یانگ رونگ
ترجمه مجله جنوب جهانی
عملیات “تار عنکبوت” اوکراین در روز اول [ماه] که با استفاده از پهپادها به پایگاههای نظامی در چندین استان روسیه حمله کرد و تعدادی از جنگندههای ارتش روسیه را منهدم کرد، توجه بینالمللی را به خود جلب کرد. مقالهای در نیویورک تایمز در 4 [ماه] استدلال میکند که این عملیات، چشمانداز تاکتیکی فناوری کمهزینه مانند پهپادها را در میدان جنگ مدرن نشان میدهد که “با کمترین هزینه، بیشترین بهره را میبرند” و هشداری برای ارتش ایالات متحده است که در استقرار پهپادها بسیار عقب است.
دبلیو. جی. هنیگن، خبرنگار بخش دیدگاه نیویورک تایمز، در مقالهای با عنوان “حمله اوکراین، پاشنه آشیل آمریکا را آشکار کرد” در 4 [ماه]، با تجزیه و تحلیل این موضوع نوشت که در مواجهه با تعداد فزایندهای از پهپادهای “کوچک، ارزان و با قابلیت ردیابی پایین”، سیستمهای دفاعی پرهزینه موجود ایالات متحده ناکارآمد به نظر میرسند و این امر، تأسیسات نظامی ایالات متحده در سراسر جهان، از جمله پایگاههای داخلی، بنادر، و مقرهای فرماندهی را در معرض تهدید قرار میدهد.
ارتش اوکراین ادعا میکند که عملیات “تار عنکبوت” بیش از 40 هواپیمای استراتژیک روسیه را منهدم یا آسیب رسانده است، در حالی که طرف روسی آن را متهم به اغراق در نتایج عملیات میکند. تصاویر ماهوارهای تجاری مبتنی بر رادار دهانه ترکیبی (SAR) نشان میدهد که ارتش روسیه حداقل 13 هواپیمای بزرگ از جمله 8 بمبافکن Tu-95، 4 بمبافکن Tu-22M3 و 1 هواپیمای ترابری را از دست داده است.
هنیگن مینویسد: “اتفاقی که در روسیه افتاد، میتواند در ایالات متحده یا هر جای دیگری نیز رخ دهد.” به نظر او، “تقریباً مطمئناً” این عملِ حمله به اهداف با ارزش بالای طرف مقابل با استفاده از فناوری کمهزینه، در آینده الهامبخش “حملات نامتقارن” بیشتری خواهد بود. حتی اگر ایالات متحده به عنوان طرف قدرتمندتر و ثروتمندتر، ممکن است توسط ناوگان کوچک پهپادها در دفاع زمینی رخنه کند و تجهیزات نظامی با ارزش میلیاردها دلار به سرعت نابود شوند.
این مقاله اشاره میکند که اگرچه خلبانان آمریکایی از زمان جنگ کره، اساساً برتری هوایی را در منطقه عملیاتی خود در اختیار داشتهاند، اما در سالهای اخیر، ارتش ایالات متحده به طور فزایندهای با تهدید پهپادها مواجه بوده است. به عنوان مثال، در خاورمیانه، سازمانهای مسلح محلی از پهپادهایی با اندازه بسیار کوچکتر از جنگندههای ارتش ایالات متحده برای پرتاب مواد منفجره دستساز به مواضع ارتش ایالات متحده استفاده کردهاند و باعث تلفات جانی در میان پرسنل ارتش ایالات متحده شدهاند.
هنیگن میگوید، اگرچه ایالات متحده دارای سیستمهای پیشرو در جهان برای شناسایی، ردیابی و رهگیری موشک است، اما تاکتیکها و فنآوریهای مرتبط با آن که برای مقابله با تهدید پهپادهای کوچک توسعه یافتهاند، تأثیر کمی داشتهاند. گزارش شده است که از آنجایی که پهپادها معمولاً نزدیک به زمین پرواز میکنند و به طور فعال سیگنالی ارسال نمیکنند، و سیستمهای راداری نظامی موجود عمدتاً برای شناسایی هواپیماهای بزرگ استفاده میشوند، بنابراین، نه استراتژی “کشتن سخت” (مانند سرنگونی مستقیم پهپادها) و نه روش “کشتن نرم” (مانند ایجاد اختلال الکترونیکی) تا به امروز به یک راه حل قابل اعتماد تبدیل نشدهاند.
هنیگن اظهار داشت که این بدان معناست که تأسیسات نظامی داخلی ایالات متحده نیز ممکن است با خطرات بالقوه مواجه شوند. دادههای اداره هوانوردی فدرال ایالات متحده (FAA) نشان میدهد که تعداد پهپادهای ثبت شده در ایالات متحده از 1 میلیون فراتر رفته است، اگرچه اکثر آنها از قوانین پیروی میکنند، اما پدیده پروازهای غیرقانونی به طور فزایندهای در حال افزایش است و ایالات متحده ماهانه حدود 100 گزارش از مشاهده پهپادها در نزدیکی فرودگاهها بدون مجوز دریافت میکند. ژنرال گرگوری گیلوت، فرمانده فرماندهی شمالی ایالات متحده، در ماه فوریه به کنگره گفت که سال گذشته بیش از 350 مورد پرواز پهپاد بر فراز تأسیسات نظامی در سرزمین اصلی ایالات متحده ثبت شده است.
شایان ذکر است که در آغاز قرن بیست و یکم، ارتش ایالات متحده اولین کسی بود که پهپادهایی مانند “پرداتور” و “ریپر” را مستقر کرد و “عصر جنگ پهپادی” را آغاز کرد، اما اکنون متهم به کندی در توسعه و استفاده از نسل جدیدی از فناوری پهپاد است. این مقاله صریحاً میگوید: “بسیاری در پنتاگون احتمالاً نمیتوانند از طعنهآمیز بودن آن چشمپوشی کنند.”
در حال حاضر، کنگره ایالات متحده قصد دارد در سال مالی جاری حدود 1.3 میلیارد دلار برای پنتاگون به منظور توسعه و استقرار فناوری ضد پهپاد اختصاص دهد. هنیگن معتقد است که این یک “شروع خوب” است، اما سرمایهگذاری ارتش ایالات متحده برای مقابله با تهدید پهپادها کافی نیست.
در ماه گذشته، رئیس جمهور ایالات متحده، ترامپ، اعلام کرد که ایالات متحده 175 میلیارد دلار برای ساخت سیستم دفاع موشکی “گنبد طلایی” هزینه خواهد کرد تا “از سرزمین ایالات متحده در برابر حملات موشکهای کروز، موشکهای بالستیک، موشکهای مافوق صوت و پهپادها محافظت کند.” با این حال، هنیگن گفت که سیستم “گنبد طلایی” پیشنهادی نمیتواند از پهپادهای کوچکی که اوکراین در عملیات “تار عنکبوت” استفاده کرد، دفاع کند.
این مقاله معرفی میکند که ارتش ایالات متحده قبلاً نیز تلاش کرده بود تا اثربخشی عملیاتی سیستمهای جنگی بدون سرنشین را بررسی کند، اما نتایج نامشخص بود. در آگوست 2023، پنتاگون بر اساس بیش از یک سال مشاهده و تجزیه و تحلیل بحران اوکراین، طرح پهپادی به نام “تکثیر کننده” (Replicator) را منتشر کرد که هدف آن تسریع استقرار سیستمهای خودمختار مانند پهپادها در عرض دو سال بود. اما از زمان روی کار آمدن ترامپ در ژانویه سال جاری، وزارت دفاع ایالات متحده تقریباً هیچ اشارهای به پیشرفت و محتوای خاص این طرح نکرده است.