یحیی سنوار: پناهنده‌ای که رهبر حماس شد.

در


یحیی سنوار، مرکز، در 19 اکتبر 2011، پس از آزادی از زندان اسرائیل (AFP) در نزدیکی خانه خود در خان یونس، غزه، به هواداران سلام می کند.


گزارش شده شخصیت برجسته‌ای که تحت تعقیب اسرائیل بود و ۲۳ سال را در زندان سپری کرد، در غزه کشته شده است.
طبق گزارش رسانه‌های اسرائیلی، یک نیروی ارتش اسرائیل پنج جنگجوی حماس را در رفح شناسایی کرد و به تانک‌ها دستور داده شد به آن‌ها شلیک کنند. همه جنگجویان کشته شدند به جز یحیی سنوار. سپس ارتش اسرائیل با موشک‌های پرتاب‌شونده از دوش به ساختمان سنوار شلیک کرد که او را نکشت. بعد از آن، یک پهپاد FPV به سمت سنوار پرتاب شد و او با جمع‌آوری سنگ‌ها از روی زمین سعی کرد به پهپاد حمله کند. در نهایت، یک تیرانداز ارتش اسرائیل او را از ناحیه سر هدف قرار داد در حالی که در حال درگیری با پهپاد بود
. سنوار تا آخرین لحظه جنگید.

پس از کشته شدن سنوار آنچه او به همراه داشت وی موارد زیر یافت شده است:

– جلیقه جنگی
– تفنگ AK به همراه گلوله
– بسته‌ای آدامس
– شیشه کوچکی از عطر
– کتابچه‌ای از دعاها (دعاهای اسلامی)
– تسبیح
– فندک
– پاسپورت‌ها
– مقدار کمی پول
– موچین
– چراغ قوه
– ساعت


ریحان‌الدین


گزارش‌ها حاکی از آن است که یحیی سنوار، مرد تحت تعقیب اسرائیل، در غزه کشته شده است. عملیات منجر به مرگ سنوار روز چهارشنبه انجام شد.
اسرائیل کاتز، وزیر امور خارجه اسرائیل، روز پنج‌شنبه در پیامی به همتایان خود در سراسر جهان اعلام کرد که اسرائیل رهبر حماس را کشته است.
ارتش اسرائیل نیز روز پنج‌شنبه تأیید کرد که سنوار کشته شده است.
حماس هنوز مرگ او را تأیید نکرده است.
پیش‌تر، ارتش اسرائیل اعلام کرده بود که در حال بررسی امکان کشته شدن رهبر حماس از طریق آزمایش‌های پزشکی و DNA در جریان عملیاتی در غزه است. ارتش اسرائیل اعلام کرد که «سه تروریست کشته شده‌اند» و افزود که ارتش و سرویس امنیتی شین‌بت در حال بررسی این احتمال هستند که یکی از این تروریست‌ها یحیی سنوار باشد. ارتش اسرائیل همچنین اعلام کرد که «در ساختمان محل کشته شدن تروریست‌ها، نشانه‌ای از حضور گروگان‌ها وجود نداشت.»
این مرد ۶۲ ساله در ماه اوت، چند روز پس از آنکه اسماعیل هنیه، رهبر پیشین حماس، در حمله‌ای اسرائیلی در تهران کشته شد، به رهبری حماس رسید.
از فعال دانشجویی تا زندانی طولانی‌مدت
سنوار در سال ۱۹۶۲ در اردوگاه پناهندگان خان‌یونس در جنوب غزه به دنیا آمد.
پدر و مادر او در جریان نکبت (فاجعه)، زمانی که ۷۵۰ هزار فلسطینی از خانه‌های خود اخراج شدند، در سال ۱۹۴۸ به اجبار توسط اسرائیل از خانه‌شان در عسقلان رانده شدند.
او در دانشگاه اسلامی غزه در رشته مطالعات عربی تحصیل کرد، جایی که نخستین تجربه‌هایش در زمینه سیاست و فعالیت‌های دانشجویی را به دست آورد.
او در سال ۱۹۸۲، زمانی که در دانشگاه بود، برای نخستین بار به دلیل فعالیت‌های ضد اشغال توسط مقامات اسرائیلی دستگیر شد.
او سه سال بعد دوباره دستگیر شد و سپس با احمد یاسین، که بعدها بنیان‌گذار حماس شد، آشنا شد. یاسین او را به دایره نزدیک خود وارد کرد.
سنوار سپس به همراه دیگران، سازمان «مجد» را بنیان‌گذاری کرد که برای شناسایی و حذف همکاران فلسطینی با اسرائیل تأسیس شد. این سازمان به نخستین نهاد امنیتی حماس تبدیل شد.
در سال ۱۹۸۸، او بار دیگر توسط نیروهای اسرائیلی دستگیر و این بار به چهار حبس ابد، معادل ۴۲۶ سال زندان، محکوم شد.
او به دست داشتن در اسارت و مرگ دو سرباز اسرائیلی و چهار جاسوس مظنون فلسطینی متهم شد. به این ترتیب، دوران ۲۳ ساله زندان او در اسرائیل آغاز شد.
او در دوران زندان عبری یاد گرفت و مرتباً روزنامه‌های اسرائیلی می‌خواند و خود را با سیاست و فرهنگ اسرائیل آشنا می‌کرد. به گفته او، این کار به او کمک کرد تا دشمن خود را بهتر بشناسد.
او همچنین رمانی با عنوان «خار و میخک» نوشت که بر اساس تجربیات زندگی او در غزه بود.
در سال ۲۰۱۱، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، توافقی را پذیرفت که طی آن ۱۰۴۷ زندانی فلسطینی در ازای آزادی گیلعاد شالیت، سرباز اسرائیلی که در سال ۲۰۰۶ ربوده شده بود، آزاد شدند.
سنوار یکی از برجسته‌ترین زندانیانی بود که در چارچوب این توافق آزاد شد.
صعود به رأس حماس
او پس از آزادی به سرعت در صفوف حماس پیشرفت کرد و ظرف یک سال به دفتر سیاسی آن انتخاب شد.
به ویژه، به او مسئولیت هماهنگی با گردان‌های قسام، شاخه نظامی حماس، واگذار شد.
سنوار در جریان جنگ هفت‌هفته‌ای با اسرائیل در تابستان ۲۰۱۴، هم از نظر سیاسی و هم از نظر نظامی نقش پررنگی ایفا کرد. چند ماه پس از آن جنگ، ایالات متحده سنوار را به فهرست «تروریست‌های جهانی به‌طور ویژه تعیین‌شده» اضافه کرد.
او در سال ۲۰۱۷ به عنوان رهبر حماس در غزه منصوب شد؛ سمتی که تا چند ماه پیش در اختیار داشت.
در همان سال، او مذاکرات آشتی حماس با فتح و تشکیلات خودگردان فلسطین را تحت نظارت مصر رهبری کرد، کشوری که رابطه امنیتی نزدیکی با آن داشت.
باسم نعیم، یکی از مقامات حماس، اوایل امسال به «میدل ایست آی» گفت: «[سنوار] حامی قوی اتحاد فلسطینی‌هاست.»
تاکتیک‌های او شامل اقدامات غیرمسالمت‌آمیز و مسلحانه بوده است.
او در سال ۲۰۱۸ نقش اصلی در سازمان‌دهی تظاهرات مسالمت‌آمیز «راهپیمایی بزرگ بازگشت» ایفا کرد؛ تظاهراتی که پایان محاصره غزه و حق بازگشت پناهندگان را مطالبه می‌کرد. این اعتراضات به‌شدت توسط نیروهای اسرائیلی سرکوب شد و ۲۳۰ معترض کشته شدند.
او همچنین عملیات «شمشیر قدس»، نام حماس برای عملیاتش در پاسخ به بمباران غزه توسط اسرائیل بین ۶ تا ۲۱ مه ۲۰۲۱، را رهبری کرد.
به‌ویژه، او به‌عنوان معمار عملیات «طوفان الاقصی»، نام حمله گروه فلسطینی به اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، شناخته می‌شود.
این حمله غافلگیرانه در جنوب اسرائیل بیش از ۱۱۰۰ نفر را، عمدتاً غیرنظامی، کشت و ۲۵۰ نفر دیگر را به اسارت گرفت و به غزه منتقل کرد.
از آن زمان، نیروهای اسرائیلی بیش از ۴۲۰۰۰ فلسطینی، عمدتاً زنان و کودکان، را کشته‌اند.
در طول جنگ، سنوار به‌طور عمومی دیده نشد. گفته می‌شد که او در تونل‌های عمیق زیر نوار غزه پنهان شده است.
چندین گروگان اسرائیلی که بعداً آزاد شدند، گفتند که سنوار را در تونل‌ها دیده یا با او صحبت کرده‌اند.
در ماه اوت، یک هفته پس از ترور اسماعیل هنیه، رهبر سیاسی وقت حماس توسط اسرائیل، سنوار به‌عنوان جانشین او برگزیده شد.
این یک حرکت غافلگیرکننده و جسورانه بود؛ بسیاری انتظار داشتند که خالد مشعل، که در دوحه مستقر بود، نقشی را که پیش‌تر در اختیار داشت، دوباره به عهده بگیرد.
خالد حروب، پژوهشگر و کارشناس حماس، در آن زمان به «میدل ایست آی» گفت: «با یکپارچه کردن رهبری نظامی و سیاسی در یک فرد، و فردی به قدرت سنوار، حماس پیامی از اتحاد و مقاومت ارسال می‌کند.»
این حرکت نشان داد که رهبران حماس مستقر در غزه، تحت رهبری سنوار، همچنان درون سازمان رشد کرده‌اند، در حالی که رهبران مستقر در دوحه و خارج از کشور به نوعی به حاشیه رانده شده‌اند.
صعود او همچنین اهمیت روابط حماس با ایران را نشان داد.
سنوار رابطه نزدیکی با تهران داشت، برخلاف مشعل که پس از دوری از دولت بشار اسد در سوریه پس از آغاز جنگ داخلی سوریه، روابطش با ایران تیره شد.
این موضوعات احتمالاً در میان سلسله مراتب حماس دوباره مطرح خواهد شد، زیرا آن‌ها باید رهبر جدیدی را انتخاب کنند.