میتودولوژی تاریخ

مولف: ای. ژوکوف
ترجمه: م. نومیالی

ناشر اول: ریاست نشرات اکادمی جمهوری دموکراتیک افغانستان – ۱۹۸۵ م
چاپ دوباره: انتشارات ستاره سرخ- سازمان کمونیست افغانستان – ۲۰۲۵

یاداشت سازمان کمونیست افغانستان بر اثر «میتودولوژی تاریخ»

قرنها علم تاریخ در میان علوم انسانی، یک رشته ای بیان روایات گذشته بود، ولی کشفیات جدید در رشته های علوم انسانی و اجتماعی که جهان بینی مارکسیسم – لنینیسم پیشرو و رهنمای این کشفیات علوم اجتماعی بود؛ در بنیاد های تیوریک علم تاریخ تحولات اساسی ای به میان آورد. مارکسیسم – لنینیسم، فعالیت اجتماعی انسان را مضمون و محتوای عمده پروسه تاریخ قرار داد و تاریخ علمی شد که پیشرفت اجتماعی را در کلیه گونه گونی های مظاهر آن مطالعه می کند. تاریخ گرایی خود یکی از اصول بنیادی جهان بینی مارکسیسم-لنینیسم است، که شرط عمده این اصل آن است، تا همه پروسه ها و پدیده ها در حالت انکشاف و هم در ارتباط با رویدادهای مشخصی که سبب ایجاد آنها شده اند؛ مورد بررسی قرار گیرد.  تفسیر ماتریالیستی تاریخ که توسط مارکس و انگلس صورت گرفت و توسط تیوریسنان مارکسیست بعدی انکشاف کرد، امکان آنرا میسر ساخت، تا علم قوانین عمومی انکشاف اجتماعی یعنی ماتریالیسم تاریخی بوجود آید. این قوانین عمومی، یعنی قوانینکه به مسایل پیوند متقابل میان زیربنا و روبنا، دگرگونی های اجتماعی همگام با دگرگونی های نیرو های تولیدی، وابستگی شعور اجتماعی با هستی اجتماعی و بسیاری مسایل دیگر تعلق میگیرد.
تیوریسنان مارکسیست هدف پژوهش های تاریخی را متقاوت از دیگران تعیین کردند، برای آنان پژوهش تاریخی باید قانون انکشاف یک جامعه مشخص مورد نظر را که بیشتر اوقات در اعماق نهفته می باشد؛ تثبیت نموده، آنرا از توده و انبوه رویداد های تصادفی جدا ساخته و اشکال خاصی را کشف نماید، که طی آن خود همین قانون و یا مشقات مخصوص آن تبارز می کند.
تعلمیات مارکسیسم-لنینیسم نشان دهنده آن میباشد، که تاریخ نه در یک مسیر دایروی، بلکه در مسیر مارپیچ قرار دارد و حرکت تاریخ بی مفهوم و بی مسیر نه، بلکه بر بنیاد قانونمندی های مشخصی به ابعاد مشخص صورت می گیرد. به قول لنین، تاریخ با وصف همه گونه گونیها و ضد و نقیض های فراوان باز هم بمثابه پروسه واحدی ذریعه قوانین معین اداره می گردد. همین کشف ممکن ساخت تا علوم اجتماعی، انکشاف اجتماع را به مثابه پروسه عینی، طبیعی و تاریخی مورد تحلیل و تجزیه علمی قرار دهد.
جهان بینی علمی مارکسیسم – لنینیسم علتهای تحولات تاریخی را شناسایی کرده و در سیر تاریخ جامعه ی بشری تضاد های اصلی و فرعی و فاکتورهای تعیین کننده ی تحولات تاریخی اجتماع را تشخیص نمود. در نتیجه علم تاریخ، به یک علم بسیار ضروری و کار آمدی، که از آن در تشخیص قوانین پیشرفت اجتماعی میتوان استفاده ی موثری نمود؛ تبدیل شد. تعلیمات مارکسیسم – لنینیسم در درک و تجرید خرافات تاریخی از واقعیات عینی هم موثر تمام شد و با ایجاد فهم درست، معقول و نظام مند از سیر تاریخ کومک کرد.
موضوعات بحث این کتاب تحت مقوله میتودولوژی تاریخ عبارت اند، از الگوهای قانونمند تاریخ، دوره بندی آن، یگانگی پروسه تاریخ جهان، وسایل ادراکی یک مورخ و نقش علم تاریخ در حل وظایفی که واقعیت های امروزی آن را در برابر ما قرار داده اند.
سازمان کمونیست افغانستان افتخار باز تایپ و تکثیر این اثر ارزشمند دانشمند شوروی گورگی ژوکوف را دارد، که دانشمند شهیر کشور و عضو آکادمی علوم جمهوری دموکراتیک افغانستان اکادمیسین انور نومیالی آن را به فارسی ترجمه کرده است. مطمئین هستیم که این اثر ارزشمند در ارتقای دانش تاریخی و اجتماعی خوانندگان خویش مفید و موثر تمام خواهد شد.

لینک کتاب:

https://t.me/redredstar/323