هاآرتص افشا میکند | چگونه نتانیاهو با استفاده از اسناد دروغین و افشاشده «حماس» در بحبوحه اعتراضات مانع آزادی گروگانها شد.
در ماه سپتامبر، پس از انتشار خبر قتل شش گروگان اسرائیلی در اسارت حماس، اعتراضات برای توافق بر سر گروگانها به اوج بیسابقهای رسید. در این میان، نتانیاهو از اسنادی که به حماس نسبت داده شده و به رسانههای آلمانی بیلد و روزنامه یهودی کرونیکل بریتانیا درز کرده بود، بهرهبرداری کرد تا اعتراضات را تضعیف کند و نشان دهد که معترضان «در دام حماس افتادهاند». این اتفاق مرحله به مرحله به این شکل پیش رفت:
بار پلگ
ترجمه جنوب جهانی
در اوایل سپتامبر، نشریه آلمانی بیلد، گزارشی درباره سندی که ادعا شده در تونلهای حماس پیدا شده است، منتشر کرد. این گزارش در پی تحقیقاتی درباره درز اسناد محرمانه از دفتر نخستوزیر بنیامین نتانیاهو دوباره به تیتر اخبار بازگشت. گفته میشد این سند، استراتژی جنگی حماس را شامل میشود – ایجاد فشار بر خانوادههای گروگانها تا به نوبه خود به دولت فشار بیاورند، در حالی که حماس واقعاً به دنبال توافق نیست. نتانیاهو این گزارش را بهانهای برای این ادعا قرار داد که معترضانی که برای آزادی گروگانها تلاش میکنند، «در دام حماس افتادهاند». این نخستین باری نبود که نتانیاهو از اسناد منتسب به حماس بهرهبرداری میکرد.
در اول سپتامبر، سخنگوی ارتش اسرائیل اعلام کرد که شش گروگان در اسارت حماس کشته شدهاند: آلموگ ساروسی، الکس لوبانوف، کارمل گات، عدن یروشلمی، اوری دانینو و هرش گلدبرگ-پولین. هر شش نفر بهصورت زنده ربوده شده بودند و چهار نفر از آنها – گلدبرگ-پولین، یروشلمی، گات و ساروسی – قرار بود در نخستین توافق بشردوستانه آزاد شوند، اگر توافق پیشنهادی بایدن در پایان ماه مه اجرایی میشد. آن شب، تجمع اعتراضی بزرگی برای آزادی گروگانها در خیابان بگین تلآویو برگزار شد.
روز بعد، نتانیاهو در یک کنفرانس خبری سندی را ارائه کرد که مدعی بود در غزه یافته شده و در آن حماس به «تشدید فشار روانی» بر خانوادههای گروگانها و بر وزیر دفاع، یوآو گالانت، و «ادامه خط حمله به نتانیاهو» دستور داده است. این سند در ابتدا توسط آميت سگال، خبرنگار شبکه ۱۲، در ژانویه منتشر شده بود. نتانیاهو در کنفرانس گفت: «این یک سند دستوری است که در تونلی متعلق به یک مقام ارشد حماس پیدا شده است. من نمیتوانم تأیید کنم که مستقیماً از سوی سینوار (رهبر حماس) است، اما میتوانم تأیید کنم که متعلق به مقامات عالیرتبه حماس است.»
بعد از آن، اعتراضات برای آزادی گروگانها ادامه یافت و هر شب هزاران نفر در محل اصلی اعتراضات، نزدیک ستاد دفاعی کریا، جمع میشدند. این هفته تنها هفتهای بود که طی آن اعتراضات گروگانها هر روز به خیابانها کشیده شد. پنجشنبه همان هفته، گزارش نادرستی در روزنامه یهودی کرونیکل منتشر شد که ادعا میکرد یحیی سینوار، رهبر حماس، در حال برنامهریزی برای فرار به همراه گروگانهای اسرائیلی از طریق مسیر فیلادلفیا به بیرون از غزه است.
یک هفته در سپتامبر:
اول سپتامبر – شش گروگان اسرائیلی در اسارت حماس کشته اعلام شدند.
دوم سپتامبر – نتانیاهو در کنفرانسی خبری سند «حماس» را که توسط آميت سگال منتشر شده بود، ارائه کرد و هشدار داد که ممکن است حماس گروگانها را از طریق مسیر فیلادلفیا به ایران منتقل کند.
پنجم سپتامبر – روزنامه یهودی کرونیکل گزارش نادرستی منتشر کرد مبنی بر اینکه حماس برنامهریزی کرده گروگانها را از طریق مسیر فیلادلفیا به بیرون از غزه منتقل کند.
ششم سپتامبر – نشریه آلمانی بیلد سندی را که ظاهراً استراتژی حماس را نشان میدهد، منتشر کرد.
هشتم سپتامبر – ارتش اسرائیل اعلام کرد که تحقیقات درباره نشت سند به بیلد آغاز کرده و این اقدام را «جرمی جدی» میداند.
هشتم سپتامبر – نتانیاهو به انتشار گزارش بیلد واکنش نشان داد و تلویحاً گفت که معترضانی که برای آزادی گروگانها تلاش میکنند «در دام حماس افتادهاند».
تقریباً تمامی رسانههای بزرگ اسرائیل همان شب این گزارش را بازتاب دادند و به ادعای نتانیاهو اعتبار بخشیدند که خطر وجود دارد حماس تلاش کند گروگانها را به مصر و سپس به ایران و یمن منتقل کند. نتانیاهو بر این اساس استدلال کرد که اسرائیل باید بر حضور نظامی در امتداد مسیر فیلادلفیا پافشاری کند. به گزارش روزنامه یدیعوت آخرونوت، سارا نتانیاهو، همسر نخستوزیر، در دیداری با خانوادههای گروگانها در همان هفته گفته بود که اسرائیل باید در مسیر فیلادلفیا بماند، زیرا «گزارشهایی هست که ممکن است آنها (گروگانها) به یمن و ایران منتقل شوند».
نتانیاهو این استدلال را در کنفرانس خبری که روز بعد از فاش شدن قتل شش گروگان برگزار کرد، مطرح کرد. او گفت: «آنها میتوانند گروگانها را بردارند و از مرز عبور دهند. به ایران یا یمن میروند.» یک مقام ارشد اسرائیلی که در مذاکرات دخیل بود، آن هفته به هاآرتص گفت: «کنفرانس خبری نتانیاهو به منظور به تعویق انداختن توافق برای اهداف سیاسی برگزار شد»، و افزود که اگر نتانیاهو در مذاکرات خواستههای جدیدی از جمله حضور نظامی در مسیر فیلادلفیا مطرح نمیکرد، «توافق مدتها پیش به نتیجه میرسید.»
گزارش روزنامه یهودی کرونیکل نادرست بود و این روزنامه پس از تحقیقات در مورد عدم اعتبار ادعاهای نویسنده، همکاری با او را قطع کرد و مقاله را از وبسایت خود حذف و عذرخواهی کرد.
در مقالهی روزنامه بیلد درباره سند حماس، پل رونتسهایمر، سردبیر معاون این روزنامه، که از آغاز جنگ چندین بار به اسرائیل سفر کرده و حتی دو بار با نتانیاهو مصاحبه کرده بود، این گزارش را نوشت. یک روز پس از انتشار گزارش کرونیکل، تیتر زیر در بیلد، پرخوانندهترین روزنامه آلمان، چاپ شد: «هولناک! این چیزی است که رهبر حماس با گروگانها میخواهد انجام دهد.» این مقاله ادعا میکرد که حماس قصد ندارد جنگ را بهسرعت پایان دهد، هرچند هزینه سنگینی پرداخت کرده است. همچنین در این گزارش آمده بود که حماس به دنبال ایجاد تفرقه در اسرائیل و افزایش فشار بر خانوادههای گروگانها است تا فشار عمومی بر دولت اسرائیل افزایش یابد.
در مقاله، خود سند نشان داده نشد، اما ادعا شد که محتوای آن توسط ارتش اسرائیل تأیید شده است. این مقاله نیز مانند گزارش کرونیکل در رسانههای اسرائیل بازتاب یافت. آمیت سگال در کانال تلگرام خود ترجمهای از مقاله را همراه با این پیام منتشر کرد: «به یاد بیاورید که این عبارات در ژانویه نیز بهصورت کلمه به کلمه در یادداشتی در تونل محل اختفای سینوار پیدا شد، اما برخی از مبلغان اصلی در شبکه ۱۳ و هاآرتص ترجیح دادند این واقعیت را کماهمیت جلوه دهند و انکار کنند، مبادا به کمپین آنها آسیب برساند. آیا اکنون نیز به سراغ روزنامه بیلد آلمان خواهند رفت؟»
دو روز پس از انتشار گزارش بیلد، ارتش اسرائیل اعلام کرد که تحقیقاتی در مورد درز این سند به رسانههای خارجی آغاز شده و این اقدام را «جرمی جدی» خواند. ارتش همچنین بیان کرد که سند در آوریل و طی عملیاتی زمینی در غزه به دست آمده و به عنوان توصیهای از سوی یکی از فرماندهان سطح متوسط حماس نوشته شده است، نه سینوار.
در همان روز، در آغاز جلسه کابینه، نتانیاهو از گزارش بیلد حمایت کرد و اظهار داشت: «بیلد، روزنامه آلمانی، سند رسمی حماس را منتشر کرد که نقشه راه آنها را افشا میکند: ایجاد تفرقه در میان ما، جنگ روانی علیه خانوادههای گروگانها، فشارهای سیاسی داخلی و خارجی بر دولت اسرائیل، و ادامه جنگ تا شکست اسرائیل.» نتانیاهو سپس انتقادی به معترضان مدافع آزادی گروگانها کرد: «اکثریت مردم اسرائیل به این دام حماس نیفتادهاند و درک میکنند که ما متعهد به اهداف جنگ یعنی از بین بردن حماس، بازگرداندن تمامی گروگانها و اطمینان از بازگشت ایمن ساکنان شمال و جنوب به خانههایشان هستیم.»
روز جمعه، دادگاه صلح ریشون لتسیون اجازه داد اطلاعاتی مبنی بر بازداشت چندین نفر در هفته گذشته به دلیل «جرایم امنیتی مربوط به افشای غیرمجاز اطلاعات طبقهبندیشده» منتشر شود. رئیس دادگاه، قاضی مناهم میزرایی، با کاهش دستور منع رسانهای، اعلام کرد که این تحقیق شامل خطر برای اطلاعات حساس و منابع، و همچنین ایجاد اختلال احتمالی در اهداف جنگ در غزه میشود که شامل «حل مسئله گروگانها» است.
دفتر نتانیاهو در بیانیهای اعلام کرد که «برخلاف گزارشهای نادرست، هیچکس از دفتر نخستوزیر بازداشت نشده است.» اما یکی از بازداشتشدگان سخنگویی نزدیک به نتانیاهو است که او را در طول جنگ در بازدیدها و جلسات حساس در پایگاه کریا در تلآویو همراهی کرده است. منبعی نزدیک به این فرد، که خود با وی گفتگو نکرده اما با نزدیکانش در تماس بوده، اعلام کرد که اقدامات او «صرفاً از انگیزههای ایدئولوژیک و صهیونیستی ناشی شده است.»
شینبت در حال حاضر در این تحقیقات، این مظنون را بهعنوان بازداشتی امنیتی تلقی میکند و در حال بررسی است که آیا درز اسناد محرمانه با مجوز صورت گرفته است و آیا این اقدامات امنیت کشور را به خطر انداخته است یا خیر. هاآرتص روز گذشته گزارش داد که دفتر نخستوزیر، سخنگویی را به کار گرفته که از فرآیند گزینش امنیتی عبور نکرده اما در امور امنیتی دخیل بوده است.
روز شنبه، نتانیاهو گفت که وی تنها از طریق رسانهها از سند منتشرشده در بیلد مطلع شده و انکار نکرد که این سند ممکن است از دفتر او درز کرده باشد. نتانیاهو همچنین در بیانیهای تأکید کرد که «گزارش آلمانی درباره سند حماس به تلاشها برای بازگرداندن گروگانها کمک کرد و آنها را تضعیف نکرد.» او گفت: «این سند تاکتیکهای روانی حماس علیه دولت و مردم اسرائیل را افشا کرد و حماس را مسئول شکست مذاکرات نشان داد.»
او اضافه کرد: «از ابتدای جنگ شاهد درزهای هدفمند و مجرمانهای از جلسات محرمانه کابینه و مباحث امنیتی بودهایم. اما عجیب است که چرا از میان همه این درزها، تنها این سند که به نفع اسرائیل بود، با چنین تحقیق شدیدی مواجه شده است.»
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 