن آن، ایالات متحده را به همراهی با متجاوز متهم خواهند کرد. بنابراین، حتی بدون مشارکت مستقیم در حمله اسرائیل، آمریکا شدیداً ضرر خواهد کرد، و در صورت حمایت نظامی از اسرائیل، واشنگتن ممکن است ناچار به تعطیل سفارتخانه هایش در کشورهای عربی شود.

و این در حالی است که ما هنوز درباره افزایش شانس آغاز یک جنگ منطقه ای، یعنی ورود ایران به آن صحبت نکرده ایم. که این پیامدهای کاملاً غیرقابل پیش بینی نه تنها برای منطقه بلکه برای تمام جهان به همراه خواهد داشت.

به نظر می رسد که تهاجم اسرائیل به لبنان برای هیچ کس به جز نتانیاهو مطلوب نیست، و حتی برای او نیز تنها در شرایط کاملاً غیرواقعی قابل قبول است. اما با این وجود، ممکن است رخ دهد؟
بله، ممکن است – هرچند احتمال چنین پیامدی از چند درصد تجاوز نمی کند. اسرائیل در یک بازی بسیار خطرناک با پیامدهای بسیار شدید درگیر شده است – و با بالا رفتن از نردبان تشدید تنش، خطر تبدیل آن به یک آزمایش خودکشی را به جان می خرد. برای نتانیاهو هیچ راه خوبی برای خروج از عملیات در غزه وجود ندارد – تنها سوال این است که او تا چه حد کشور خود را به پایین می کشاند.