یانگ رونگ

ترجمه: مجله‌ی جنوب جهانی

نشریه‌ی فایننشال تایمز در گزارشی در تاریخ ۴ جولای فاش کرد که گروه مشاوره‌ی بوستون (BCG)، یکی از معتبرترین شرکت‌های مشاوره‌ی جهان، به‌طور گسترده در یک «پروژه‌ی کمک‌های بشردوستانه به نوار غزه» مشارکت داشته است؛ پروژه‌ای بحث‌برانگیز که با دولت‌های اسرائیل و آمریکا مرتبط بوده است. این مشارکت شامل کمک به تأسیس شرکت‌های امنیتی برای «سازمان‌های امدادرسانی» در خط مقدم و همچنین مدل‌سازی و محاسبه‌ی هزینه‌های «انتقال» تعداد زیادی از فلسطینی‌ها از غزه بوده است.

این «طرح انتقال»، که در راستای هدف «تخلیه‌ی غزه» که توسط دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور سابق آمریکا، مطرح شده بود، از سوی بسیاری به عنوان تلاشی برای کوچ اجباری جمعیت و حتی «پاکسازی قومی» تلقی شد و در داخل شرکت BCG نیز با مخالفت‌هایی روبرو شد. اگرچه BCG بعدها دو شریک دخیل در این ماجرا را اخراج کرد و تلاش کرد تا خود را از این موضوع تبرئه کند، اما گزارش‌ها حاکی از آن است که میزان مشارکت BCG در این پروژه بسیار فراتر از آن چیزی است که به‌طور علنی اعتراف کرده است.

به گفته‌ی منابع آگاه، BCG در ابتدا توسط پیمانکار امنیتی آمریکایی، Orbis، مأمور شد تا یک مطالعه‌ی امکان‌سنجی برای یک عملیات امدادرسانی جدید انجام دهد. BCG مدعی شد که هدف از این پروژه «کمک به ایجاد یک سازمان امدادرسانی است که با سایر تلاش‌های امدادی هماهنگ باشد.» با این حال، واقعیت این است که BCG نه‌تنها میلیون‌ها دلار بابت مشاوره‌ی خود دریافت کرد، بلکه به تأسیس «بنیاد بشردوستانه‌ی غزه» (GHF) و Safe Reach Solutions (SRS) که خدمات امنیتی را برای کمک‌رسانی ارائه می‌کرد، نیز کمک کرد.

فایننشال تایمز گزارش داد که مدل عملیاتی GHF با سازمان‌های بشردوستانه‌ی سنتی متفاوت است و توسط پرسنل امنیتی خصوصی آمریکایی و ارتش اسرائیل اسکورت می‌شود. ارتش اسرائیل ادعا می‌کند که این کار برای جلوگیری از رسیدن کمک‌ها به دست حماس انجام می‌شود. اما سازمان ملل متحد، GHF را «پوششی» برای اهداف جنگی اسرائیل توصیف کرده و سازمان‌های بشردوستانه از همکاری با آن خودداری کرده‌اند. مقامات بهداشتی غزه نیز اعلام کرده‌اند که از زمان آغاز پروژه‌ی GHF در ماه مه ۲۰۲۴، بیش از ۴۰۰ فلسطینی در تلاش برای دریافت کمک، توسط نیروهای اسرائیلی کشته شده‌اند.

۳ جولای ۲۰۲۵، خان‌یونس، نوار غزه: فلسطینی‌ها برای دریافت غذا تجمع کرده‌اند. منبع: ویژوال چاینا

گزارش شده است که این مطالعه در اصل توسط یک اندیشکده‌ی محافظه‌کار اسرائیلی به نام Tachlith Institute به Orbis سفارش داده شده بود. به گفته‌ی منابع آگاه، همکاری طولانی‌مدت BCG با Orbis و فیل رایلی (Phil Reilly)، مأمور سابق سیا، دلیل انتخاب BCG بود. رایلی پیش از این به عنوان مشاور پاره‌وقت با BCG همکاری می‌کرد و با مت شلوتر (Matt Schlueter) و رایان اوردوی (Ryan Ordway)، دو شریک BCG که اخراج شدند، در بخش تجارت دفاعی کار می‌کرد.

پس از به دست گرفتن این «مطالعه‌ی عام‌المنفعه» در اکتبر ۲۰۲۳، BCG تیمی را برای پیشبرد آن تشکیل داد. اگرچه این پروژه عمدتاً توسط بخش تجارت دفاعی دفتر BCG در واشنگتن رهبری می‌شد، اما مراحل اولیه‌ی کمک به ایجاد GHF و SRS توسط بخش تأثیر اجتماعی BCG انجام شد. ریچ هاچینسون (Rich Hutchinson)، رئیس این بخش، بیش از ۱ میلیون دلار به صورت اقساط برای پرداخت ساعات کار داوطلبانه‌ی کارمندان اختصاص داد.

نقطه‌ی عطف اصلی در ژانویه‌ی ۲۰۲۴ رخ داد. گزارش‌ها حاکی از آن است که در آن زمان، بحث‌های داخلی BCG وارد مرحله‌ی جدیدی شد و شرکت تصمیم گرفت به جای کمک بلاعوض، پشتیبانی مالی ارائه دهد و به GHF کمک کند تا یک دفتر عملیاتی در تل‌آویو، اسرائیل تأسیس کند. هاچینسون پیشنهاد داد که GHF می‌تواند تنها نیمی از دستمزد را پرداخت کند و نیمی دیگر توسط بخش تأثیر اجتماعی BCG به کارکنان یارانه داده شود. گزارش‌ها حاکی از آن است که این یک رویه‌ی معمول برای «پروژه‌های عام‌المنفعه» است.

در اوایل مارس ۲۰۲۴، BCG اولین قرارداد رسمی را تحت این پروژه امضا کرد و کد پروژه‌ی «Aurora» را در داخل شرکت ثبت کرد. بخش مدیریت ریسک BCG نیز درخواست‌های سفر را تأیید کرد. اما این قرارداد با GHF امضا نشد، بلکه با شرکت سهام خصوصی McNally Capital در شیکاگو امضا شد. منابع آگاه می‌گویند که McNally مالک Orbis است و منافع اقتصادی در SRS دارد.

گزارش‌ها حاکی از آن است که تیم BCG در ابتدا فقط مشاوره‌ی تجاری معمول را در این پروژه ارائه می‌کرد، مانند ارائه مشاوره در مورد روش‌های حمل و نقل مواد برای GHF و SRS، ارزیابی پیشنهادات پیمانکاران بالقوه‌ی ساختمانی و امنیتی و ارائه سایر راهنمایی‌های مالی. اما در آوریل ۲۰۲۴، تیم BCG یک پروژه‌ی فرعی «ویژه‌تر» را آغاز کرد: ایجاد یک مدل مالی پیچیده برای «غزه پس از جنگ و طرح بازسازی آن».

این مدل هزینه‌های «مهاجرت داوطلبانه‌ی» مردم غزه، بازسازی مسکن غیرنظامی و استفاده از مدل‌های تأمین مالی نوآورانه (مانند «توکنیزه کردن» املاک و مستغلات از طریق فناوری بلاک چین) را تخمین می‌زد. در سناریوی «مهاجرت داوطلبانه»، مردم غزه بسته‌های کمک مالی جابجایی دریافت می‌کردند که شامل ۵۰۰۰ دلار پول نقد، چهار سال کمک هزینه‌ی مسکن و یک سال یارانه غذا بود. این مدل فرض می‌کرد که ۲۵ درصد از مردم غزه مایل به ترک غزه هستند و ۷۵ درصد از آنها هرگز باز نخواهند گشت.

این مدل همچنین محاسبه کرد که میانگین هزینه‌ی انتقال فلسطینی‌ها از غزه ۲۳۰۰۰ دلار کمتر از حمایت از بازسازی غزه است.

به گفته‌ی منابع آگاه، تیم BCG طرحی برای غزه پس از جنگ ارائه نکرد و فقط مسئول مدل‌سازی مالی آن بود. اما هنگامی که این پروژه در اواخر ماه مه در داخل شرکت افشا شد، به دلیل احتمال دخالت در تشویق به جابجایی جمعیت فلسطینی، واکنش‌های شدیدی را برانگیخت.

گزارش‌ها حاکی از آن است که با افزایش مخالفت گروه‌های بشردوستانه‌ی غزه با GHF و گزارش رسانه‌های آمریکایی در مورد حمایت اسرائیل از طرح GHF، حجم کار کارکنان BCG در تل‌آویو افزایش یافت و این رویداد به تدریج تشدید شد. در نهایت، BCG در ۲۵ مه ۲۰۲۴ تصمیم به پایان دادن به این پروژه گرفت. در ژوئن ۲۰۲۴، از شلوتر و اوردوی، دو شریک BCG که در این ماجرا دخیل بودند، خواسته شد استعفا دهند.

BCG استدلال کرد که بسیاری از مطالب بعدی این پروژه، مانند «مدل غزه پس از جنگ»، بدون اطلاع مقامات ارشد انجام شده و مغایر با دستورالعمل‌های آنها بوده است. اما فایننشال تایمز معتقد است که نقش BCG در این پروژه بسیار بیشتر از آن چیزی است که به‌طور علنی اعتراف کرده است. این گزارش تخمین می‌زند که از اکتبر ۲۰۲۳ تا اواخر مه ۲۰۲۴، پروژه‌ی «Aurora» شامل بیش از ۴ میلیون دلار کار قراردادی بوده است. بیش از ۱۲ کارمند BCG مستقیماً در پیشبرد این پروژه مشارکت داشتند و رهبری ارشد BCG، از جمله مدیر ارشد ریسک و رئیس بخش تأثیر اجتماعی، در مورد این طرح بحث کرده بودند.

علاوه بر این، گزارش‌ها نشان می‌دهد که منابع مالی نهایی GHF و SRS نیز بسیار مبهم است. ایالات متحده هفته‌ی گذشته اعلام کرد که ۳۰ میلیون دلار به GHF اختصاص داده است، اما تا به امروز، منبع خاص این بودجه محرمانه باقی مانده است، حتی اعضای تیم BCG نیز از منبع بودجه اطلاعی ندارند.

گزارش شده است که شلوتر به اطرافیان خود گفته است که پروژه‌ی او «از حمایت گسترده‌ی چندجانبه از سوی چندین کشور و سازمان غیردولتی برخوردار است.» در ماه مه ۲۰۲۴، یک منبع آگاه در GHF به فایننشال تایمز گفت که یک کشور متعهد شده است ۱۰۰ میلیون دلار به این پروژه کمک کند، اما از افشای نام این کشور خودداری کرد. در این میان، گمانه‌زنی‌هایی وجود داشت مبنی بر اینکه امارات متحده‌ی عربی یا یک کشور اروپایی ممکن است GHF را تأمین مالی کنند.