
صنعت نظامی آمریکا هشدار میدهد: تقابل چین و آمریکا نزدیک به نیمقرن است که در حال شکلگیری بوده و اکنون وارد دوران «جنگ طولانیمدت» شده است
نوشته: شیائو چائو ران / شبکهٔ گوانچا
ترجمه مجله جنوب جهانی
در تاریخ ۱۰ اکتبر (۱۹ مهر) به وقت محلی، «پالمر لوکی»، بنیانگذار شرکت آمریکایی صنایع نظامی مبتنی بر هوش مصنوعی «اندوریل ایندوستریز» (Anduril Industries)، در گفتوگویی با شبکهٔ بلومبرگ تلویزیون، از وابستگی بیشازحد زنجیرهٔ تأمین صنعت دفاعی آمریکا به چین انتقاد کرد.
لوکی گفت: «ما باید از زنجیرهٔ تأمین چینی خارج شویم،». «نیازمند بازصنعتیسازی هستیم؛ باید منابع خودمان از عناصر خاکی کمیاب را داشته باشیم و تراشهها و رایانههای خود را تولید کنیم. چین نفوذ بسیار گستردهای دارد.» وی ادعا کرد که شرکت اندوریل در مسیر «جداشدن از چین» پیشرفتهای قابل توجهی داشته، اما بلافاصله هشدار داد: «نگرانی من تنها دربارهٔ اندوریل نیست.»
در همین حال، با تداوم رقابتهای تجاری و اقتصادی میان چین و آمریکا، «شیام سانکار»، مدیر فنی اندوریل، تقابل دو کشور را «حاصل نزدیک به پنجاه سال تحولات» خواند. از سوی دیگر، «برایان شیمپف»، مدیرعامل این شرکت، اعلام کرد که نبرد کنونی بر سر تعرفهها، بخشی از یک «جنگ طولانیمدت» میان آمریکا و چین خواهد بود و «ما باید برای آن آماده باشیم».
بر اساس گزارش بلومبرگ، اندوریل ایندوستریز بزرگترین شرکت در میان شرکتهای نوپای فناوری دفاعی آمریکا است که با بهرهگیری از هوش مصنوعی و نرمافزارهای خودمختار، در پی فرماندهی پهپادها، جنگندهها، زیردریاییها و سایر وسایل نقلیه برای مدرنسازی نیروهای مسلح آمریکا هستند.
این رسانه تأکید میکند که رشد چشمگیر این صنعت در آمریکا عمدتاً «در پاسخ به رقابت فزاینده با چین» صورت گرفته است.
شیمپف پیشبینی کرد که درآمد شرکت در سال جاری دو برابر شده و از مرز ۲ میلیارد دلار عبور کند و همچنین حجم تولید آن ۴۰۰ درصد افزایش یابد. لوکی نیز گفت که احتمالاً در سال آینده نیز رشد تولید ادامه خواهد یافت.
گزارشها حاکی از آن است که اندوریل و شرکتهای دیگری مانند «پالانتیر تکنولوژیز» (Palantir Technologies)، که در بورس نیویورک فعالیت دارند، از مدتها پیش چین را یک رقیب بالقوه میدانند و در تلاش برای توسعهٔ فناوریهای دفاعی آمریکا هستند.
سانکار معتقد است که چین «از نظر ظرفیت کلی تولیدی قویتر است»، اما آمریکا «بهترین نرمافزارهای جهان را در اختیار دارد».
بلومبرگ مینویسد که سرمایهگذاران خطرپذیر در سالهای اخیر سرمایهگذاری خود در حوزهٔ دفاع را افزایش دادهاند؛ هم به دلیل نگرانی از تنشهای ژئوپلیتیکی و هم به خاطر امید به اینکه اصلاحات سیاستهای خرید دولت آمریکا میتواند به نفع شرکتهای نوپا باشد.
برخی از صاحبنظران صنعت نیز نگران هستند که آمریکا در مسابقهٔ تسلیحاتی پهپادی با چین در موقعیت نامساعدی قرار گرفته باشد و از این رو، تمایل شدیدی به گسترش ظرفیتهای تولیدی دارند. این رویکرد بخشی از برنامهای پرهزینه برای احداث کارخانههای دفاعی جدید در آمریکا محسوب میشود. بر اساس دادههای مؤسسهٔ تحقیقاتی «پیچبوک» (PitchBook)، سرمایهگذاران در سهماههٔ دوم سال جاری نزدیک به ۲۰ میلیارد دلار در بخش فناوری دفاعی آمریکا سرمایهگذاری کردهاند که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، رشدی ۲۰۰ درصدی را نشان میدهد.
در همین زمانی که مقامات ارشد اندوریل دربارهٔ «جداشدن از چین» در صنعت دفاعی آمریکا سخن میگویند، دولت چین نیز در ۹ اکتبر (۱۸ مهر) دو اعلامیه دربارهٔ تشدید کنترل صادرات کالاها و فناوریهای مرتبط با عناصر خاکی کمیاب منتشر کرد.
طبق مقررات جدیدی که وزارت بازرگانی چین در ۹ اکتبر اعلام کرد، کنترل صادرات برخی کالاهای خارجی حاوی اجزای چینی مرتبط با عناصر خاکی کمیاب و همچنین فناوریهای مرتبط با این حوزه اعمال خواهد شد. روزنامهٔ فایننشال تایمز مینویسد که این اقدام به این معناست که هرگاه کالایی (مانند آهنرباهای دائمی) حاوی عناصر خاکی کمیاب چینی یا تولیدشده با فناوریهای چینی در استخراج، تصفیه یا ساخت آهنربا باشد، صادرات آن توسط شرکتهای خارجی مستلزم مجوز چین خواهد بود.
مقررات جدید شامل آهنرباهای خارجی حاوی حداقل ۰٫۱ درصد عناصر خاکی کمیاب سنگین چینی و برخی مواد نیمههادی، و همچنین کالاهایی است که در خارج از چین اما با استفاده از فناوریهای چینی در زمینهٔ استخراج، جداسازی، ذوب فلزات، ساخت آهنربا یا بازیافت منابع ثانویهٔ عناصر خاکی کمیاب تولید شده باشند. این مقررات از ۱ دسامبر (۱۰ آذر) اعمال میشوند؛ در حالی که برای برخی کالاهای منشأ چینی که در فهرست ذکر شدهاند، مقررات جدید از همان تاریخ اعلام (۹ اکتبر) لازمالاجرا هستند.
علاوه بر این، چین اعلام کرده که «در اصل» برای صادرات کالاهای مرتبط با اهداف نظامی مجوز صادر نخواهد کرد. همچنین درخواستهای صادرات فناوریهای هوش مصنوعی که کاربرد نظامی بالقوه دارند، «موردیموردی» بررسی خواهند شد.
در ۹ اکتبر، سخنگوی وزارت بازرگانی چین در پاسخ به پرسش خبرنگاران دربارهٔ تشدید کنترل صادرات کالاهای مرتبط با عناصر خاکی کمیاب گفت: «کالاهای مرتبط با عناصر خاکی کمیاب دارای کاربرد دوگانهٔ نظامی و غیرنظامی هستند و اعمال کنترل صادرات بر آنها یک رویهٔ رایج بینالمللی محسوب میشود. دولت چین بر اساس قانون، کنترلی بر بخشی از کالاهای خارجی حاوی اجزای چینی اعمال میکند تا امنیت و منافع ملی خود را بهتر تأمین کند و تعهدات بینالمللی خود در زمینهٔ جلوگیری از گسترش سلاح بهطور مؤثرتری انجام دهد.»
سخنگو افزود: «چین به عنوان یک قدرت مسئول، با اعمال این کنترلها، مواضع ثابت خود در حفظ صلح جهانی و ثبات منطقهای و همکاری فعال در تلاشهای بینالمللی برای جلوگیری از گسترش سلاح را نشان میدهد. چین آماده است تا از طریق مکانیسمهای دو و چندجانبهٔ گفتوگو در حوزهٔ کنترل صادرات، با سایر طرفها ارتباط و همکاری خود را تقویت کرده، تجارت مطابق با قوانین را تسهیل کند و امنیت و ثبات زنجیرهٔ جهانی تأمین و تولید را تضمین نماید.»

