بعد از هرمز، نوبت به «باب‌المندب» می‌رسد؟ / پیام صریح تهران به واشینگتن

در


باشگاه خبرنگاران جوان چین – نویسنده: چن سیجیا
ترجمه مجله جنوب جهانی

در پی ناکامی مذاکرات میان واشینگتن و تهران، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، علیه ایران اعلام هشدار کرد و از «بستن تنگه‌ها بر روی ایران» سخن گفت. در برابر این تهدید، تهران واکنشی قاطع نشان داد و آن را «محکوم به شکست» خواند.

بسیاری از تحلیلگران گمانه‌زنی می‌کنند که ایران احتمالاً در اقدامی متقابل، باب‌المندب را -آبراهه‌ای کلیدی در خاورمیانه- به روی ترددهای دریایی ببندد. رسانه‌های ایران نیز ضمنیاً از چنین اقدامی در تنگه باب‌المندب خبر داده‌اند. روز ۲۴ فروردین، شبکه خبری جام‌جم (IRIB) در فضای مجازی نوشت: «بستن دریایی ایران؟ باب‌المندب… به‌زودی.»

پیش‌تر نیز علی‌اکبر ولایتی، مشاور رهبر معظم انقلاب در امور بین‌الملل، تأکید کرده بود: «امروز، نگاه شورای عالی نیروهای مسلح جبهه مقاومت به باب‌المندب همانند نگاهشان به تنگه هرمز است. اگر کاخ سفید بار دیگر دست به اشتباه نابخردانه‌ای بزند، به‌زودی درخواهد یافت که تنها با یک اقدام، جریان انرژی و تجارت جهانی مختل خواهد شد.»

باب‌المندب که میان شبه‌جزیره عربستان و قاره آفریقا قرار دارد، گذرگاه راهبردی دریای سرخ به خلیج عدن است و حدود ۱۲ درصد از حملات نفت جهان را عبور می‌دهد. تحلیلگران خاورمیانه‌ای روز ۲۳ فروردین به شبکه فاکس نیوز گفتند که در صورت بسته شدن تنگه‌ها بر روی ایران، تهران به متحدان خود یعنی انصارالله یمن دستور خواهد داد تا تردد دریایی در باب‌المندب را مختل کنند.

مونا یاکوبیان، مدیر برنامه خاورمیانه اندیشکده «مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی» آمریکا، تحلیل کرد: «اگر آمریکا به طرح بستن تنگه هرمز ادامه دهد، ایران با تشدید راهبرد خود مانع صادرات کشورهای حاشیه خلیج فارس خواهد شد. این موضوع می‌تواند به حملات بیشتری علیه زیرساخت‌های این کشورها و حتی دستور به انصارالله برای بستن باب‌المندب منجر شود.»

فاکس نیوز نوشت: انصارالله یمن ۸ فروردین اعلام کرد که به سمت اسرائیل موشک بالستیک شلیک کرده است. دولت آمریکا در گزارشی هشدار داده که این گروه همچنان تهدیدی جدی برای منافع ایالات متحده به شمار می‌رود و اقدامات احتمالی آن شامل حملات پهپادی و اژدرهای انتحاری، شلیک گلوله از قایق‌های کوچک، و همچنین تصرف کشتی‌هاست. در این گزارش، به کشتی‌های تجاری دارای پرچم آمریکا توصیه شده که در این مناطق فرستنده شناسایی خودکار (AIS) را خاموش کنند.

یاکوبیان افزود: پس از بسته شدن تنگه هرمز، باب‌المندب به مسیر جایگزین حیاتی برای صادرات نفت عربستان تبدیل می‌شود و گسترش درگیری به دریای سرخ و باب‌المندب فشار مضاعفی بر بازار جهانی انرژی وارد خواهد کرد.

انصارالله یمن روز ۲۳ فروردین نیز هشدار داد که اگر آمریکا و اسرائیل حملات نظامی خود به ایران و «جبهه مقاومت» را از سر گیرند، این گروه با «اقدامات نظامی مؤثر» و به شکل فزاینده‌ای در میدان حاضر خواهد شد. در بیانیه این گروه تأکید شده که هرگونه اقدام جدید آمریکا در منطقه، پیامدهای منفی بر زنجیره تأمین، قیمت انرژی و اقتصاد جهانی خواهد داشت.

مذاکرات ایران و آمریکا روز ۲۳ فروردین در پاکستان بدون دستیابی به توافق پایان یافت. ترامپ بلافاصله تهدید کرد که «ایران را می‌بندیم» و مدعی شد که از ۲۴ فروردین (۱۰ صبح به وقت شرق آمریکا) این کار را عملی خواهد کرد و کشورهای دیگر نیز همکاری خواهند کرد.

در پاسخ، سخنگوی قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیاء نیروهای مسلح ایران در بیانیه‌ای اعلام کرد: «امنیت بنادر در خلیج فارس و دریای عمان یا متعلق به همه است یا به هیچ‌کس.» این سخنگو تأکید کرد که ایران در برابر تهدیدها، «مکانیسم دائمی کنترل تنگه هرمز» را قاطعانه اجرا خواهد کرد.