ترجمه مجله جنوب جهانی
به گزارش وب‌سایت خبری «ناظر»، چن سیجیا: در تاریخ ۸ سپتامبر به وقت محلی، تظاهرات گسترده‌ای در کاتماندو، پوخارا، جاناکپور و سایر نقاط نپال در اعتراض به ممنوعیت رسانه‌های اجتماعی، فساد و خویشاوندسالاری در دولت نپال برگزار شد. معترضان با پلیس نپال درگیر شدند و این شورش‌ها منجر به کشته شدن ۱۹ نفر و زخمی شدن بیش از ۱۰۰ نفر شد.

با تبدیل شدن اعتراضات به خشونت، دولت نپال در اواخر وقت ۸ سپتامبر ممنوعیت رسانه‌های اجتماعی را لغو کرد، اما این اقدام نتوانست خشم معترضان را فرو نشاند. معترضان با نادیده گرفتن دستور منع رفت و آمد نامحدود، ساختمان‌های دولتی را در بسیاری از مناطق نپال تخریب کردند و خانه‌های سیاستمدارانی مانند نخست‌وزیر نپال، اولی از به اصطلاح (حزب کمونیست مارکسیست لنینیست نپال مائوئیست)، و ساختمان‌های احزاب سیاسی را به آتش کشیدند.
در مواجهه با تشدید اوضاع، اولی در ۹ سپتامبر استعفای خود را اعلام کرد و وزیر کشور، وزیر آب، وزیر توسعه کشاورزی و دامداری و تعدادی دیگر از مقامات نپالی نیز استعفای خود را تقدیم کردند. اولی اظهار داشت که تصمیم به استعفا از سمت نخست‌وزیری با هدف “هموار کردن راه” برای حل بحران گرفته شده است.
ژانگ شوبین، مدیر مرکز مطالعات نپال در دانشگاه اقتصاد و تجارت هبی، به وب‌سایت خبری «ناظر» گفت که دلیل مستقیم این تظاهرات، مسدود کردن ۲۶ اپلیکیشن رسانه‌های اجتماعی توسط دولت نپال به دلیل عدم ثبت‌نام در مهلت مقرر بوده است. اما محتوای اصلی تظاهرات، اعتراض به فساد مقامات ارشد دولتی نپال و زندگی مجلل فرزندانشان است. کشته و زخمی شدن جوانان معترض، خشم بیشتری را برانگیخت.
ژانگ شوبین معتقد است که احتمالاً بی‌ثباتی سیاسی در نپال ادامه خواهد داشت و نشانه‌ای از ثبات سیاسی و توسعه در کوتاه‌مدت دیده نمی‌شود.
شورش‌ها منجر به تلفات شد، دولت ممنوعیت رسانه‌های اجتماعی را لغو کرد
به گزارش شبکه خبری سی‌ان‌ان، دولت نپال هفته گذشته مقررات جدیدی را با عنوان “مبارزه با اخبار جعلی و سخنان نفرت‌انگیز” وضع کرد و اعلام کرد که رسانه‌های اجتماعی ثبت‌نشده را مسدود خواهد کرد. دولت نپال از این پلتفرم‌ها خواسته است تا در این کشور مجوز ثبت‌نام دریافت کرده و نماینده‌ای را برای رسیدگی به شکایات تعیین کنند.
روزنامه «کاتماندو پست» نپال گزارش داد که تا ۴ سپتامبر، نپال ۲۶ پلتفرم رسانه‌های اجتماعی از جمله فیس‌بوک، اینستاگرام، یوتیوب، واتس‌اپ، ایکس (توییتر سابق)، وی‌چت (نسخه بین‌المللی وی‌چت)، سیگنال، دیسکورد و وی‌کی را به این دلیل مسدود کرده است که این پلتفرم‌ها الزامات ثبت‌نام جدید را رعایت نکرده‌اند. بسیاری از کاربران نپالی بلافاصله به تعداد معدودی از پلتفرم‌ها مانند تیک‌تاک و وایبر که الزامات ثبت‌نام را رعایت کرده بودند، روی آوردند.
این موضوع به “جرقه” اعتراضات در نپال تبدیل شد. در ۸ سپتامبر، معترضان در شهرهای کاتماندو، پوخارا، جاناکپور و سایر شهرهای نپال تظاهرات کردند که به سرعت به درگیری خشونت‌آمیز با پلیس نپال منجر شد. رویترز گزارش داد که معترضان تلاش کردند به ساختمان پارلمان نپال حمله کنند که با شلیک گاز اشک‌آور و گلوله‌های پلاستیکی از سوی پلیس مواجه شدند. شورش‌های ۸ سپتامبر در نهایت منجر به کشته شدن ۱۹ نفر و زخمی شدن بیش از ۱۰۰ نفر شد.
با تشدید تظاهرات، دولت نپال در اواخر وقت ۸ سپتامبر ممنوعیت رسانه‌های اجتماعی را لغو کرد. با این حال، این اقدام نتوانست نارضایتی معترضان را فرو نشاند و معترضان با نادیده گرفتن دستور منع رفت و آمد نامحدود دولت نپال، در ۹ سپتامبر به تظاهرات در کاتماندو و سایر مناطق ادامه دادند.
موهان رگمی، مدیر اجرایی بیمارستان خدمات کشوری نپال، به بی‌بی‌سی گفت که در اعتراضات ۹ سپتامبر، حداقل ۲ نفر کشته شده‌اند.
ژانگ شوبین به وب‌سایت خبری «ناظر» گفت که مردم عادی نپال به دلیل ضعف توسعه اقتصادی در شرایط سختی زندگی می‌کنند و رسانه‌های اجتماعی به کانال اصلی برای ابراز نارضایتی جوانان و همچنین بستری برای فعالیت‌های تجاری بسیاری از افراد تبدیل شده است. مسدود کردن این پلتفرم‌ها توسط دولت مستقیماً خشم آنها را برانگیخت.
بی‌بی‌سی اشاره کرد که نپال یکی از بالاترین میزان استفاده از رسانه‌های اجتماعی به ازای هر نفر را در جنوب آسیا دارد. داده‌ها نشان می‌دهد که تا ژانویه سال جاری، نپال ۱۴.۳ میلیون کاربر رسانه‌های اجتماعی داشته است که ۴۸.۱ درصد از کل جمعیت را تشکیل می‌دهد. تحلیلگران بر این باورند که این موضوع ممکن است به توزیع جمعیت در نپال مربوط باشد، جایی که ۷۷.۴ درصد از جمعیت در مناطق روستایی زندگی می‌کنند، اما توپوگرافی پیچیده باعث شده است که بسیاری از جوامع از نظر جغرافیایی از یکدیگر جدا شوند.
علاوه بر این، بخش قابل توجهی از جمعیت نپال در خارج از کشور کار یا تحصیل می‌کنند. میانگین سنی جمعیت نپال حدود ۲۵ سال است که دقیقاً در محدوده سنی فعال در رسانه‌های اجتماعی قرار دارد.
اعتراض به فساد، نارضایتی از خودنمایی “بچه‌های آقازاده”
علاوه بر ممنوعیت رسانه‌های اجتماعی که به عنوان جرقه مستقیم عمل کرد، اعتراضات فراگیر در نپال با مسائل فساد و خویشاوندی نیز مرتبط است. ژانگ شوبین به وب‌سایت خبری «ناظر» گفت که محتوای اصلی تظاهرات، اعتراض به فساد مقامات ارشد دولتی نپال و زندگی مجلل فرزندانشان است.
بی‌بی‌سی گزارش داد که در نپال، فرزندان سیاستمداران ثروتمند و افراد قدرتمند به عنوان “بچه‌های آقازاده” شناخته می‌شوند. این گروه اغلب دارایی‌ها و سبک زندگی مجلل خود را در رسانه‌های اجتماعی به نمایش می‌گذارند که باعث نارضایتی بسیاری از مردم نپال می‌شود. معترضان بر این باورند که ثروت و امتیازات این گروه‌ها منعکس کننده نابرابری شدید ثروت و فساد در نپال است.
یکی از کاربران نپالی تیک‌تاک گفت: “بچه‌های آقازاده سبک زندگی خود را در رسانه‌های اجتماعی به نمایش می‌گذارند، اما هرگز توضیح نمی‌دهند که این پول از کجا آمده است.”
در همین حال، رکود اقتصادی در نپال، زندگی جوانان این کشور را با مشکل مواجه کرده است. داده‌های بانک جهانی نشان می‌دهد که نرخ بیکاری جوانان ۱۵ تا ۲۴ ساله در نپال در سال ۲۰۲۴، ۲۰.۸ درصد بوده است. حدود ۳۳.۱ درصد از تولید ناخالص داخلی (GDP) نپال از حواله‌های ارزی تامین می‌شود که این رقم در سی سال گذشته به طور پیوسته در حال افزایش بوده است.
نارایان پراکاش سود، وزیر امور خارجه سابق نپال، اعتراف کرد که مسائل فساد و خویشاوندی که باعث این اعتراضات شده است، جامعه نپال را آزار می‌دهد: “این مدت‌هاست که یک مسئله مهم در سیاست نپال بوده است.” اما او معتقد است که “باید بر اساس قانون، قانون اساسی و از طریق تکمیل مراحل قانونی حل شود.”
ژانگ شوبین اظهار داشت که کشته و زخمی شدن جوانان معترض، خشم بیشتری را برانگیخت. امروز معترضان با نادیده گرفتن منع رفت و آمد، از موانع پلیس عبور کرده و به کاخ شیر، محل استقرار دولت نپال، یورش بردند و خانه‌های رئیس جمهور پودل، نخست وزیر اولی، رئیس کنگره دئوبا، وزیر کشور و وزیر اطلاعات که دستور تعطیلی رسانه‌های اجتماعی را صادر کرده بود، به آتش کشیدند. معترضان همچنین به محل اقامت نخست وزیر سابق نپال، پراچاندا، سنگ پرتاب کردند.