چرخش موضع ترامپ؛ از ادعای تسلط کامل بر تنگه هرمز تا حمایت از دریانوردی آزاد
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، که به تازگی از کنترل کامل کشورش بر تنگه هرمز خبر داده بود، با تغییری آشکار در مواضع خود، اکنون از باز نگه داشتن این آبراه راهبردی حمایت میکند.
ترامپ در جریان سخنرانی روز ۲۱ مه در کاخ سفید مدعی شد ایالات متحده از طریق اعمال محاصره دریایی، «کنترل کامل» تنگه هرمز را به دست گرفته است. او این اقدام نظامی را «۱۰۰ درصد مؤثر» خواند و تاکید کرد که در حال حاضر هیچ شناوری قادر به عبور از این منطقه نیست.
با این حال، رئیسجمهور آمریکا اندکی بعد در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره چشمانداز پایان دادن به وضعیت بحرانی تنگه هرمز، موضع متفاوتی اتخاذ کرد و گفت: «امیدوارم این تنگه باز بماند و آزادی دریانوردی در آن برقرار باشد؛ ما به دنبال اخذ عوارض نیستیم. این یک آبراه بینالمللی است و به تمام جهان تعلق دارد.»
در همین راستا، فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) نیز با انتشار بیانیهای در شبکههای اجتماعی اعلام کرد که تا روز ۲۱ مه، محاصره بنادر ایران توسط نیروهای آمریکایی، منجر به تغییر مسیر اجباری ۹۴ فروند کشتی تجاری شده است.
در جبهه مقابل، «اداره تنگههای خلیج فارس» ــ نهاد نوپای ایران برای مدیریت تنگه هرمز ــ اواخر روز ۲۰ مه در بیانیهای رسانهای، بار دیگر بر «حق حاکمیت، مدیریت و نظارت» تهران بر این آبراه تاکید کرد و هشدار داد تمامی شناورها برای عبور از این خطوط مواصلاتی، ملزم به هماهنگی پیشین و اخذ مجوز از ایران هستند.
بر اساس این بیانیه، محدوده تحت نظارت ایران از شرق، «خط واصل میان کوههای مبارک در ایران تا سواحل جنوبی فجیره در امارات متحده عربی» و از غرب، «خط واصل میان غربیترین نقطه جزیره قشم تا امالقوین در امارات» را در بر میگیرد.
این نهاد ایرانی در بیانیه خود تصریح کرده است که در چارچوب جغرافیایی یادشده، کلیه فعالیتهای دریانوردی و عبور و مرور کشتیها در تنگه هرمز باید تحت نظارت مستقیم و با مجوز رسمی سازمان تنگههای خلیج فارس انجام گیرد.
خطونشان ترامپ برای ذخایر هستهای ایران؛ «اورانیوم غنیشده را میگیریم و نابود میکنیم»
به گزارش خبرگزاری رویترز، دونالد ترامپ در مواضعی صریح، متعهد شد که ذخایر اورانیوم غنیشده با خلوص بالای ایران را از کنترل این کشور خارج کند.
رئیسجمهور آمریکا در جمع خبرنگاران در کاخ سفید مدعی شد: «ما این مواد را در اختیار خواهیم گرفت. ما نه به آن نیاز داریم و نه خواهانش هستیم. به محض اینکه کنترل آن را به دست بگیریم، احتمالاً نابودش خواهیم کرد؛ چرا که هرگز اجازه نخواهیم داد ایران چنین ذخایری داشته باشد.»
گفته میشود ایران هماکنون حدود ۹۰۰ پوند (نزدیک به ۴۰۸ کیلوگرم) اورانیوم غنیشده با خلوص بالا در اختیار دارد؛ ذخایری که به ادعای ترامپ، حدود یک سال پیش در جریان حملات هوایی مشترک آمریکا و اسرائیل، زیر آوار مدفون شده است.
در همین حال، دو منبع آگاه ایرانی به رویترز خبر دادهاند که مجتبی خامنهای، رهبر ایران، با صدور دستوری قاطع تاکید کرده است ذخایر اورانیوم غنیشده این کشور تحت هیچ شرایطی نباید به خارج از مرزها منتقل شود.
به گفته این منابع، مقامات ارشد تهران بر این باورند که خروج این مواد هستهای از کشور، ضریب بازدارندگی ایران را کاهش داده و این کشور را در برابر حملات احتمالی و آتی آمریکا و اسرائیل به شدت آسیبپذیرتر خواهد کرد.
اسرائیل در جریان جنگ با ایران رهگیرهای خود را نجات داد، در حالی که آمریکا ذخایرش را سوزاند – گزارش واشنگتن پست
روزنامه واشنگتن پست روز پنجشنبه به نقل از مقامهای نامشخص آمریکایی گزارش داد که اسرائیل در جریان جنگ با ایران، رهگیرهای پدافند هوایی خود را حفظ کرد، در حالی که ایالات متحده بخش قابلتوجهی از ذخایرش را به مصرف رساند.
سه مقام رسمی به این رسانه گفتهاند که نیروهای آمریکایی بیش از ۲۰۰ فروند رهگیر سامانه تاد (THAAD) – یعنی حدود نیمی از کل ذخایر – و همچنین بیش از ۱۰۰ فروند موشک اسام-۳ و اسام-۶ را به کار گرفتهاند. در مقابل، بنا بر این گزارش، اسرائیل تنها از ۱۰۰ فروند رهگیر «ایرو» و ۹۰ فروند رهگیر «دیوید اسلینگ» استفاده کرده است که برخی از آنها علیه موشکهای با فناوری پایینتری که از یمن و لبنان شلیک شده بودند، شلیک شده است.
این روزنامه به نقل از «کلی گریکو»، عضو ارشد اندیشکده مرکز استیمسون، نوشته است: «ایالات متحده بیشتر مأموریت دفاع موشکی را به دوش کشید، در حالی که اسرائیل انبارهای خود را حفظ کرد.» واشنگتن پست نوشته که این ارقام نشاندهنده «یک پویایی نامتوازن» است، هرچند پنتاگون و دولت اسرائیل هردو از تعادل منابع مصرفشده دفاع کردهاند.
پنتاگون ادعا کرده است که هزینههای مستقیم آن کمتر از ۳۰ میلیارد دلار بوده، اما اشخاص بدبین میگویند هزینه جایگزینی مهمات مصرفشده و داراییهای ازدسترفته، به علاوه تأثیر بلندمدت آن بر اقتصاد ایالات متحده، میتواند از یک تریلیون دلار فراتر رود.
در حالی که ذخایر موشکهای رهگیر آمریکا کاهش یافته و تولید جدید قادر به همگامی با تقاضا نیست، بنا بر این گزارش، ایران بخش بزرگی از قابلیتهای تهاجمی خود را حفظ کرده است. طبق گزارشهای قبلی رسانههای آمریکایی، ایران حدود ۷۰ درصد از پرتابگرهای متحرک و ذخایر موشکی خود را حفظ کرده و به ۹۰ درصد از تأسیسات نظامی زیرزمینی که در اثر بمبارانهای آمریکا و اسرائیل آسیب دیده بودند، مجدداً دسترسی پیدا کرده است.
با وجود تهدیدهای مکرر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، مبنی بر از سرگیری حملات در صورتی که تهران شرایط صلح او را نپذیرد، بسیاری از ناظران معتقدند تمدید مکرر آتشبس شکننده آوریل نشان میدهد که او به دنبال راهی برای خروج از این درگیری پرهزینه و منفور است. در همین حال، گزارش شده است که اسرائیل، با مشاهده تضعیف ایران، ایالات متحده را تحت فشار قرار میدهد تا کار را تمام کند.
تهران تأیید کرده است که در حال بررسی پیشنهادهای بهروز شده واشنگتن است، اما مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، هشدار داده است که «وادار کردن ایران به تسلیم از طریق زور، چیزی جز یک توهم نیست.» اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، گفته است که مذاکرات میتواند در صورتی موفقیتآمیز باشد که ایالات متحده به «دزدی دریایی» خود علیه کشتیهای ایرانی پایان دهد و با آزادسازی داراییهای مسدودشده موافقت کند، و در عین حال اسرائیل نیز باید به جنگ خود در لبنان پایان دهد.