گوانچا نت چین
ترجمه مجله جنوب جهانی
در تاریخ ۲۸ مه ۲۰۲۶، «وانگ یی» عضو دفتر سیاسی کمیته مرکزی حزب کمونیست چین و وزیر امور خارجه این کشور، در نشست «گروه دوستان حاکمیت جهانی» که در مقر سازمان ملل متحد در نیویورک برگزار شد، شرکت کرد. در این نشست نمایندگانی از بیش از ۶۰ کشور از جمله وزاری خارجه پاکستان، ترکمنستان، قرقیزستان، کوبا و زیمبابوه حضور داشتند. همچنین «آمینه محمد» معاون دبیرکل سازمان ملل متحد گزارشی را ارائه داد.
وانگ یی در سخنرانی اصلی خود با اشاره به پیچیدگی و بیثباتی وضعیت بینالمللی کنونی گفت که همه کشورها خواستار انصاف، عدالت، وحدت، همکاری، صلح و ثبات هستند. او افزود در این بستر، «شی جین پینگ» رئیسجمهور چین در سپتامبر گذشته طرح ابتکاری حاکمیت جهانی را مبتنی بر پنج اصل اساسی شامل برابری حاکمیتها، حاکمیت قانون بینالمللی، چندجانبهگرایی، مردممحوری و رویکرد عملگرایانه رسماً پیشنهاد کرد. به گفته وانگ یی، این طرح در کمتر از یک سال با حمایت نزدیک به ۱۶۰ کشور و سازمان بینالمللی مواجه شده و «گروه دوستان حاکمیت جهانی» در نیویورک، ژنو و وین با بیش از ۶۰ عضو تأسیس شده است. اعضای این گروه بر پایه اصول برابری و احترام به بحثهای گسترده پرداخته و به پنج اجماع عمده در زمینه ترویج دموکراتیزه کردن روابط بینالملل، حفظ اهداف و اصول منشور ملل متحد، حفظ نقش محوری سازمان ملل، کاهش تدریجی شکاف شمال و جنوب و تمرکز بر حل مسائل عملی دست یافتهاند.
وانگ یی تأکید کرد که اصلاح و بهبود حاکمیت جهانی، مأموریتی تاریخی بر دوش نسل کنونی است که نیازمند اعتمادی تزلزلناپذیر و تلاشهایی خستگیناپذیر میباشد. او در ادامه نه دستورالعمل زیر را برای اصلاحات پیشنهاد کرد:
اول: پیشبرد اصلاحات در سازمان ملل متحد به منظور افزایش کارایی. هدف اصلاحات باید تقویت سازمان ملل باشد نه تضعیف آن. باید از رهبری کشورهای عضو حمایت کرد و اطمینان حاصل نمود که اصلاحات عادلانه، فراگیر و شفاف است. کشورهای عضو باید به تعهدات مالی خود عمل کنند و مدیریت بودجه و پاسخگویی مالی تقویت شود. همچنین باید از دبیرخانه سازمان ملل در سادهسازی فرآیندها، کاهش بار اضافی، ترویج فرهنگ کارایی و افزایش تواناییهای پاسخگویی، خدماترسانی و ارائه خدمات حمایت به عمل آید.
دوم: افزایش اقتدار و ظرفیت شورای امنیت. باید صدای کشورهای در حال توسعه و کشورهای کوچک و متوسط تقویت شده و رسیدگی به بیعدالتیهای تاریخی حق آفریقا در اولویت قرار گیرد. باید آییننامههای داخلی شورای امنیت بهبود یابد، از مشورت برابر حمایت شده و از ارائه پیشنهادها یا ابتکاراتی که آشکارا جنجالبرانگیزند پرهیز شود. پنج عضو دائم شورا باید ارتباط و هماهنگی خود را در مورد پیشنهادهای کلیدی افزایش دهند، برای رسیدن به اجماع تلاش کرده و رویارویی را کاهش دهند. همچنین باید با هرگونه اقدام یکجانبه و تحریمهایی که شورای امنیت را دور میزنند، مخالفت کرد.
سوم: همگام سازی عملیات حفظ صلح با زمان. باید سه اصل حفظ صلح حفظ و بهبود یابد، مأموریتها و توانمندیهای عملیات حفظ صلح تقویت شده و ظرفیت آنها برای ایجاد و تثبیت صلح، همزمان با تضمین ایمنی نیروهای حافظ صلح، افزایش پیدا کند. باید از سازمان ملل در تقویت هماهنگی با سازمانهای منطقهای نظیر اتحادیه آفریقا و اتحادیه عرب برای تشکیل یک نیروی مشترک جهت میانجیگری و آشتی در نقاط داغ منطقهای، حمایت به عمل آید.
چهارم: ایجاد اجماع بینالمللی برای شتاب بخشی به توسعه. باید توسعه را به کانون دستورکار سازمان ملل بازگرداند، برای دستورکار توسعه پس از ۲۰۳۰ از پیش برنامهریزی کرده و اطمینان حاصل شود که کشورهای توسعهیافته به تعهدات مالی خود در حوزه توسعه عمل میکنند. باید به اصل مسئولیتهای مشترک اما متمایز پایبند بود و ایجاد نظام حاکمیت جهانی آب و هوایی منصفانه، منطقی و سودمند متقابل را ترویج داد. باید موج جدید انقلاب فناوری و تحول صنعتی را رهبری کرد و تضمین نمود که ثمرات توسعه مبتنی بر نوآوری واقعاً به نفع تمام جهان است.
پنجم: اصلاح جهتگیری حاکمیت بینالمللی حقوق بشر. باید از رویکرد یکجانبگرایانهای که حقوق بشر را فراتر از حاکمیت ملی مینشاند دست برداشت و به روشنی تعریف کرد که این مردم هر کشور هستند که باید قضاوت کرده و حقوق بشر خود را بهبود بخشند. باید به اصول انصاف، بیطرفی، عدم گزینشگری و عدم سیاسیکاری پایبند بود و گفتگو و همکاری سازنده را بر مبنای برابری و احترام متقابل به پیش برد. باید با سیاسیکاری، ابزاری سازی و تسلیحاتی کردن حقوق بشر مخالفت کرده و به طور مشترک نظام حاکمیت جهانی حقوق بشر عادلانه، منطقی و فراگیر ایجاد کرد.
ششم: تعمیق اصلاحات در نظام اقتصادی و مالی. باید بررسی سهام بانک جهانی تسریع شده و در سریعترین زمان ممکن به تعدیل معنادار سهمیهها در صندوق بینالمللی پول دست یافت. باید عملکرد عادی سازوکار حل اختلاف احیا شده و اطمینان حاصل شود که قوانین سازمان تجارت جهانی همگام با تحولات زمانه پیش میرود. باید قاطعانه از جایگاه اساسی رفتار کاملهالوداد (مطلوبترین ملت) حمایت کرده و به نظامهای اقتصادی مختلف و مراحل توسعه کشورهای عضو احترام گذاشت. همچنین باید گفتگو میان سازمان ملل و نهادهای مالی نوظهور مانند بانک توسعه جدید (بریکس) و بانک سرمایهگذاری زیرساخت آسیا (AIIB) ترویج داده شود.
هفتم: وضع قوانین برای مدیریت هوش مصنوعی. باید به اصول مردممحوری و خیرخواهی هوش مصنوعی پایبند بود، از ایفای نقش اصلی سازمان ملل حمایت کرده، از گسترش شکاف دیجیتال جلوگیری نمود و برای کاربردهای نظامی و مدیریت هوش مصنوعی، حصارهای قانونی ترسیم کرد. چین پیشنهاد تأسیس «سازمان همکاری جهانی هوش مصنوعی» را مطرح کرده و «طرح جامع برای ظرفیتسازی هوش مصنوعی» را ارائه و اجرا نموده است. همچنین چین در ماه ژوئیه سال جاری میزبان کنفرانس جهانی هوش مصنوعی و نشست سطح بالای حاکمیت جهانی هوش مصنوعی در شانگهای خواهد بود.
هشتم: تقویت حاکمیت بر حوزههای نوین نظیر فضای مجازی و فضاهای فراجوی (بیرونی). باید چهار اصل احترام به حاکمیت سایبری، حفظ صلح و امنیت، ترویج گشودگی و همکاری و ایجاد یک نظم صحیح را رعایت کرده و از سازمان ملل در پیشبرد حاکمیت جهانی فضای مجازی و دیجیتال حمایت نمود. باید به استفاده صلحآمیز از فضاهای فراجوی پایبند بود، با هرگونه مسابقه تسلیحاتی و تسلیحاتی کردن فضاهای فراجوی مخالفت کرده و از حقوق و منافع مشترک همه کشورها در استفاده صلحآمیز از این فضاها محافظت کرد.
نهم: ترویج تبادلات میان تمدنها برای دستیابی به فراگیری و یادگیری متقابل. باید به طور فعال شرکای جهانی برای گفتگوی میان تمدنها گسترش داد، از این گفتگوها برای حل مسائل جهانی، خرد و دانش آموخت و بستری برای ارتباط و گفتگو ایجاد کرد که فراتر از بازیهای ژئوپلیتیکی، رویاروییهای بلوکی و تعصبات ایدئولوژیک باشد.
وانگ یی در ادامه اظهار داشت که «گروه دوستان حاکمیت جهانی» در جهانی آشفته، عاملی ثباتبخش و نیرویی برای عدالت است و این سازوکار باید مورد استفاده و تقویت قرار گیرد. چین همچنان پرچم چندجانبهگرایی را برافراشته و با الگوی حاکمیتی خود، حاکمیت جهانی را تقویت خواهد کرد. او افزود پاییز امسال چین میزبان «مجمع حاکمیت جهانی شیونگآن» خواهد بود و ما مشتاقانه منتظر همکاری با همه طرفها در منطقه نوین شیونگآن، این «شهر آینده»، برای بحث و تبادل نظر پیرامون برنامههای اصلاح و بهبود حاکمیت جهانی و ساختن مشترک «جامعه با آینده مشترک برای بشریت» هستیم.
نمایندگان کشورهای شرکتکننده فعالانه به سخنرانی پرداخته و از ابتکار عمل حاکمیت جهانی به گرمی تمجید و حمایت کردند. آنها معتقد بودند این ابتکار با اهداف و اصول منشور ملل متحد همسو است و هدف آن حفظ و اجرای چندجانبهگرایی و تقویت نقش محوری سازمان ملل در امور بینالملل میباشد. به گفته آنها، ۹ دستورالعمل پیشنهادی چین با ابتکارات اصلاحی هشتادمین سالگرد تأسیس سازمان ملل همراستا و دارای اهداف مشترک است. این نمایندگان ابراز امیدواری کردند که در چارچوب «گروه دوستان حاکمیت جهانی»، بحثهای عمیقی پیرامون ۹ دستورالعمل اصلاحی صورت گیرد تا اجماع گستردهتری حاصل شده، اقدامات عملی تدوین شود، همبستگی و همکاری تقویت گردد و در نهایت به طور مشترک، ایجاد یک نظام حاکمیت جهانی عادلانهتر و منصفانهتر ترویج داده شود.
در این نشست همچنین «بیانیه مشترک نشست گروه دوستان حاکمیت جهانی» منتشر شد.
وانگ یی در مدت اقامت خود در نیویورک، دیدارهای جداگانهای نیز با وزاری خارجه قرقیزستان، تایلند، کلمبیا، آرژانتین، جمهوری چک، آذربایجان، کاستاریکا، صربستان، کامبوج، ترینیداد و توباگو، ترکمنستان، کوبا، پرتغال، پاکستان، اروگوئه و پاناما انجام داد و همچنین با برخی از رهبران و چهرههای استراتژیک و تجاری آمریکا گفتگو کرد.
—
شرح پنج اجماع عمده «گروه دوستان حاکمیت جهانی» از زبان وانگ یی
وانگ یی، عضو دفتر سیاسی کمیته مرکزی حزب کمونیست چین و وزیر امور خارجه، در تاریخ ۲۸ مه ۲۰۲۶ در نشست «گروه دوستان حاکمیت جهانی» در مقر سازمان ملل در نیویورک، پنج اجماع عمدهای را که اعضای این گروه از زمان تأسیس خود، بر مبنای بحثهای گسترده پیرامون اصلاح و بهبود حاکمیت جهانی به آن دست یافتهاند، به شرح زیر تبیین کرد:
اول: همگی از دموکراتیزه کردن روابط بینالملل حمایت کرده و معتقدند همه کشورها، صرف نظر از اندازه، قدرت یا ثروت، حق انتخاب نظام اجتماعی و مسیر توسعه خود را دارند و باید در فرآیند حاکمیت جهانی به طور مساوی مشارکت کرده، تصمیمگیری کرده و از منافع آن بهرهمند شوند.
دوم: همگی از حفظ اهداف و اصول منشور سازمان ملل متحد پشتیبانی کرده، بر اجرای برابر و یکسان قوانین و مقررات بینالمللی تأکید کرده و با هرگونه استاندارد دوگانه و تحمیل آن بر دیگران مخالفند.
سوم: همگی از حفظ جایگاه اصلی سازمان ملل، اجرای چندجانبهگرایی، تحکیم سازوکارهای چندجانبه و مخالفت با یکجانبهگرایی و سیاستهای قدرتمحور حمایت میکنند.
چهارم: همگی از بهبود حاکمیت جهانی از طریق اصلاحات، کاهش تدریجی شکاف شمال و جنوب، تضمین اشتراک ثمرات توسعه میان همه مردم و عقب نماندن هیچ کشوری پشتیبانی میکنند.
پنجم: همگی طرفدار رسیدگی به فوریترین مسائل عملی مورد توجه جامعه بینالمللی، انجام اقدامات مشخص برای خلق نتایج عینی و قابل مشاهده، و تضمین این هستند که حاکمیت جهانی بتواند در آزمون زمان و مردم تاب بیاورد.
—
بیانیه مشترک نشست گروه دوستان حاکمیت جهانی
در تاریخ ۲۸ مه ۲۰۲۶، نشست «گروه دوستان حاکمیت جهانی» با موضوع «اصلاح و بهبود حاکمیت جهانی برای مقابله مشترک با چالشهای جهانی» در مقر سازمان ملل متحد در نیویورک برگزار شد. در این نشست، «وانگ یی» عضو دفتر سیاسی کمیته مرکزی حزب کمونیست چین و وزیر امور خارجه چین شرکت و سخنرانی کرد. نمایندگانی از بیش از ۶۰ کشور از جمله «دار» معاون نخستوزیر و وزیر خارجه پاکستان، «مردوف» معاون نخستوزیر و وزیر خارجه ترکمنستان، «رودریگز» وزیر خارجه کوبا، «کوروبائف» وزیر خارجه قرقیزستان، «مورویلا» وزیر خارجه زیمبابوه، «اشکبایف» معاون اول وزیر خارجه قزاقستان و «پارید» وزیر خارجه کامبوج در این نشست حضور یافتند.
اعضای حاضر در نشست توافق کردند که جهان در حال حاضر در دورهای از آشفتگی و تحولات بنیادین قرار دارد، سازمان ملل متحد و نظام چندجانبهگرایی با فشارهای فزایندهای روبرو هستند و کسری حاکمیت جهانی رو به افزایش است. همه طرفها از ابتکار حاکمیت جهانی پیشنهادی «شی جین پینگ» رئیسجمهور چین و پنج اصل اساسی آن یعنی: حفظ برابری حاکمیتها، پایبندی به حاکمیت قانون بینالملل، اجرای چندجانبهگرایی، حمایت از رویکرد مردممحور و تأکید بر اصول عملمحور، استقبال کردند. آنها قدردانی خود را اعلام نمودند که این ابتکار با اهداف و اصول منشور ملل متحد سازگار بوده و هدف آن دفاع و اجرای چندجانبهگرایی و تقویت نقش مرکزی سازمان ملل در امور بینالملل است.
اعضای گروه، تلاشهای انجامشده از زمان تأسیس خود در خصوص مسائل مرتبط با حاکمیت جهانی را تأیید کرده و در مورد چگونگی اصلاح و بهبود نظام حاکمیت جهانی به تبادل نظر عمیق پرداخته و به اجماع نظر گستردهای دست یافتند. اعضای گروه به منظور مقابله مشترک با چالشهای جهانی، از جامعه بینالمللی خواستند تا اقدامات زیر را انجام دهد:
· حفظ اقتدار سازمان ملل متحد: با اذعان به اینکه سازمان ملل نتیجه مهم پیروزی در جنگ جهانی دوم است و طی ۸۰ سال گذشته نقشی غیرقابل جایگزین و قابل توجه در حفظ صلح جهانی، ترویج توسعه پایدار و حراست و پیشبرد حقوق بشر ایفا کرده است. با تأکید قاطع بر نظام بینالمللی با محوریت سازمان ملل، و تأکید بر اینکه نقش سازمان ملل تنها میتواند تقویت شود نه تضعیف، و به هیچ وجه نباید تابع اقدامات یکجانبه یا ابزارهای سیاسی و گزینشی گردد.
· حمایت از حاکمیت قانون بینالملل: حمایت از چندجانبهگرایی مبتنی بر حقوق بینالملل برای تقویت صلح و امنیت بینالمللی، توسعه روابط دوستانه و همکاری میان ملتها، و حفاظت از هنجارهای اساسی روابط بینالملل مبتنی بر اهداف و اصول منشور ملل متحد، از جمله احترام به برابری حاکمیتها، تمامیت ارضی و استقلال سیاسی کشورها؛ عدم مداخله در امور داخلی سایر کشورها؛ منع استفاده از زور یا تهدید به زور در روابط بینالملل؛ و حل و فصل مسالمتآمیز اختلافات. تأکید میشود که بیطرفی، گفتگو و اقدامات اعتمادساز به حفظ صلح و امنیت کمک میکند.
· تقویت همبستگی و همکاری: به کارگیری چندجانبهگرایی واقعی، بازسازی اعتماد متقابل در سطوح دوجانبه و چندجانبه، تقویت گفتگو و مشورت، توسعه مشارکتهای بینالمللی، تعمیق همکاری میان سازمان ملل و سازمانهای منطقهای مربوطه، و مقابله مشترک با چالشهای جهانی نوظهور و فوری نظیر صلح و امنیت، توسعه پایدار، حاکمیت هوش مصنوعی و پیامدهای منفی تغییرات اقلیمی. تمرکز بر رویکردهای عملمحور، خلق نتایج عملی در حاکمیت جهانی و پاسخ به انتظارات مردم در سراسر جهان.
· بهبود حاکمیت جهانی: ارتقای سازمان ملل برای تطبیق بهتر با تحولات وضعیت بینالمللی. تقویت صدا و نمایندگی کشورهای جنوب جهانی از طریق اصلاح ساختار حاکمیت جهانی، از جمله نهادهای مالی بینالمللی، ایجاد محیط بینالمللی و مشارکتهای جهانی مساعد برای توسعه، بازتاب بهتر خواستههای مشروع کشورهای در حال توسعه، و حمایت از سازمان ملل در بهبود کارایی و اثربخشی خود از طریق اصلاحات به منظور ایفای بهتر وظایف محوله از سوی کشورهای عضو. از جامعه بینالمللی خواسته میشود تا به چالشها، محدودیتها و نیازهای کشورهای در حال توسعه به ویژه کشورهای در شرایط خاص، کشورهای آفریقایی، کشورهای کمتر توسعهیافته، کشورهای در حال توسعه محصور در خشکی و کشورهای جزیرهای کوچک در حال توسعه، از جمله تأثیر اقدامات قهری یکجانبه که با اهداف و اصول منشور ملل متحد و حقوق بینالملل مغایرت دارند، رسیدگی کند.
اعضای گروه توافق کردند که باید برای دوستی و عدالت ارزش قائل شد، ضمن کمک به دیگران، به خودسازی پرداخت، آینده و سرنوشت خود را به سرنوشت مردم همه کشورها گره زد، همبستگی و همکاری را تقویت کرده و مشارکتها را گسترش داد. آنهمچنین توافق کردند که ضمن دنبال کردن نوآوری، به اصول پایبند بوده و رویکردی باز و فراگیر داشته باشند، گفتگو و هماهنگی در مورد مسائل مرتبط با حاکمیت جهانی را تقویت کرده و به طور مستمر سازوکارهای گروه را بهبود بخشند.
اعضای گروه از چین به خاطر تلاشهایش در میزبانی این نشست تشکر کردند و ابراز داشتند که مشتاقانه منتظر تقویت همبستگی و همکاری برای ارتقای ایجاد یک نظام حاکمیت جهانی عادلانهتر و منصفانهتر و ساختن آیندهای مشترک همراه با صلح، امنیت، رفاه و پیشرفت هستند.