همدستان نسل‌کشی، از قاهره تا برلین

محمد حسن سویدان
منتشرشده در کرادل
ترجمه جنوب جهانی

یک سلسله حوادث اخیر توجهات را به دو متحد بی‌چون‌وچرا اسرائیل جلب کرده است: مصر، اولین کشور عربی که روابط خود را با اسرائیل عادی‌سازی کرد و اکنون شریک تجاری مورد اعتماد تل‌آویو در منطقه است، و آلمان، کشوری که مفهوم “نسل‌کشی” را در قرن بیستم تعریف کرد.
در سال ۱۹۷۳، نیروهای مسلح مصر و سوریه حمله‌ای غافلگیرانه به اسرائیل آغاز کردند که به “جنگ اکتبر” معروف شد. در یکی از سخنرانی‌های خود در ۲۶ مه ۱۹۶۷، رئیس‌جمهور سابق مصر، جمال عبدالناصر، خطاب به اتحادیه‌های تجاری عرب اعلام کرد: “نبرد با اسرائیل فراگیر خواهد بود و هدف اصلی ما نابودی اسرائیل است.”
بیش از پنج دهه پس از آغاز جنگ مصر و تعهد این کشور به نابودی دولت اشغالگر، گزارش‌هایی منتشر شده که نشان می‌دهد قاهره اکنون در جنگ اسرائیل علیه لبنان و غزه، از این کشور حمایت اقتصادی و لجستیکی می‌کند.
بنادر مصری: بستری لجستیکی برای اسرائیل
طبق گزارش وب‌سایت Marine Traffic که رهگیری کشتی‌ها را انجام می‌دهد و شرکت داده‌های مالی LSEG Data & Analytics، کشتی آلمانی MV Kathrin در ۲۸ اکتبر در بندر اسکندریه پهلو گرفت. داده‌های عمومی نیروی دریایی و گروه‌های حقوق بشری اعلام کرده‌اند که این کشتی حاوی مواد منفجره بوده و پس از آنکه چندین کشور از ورود آن جلوگیری کردند، در اسکله‌ای نظامی در مصر تخلیه شد.
وب‌سایت بندر اسکندریه که حرکت کشتی‌ها را نظارت می‌کند، گزارش داده که دفتر مشاوره دریایی مصر (EMCO) مسئول دریافت و تخلیه بار نظامی این کشتی بوده است. اطلاعات دیگری نشان می‌دهد که این محموله در همان روز از بندر اسکندریه به بندر اشدود اسرائیل منتقل شده است.
گزارش شده است که کشتی MV Kathrin حامل هشت کانتینر شامل ۱۵۰,۰۰۰ کیلوگرم ماده منفجره RDX بوده که برای صنایع نظامی اسرائیل، شاخه تولید مهمات شرکت البیت سیستمز، بزرگترین تولیدکننده نظامی اسرائیل ارسال شده است. در سپتامبر، وزیر خارجه پرتغال، پائولو رنگل، اطلاعاتی دریافت کرد که نشان می‌داد نیمی از محموله دارای کاربرد دوگانه بوده و برای یک شرکت تسلیحاتی اسرائیلی ارسال شده است.
نکته جالب این است که این کشتی اجازه پهلوگیری در نامیبیا، اسلوونی، مالت، و مونته‌نگرو نیافت، چرا که این کشورها نگران بودند مواد منفجره‌ای که به تل‌آویو ارسال می‌شود، در جنایات جنگی علیه غیرنظامیان به کار رود.
سپس مصر برای حل مشکل MV Kathrin، اجازه داد این کشتی در یکی از بنادر آن پهلو بگیرد و بار خود را تخلیه کند. در گزارشی طولانی که بر روی وب‌سایت رسمی عفو بین‌الملل منتشر شده، این گروه حقوق بشری می‌نویسد: “دولت مصر اجازه داد کشتی آلمانی MV Kathrin که گفته می‌شود حاوی مواد منفجره به مقصد اسرائیل است، در بندر اسکندریه پهلو بگیرد و تخلیه شود، با وجود خطر اینکه این محموله ممکن است به ارتکاب جنایات جنگی در غزه کمک کند.”
شایان ذکر است که پذیرش این کشتی در اسکندریه، پس از اظهارات رئیس دفتر عفو بین‌الملل در اسلوونی، ناتاشا بوسل، انجام شد که گفت: “محموله کشنده‌ای که بر روی کشتی MV Kathrin تصور می‌شود نباید به اسرائیل برسد، چرا که این خطر روشن وجود دارد که چنین محموله‌ای به ارتکاب جنایات جنگی علیه غیرنظامیان فلسطینی کمک کند.”
سخنگوی ارتش مصر در واکنش به این اتهامات در بیانیه‌ای در صفحه فیس‌بوک خود اعلام کرد: “نیروهای مسلح مصر قاطعانه آنچه که در شبکه‌های اجتماعی و حساب‌های مشکوک در مورد کمک به اسرائیل در عملیات نظامی آن، به صورت کلی و جزئی، منتشر شده را رد کرده و تاکید می‌کنند که هیچ نوع همکاری با اسرائیل وجود ندارد.”
با وجود تکذیب مصر، شواهد زیادی نشان می‌دهد که اسکندریه پذیرای این کشتی بوده است؛ از داده‌های رهگیری مسیر کشتی‌ها و شرکت‌های داده جهانی گرفته تا گزارش‌هایی از چندین طرف و دولت مختلف. باید توجه داشت که در طول ۱۳ ماه حملات نظامی بی‌رحمانه تل‌آویو به غزه، پنج بندر مصری به نقاط عبوری اصلی برای صادرات و واردات اسرائیل تبدیل شده‌اند. اجازه پهلوگیری به MV Kathrin در یکی از این بنادر مصری، تنها ادامه نقشی است که قاهره برای خدمت به منافع جنگی اسرائیل ایفا می‌کند.
داده‌های تجارت خارجی اسرائیل نشان می‌دهد که در ۹ ماه اول سال جاری، تجارت این کشور با پنج کشور عربی بیشترین رشد را داشته است: امارات، مصر، اردن، مراکش و بحرین. طبق این آمار، ارزش تجارت اسرائیل با بحرین ده برابر، مراکش ۵۳ درصد، مصر ۵۲ درصد و امارات ۴ درصد افزایش یافته است. تجارت کلی با اردن به دلیل کاهش واردات اردن از اسرائیل، یک درصد کاهش یافته، اما با افزایش ۴۵ درصدی صادرات اسرائیل به اردن جبران شده است. ارزش تجارت اسرائیل با این پنج کشور عربی به ۳.۴ میلیارد دلار رسیده که نشان‌دهنده رشد ۱۲ درصدی است.
همچنین، تفاوت قابل توجهی بین ارقام تجاری منتشر شده توسط اسرائیل و کشورهای عربی دیده می‌شود. ارزش تجاری اعلام شده توسط مصر بسیار بیشتر از ارقام منتشر شده توسط مقامات اسرائیلی است، که نشان می‌دهد قاهره از اعلام میزان روابط تجاری رو به رشد خود با اسرائیل، علیرغم حملات مرگبار این کشور علیه غزه، لبنان، کرانه باختری، سوریه، یمن و سایر نقاط منطقه، ابایی ندارد.
داده‌های تجارت خارجی مصر نشان می‌دهد که از ابتدای امسال تا ژوئیه، تجارت مصر با اسرائیل به مجموع ۱.۸۸۳ میلیارد دلار رسیده است، با ۱۵۵ میلیون دلار صادرات و ۱.۷۲۸ میلیارد دلار واردات. از سوی دیگر، اسرائیل ادعا می‌کند که تجارت بین دو کشور تنها به ۴۳۱ میلیون دلار رسیده، که شامل اختلافی ۱.۴۵۲ میلیارد دلاری است. طبق داده‌های اسرائیل، صادرات ۲۴۲ میلیون دلار و واردات ۱۸۹ میلیون دلار بوده است.
نقش مصر در کمک به اسرائیلی‌ها در زمان جنگ اکنون در حال روشن‌تر شدن است، ویدئویی که نشان می‌دهد کشتی جنگی اسرائیلی “ساعر ۵” در حال عبور از کانال سوئز است، همزمان با افراشته بودن پرچم‌های مصر و اسرائیل و همراهی نیروی دریایی مصر، موجب واکنش‌های شدید در شبکه‌های اجتماعی عربی شده است.
سازمان کانال سوئز مصر (SCA) در واکنش به این انتقادات اظهار کرد که همه کشتی‌ها – تجاری یا نظامی – حق عبور از کانال را دارند و افزود که طبق مقررات، لازم است پرچم مصر بر روی همه کشتی‌های عبوری از این آبراه افراشته شود.
آلمان چه نقشی دارد؟
کشتی MV Kathrin پرچم آلمان را برافراشته بود؛ پرچم بزرگترین تامین‌کننده سلاح و پشتیبانی بین‌المللی به اسرائیل در اروپا. بین اوت و اکتبر، دولت آلمان با صادرات ۹۴ میلیون یورو سلاح به تل‌آویو موافقت کرد. نکته جالب توجه این است که برلین تنها ۱۴ میلیون یورو تسلیحات در هشت ماه اول ۲۰۲۴ به اسرائیل صادر کرده بود، که نشان می‌دهد این افزایش شدید ارسال سلاح، عمدتاً به تنش نظامی اسرائیل علیه لبنان مرتبط است.
رابطه آلمان و اسرائیل در صحنه نظامی لبنان ادامه دارد. پس از آنکه نیروهای ویژه اسرائیلی برای ربودن ملوان لبنانی، عماد امهز، عملیاتی را در شمال لبنان انجام دادند، گزارش‌هایی منتشر شد که نیروهای دریایی آلمان حمایت لازم را برای این ماموریت غیرقانونی اسرائیل فراهم کرده‌اند. طبق این گزارش‌ها، موفقیت اسرائیل در عبور از آب‌های سرزمینی لبنان نیازمند هماهنگی عامدانه یا سهل‌انگاری عمدی نیروی دریایی آلمان بوده که در نیروهای صلح‌بانی سازمان ملل در لبنان (یونیفیل) فعالیت دارد. وظیفه نیروی دریایی یونیفیل که تحت فرماندهی آلمان است، طبق قطعنامه ۱۷۰۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد، کمک به لبنان در حفاظت از مسیرهای دریایی و آب‌های سرزمینی این کشور است.
زمینه این داستان، حمایت آشکار سیاسی، رسانه‌ای و دیپلماتیک برلین از اسرائیل است – به‌رغم نقض فاحش قوانین و مقررات بین‌المللی توسط تل‌آویو – و همچنین نظارت بی‌سابقه‌ای که بالاترین دادگاه‌های جهان بر نسل‌کشی اسرائیل در غزه و اشغال غیرقابل‌تحمل اراضی فلسطینی دارند. امروز، برلین دیگر فقط یک حامی دولت اشغالگر نیست، بلکه به شریکی در تضمین موفقیت اسرائیل در دستیابی به اهداف جنگی‌اش تبدیل شده است.
طبق گزارش روزنامه الاخبار، سازمان‌های اطلاعاتی آلمان فعالیت‌های جمع‌آوری اطلاعات خود را در بیروت احیا کرده‌اند و تیم نیروهای اضطراری بین‌المللی این کشور تلاش‌های بیشتری را به بهانه حفاظت از منطقه دریایی به انجام می‌رساند.
نیروهای آلمانی از رادارهای خود در لبنان نه برای نظارت بر خلاف‌های اسرائیل، جلوگیری از آن‌ها یا حتی هشدار دادن درباره آن‌ها استفاده می‌کنند، بلکه برای ارائه داده‌های هشدار زودهنگام به تل‌آویو در مورد موشک‌ها و پهپادهای حزب‌الله – به ویژه پهپادهایی که اسرائیل در رهگیری و سرنگونی آن‌ها با مشکل مواجه شده است.
می‌توان گفت که جدی‌ترین حادثه در ۱۷ اکتبر رخ داد، زمانی که یک کشتی آلمانی یک پهپاد حزب‌الله را که به سمت اسرائیل در حرکت بود، سرنگون کرد.
گزارش‌های اخیر نشان می‌دهند که حزب‌الله تصمیم گرفته است تمامی ارتباطات خود را با آلمان قطع کند و هرگونه نقش آینده این کشور در یونیفیل را رد کند.
مأموریت یونیفیل در اصل نظارت بر نقض‌های اسرائیل نسبت به حاکمیت لبنان – اعم از زمینی، دریایی و هوایی – بود. با این حال، حوادث اخیر – به ویژه مواردی که نیروهای آلمانی در آن‌ها درگیر بوده‌اند – موجب نگرانی در لبنان، به‌ویژه در میان جناح‌های مقاومت شده است. نقش یونیفیل در مهار تجاوزات اسرائیل اکنون زیر سوال رفته است، زیرا اقدامات آن‌ها در موارد متعدد نشان داده که به‌جای جلوگیری از خشونت اسرائیل علیه لبنان، آن را تسهیل کرده است.