ترجمه مجله جنوب جهانی
به گزارش آسوشیتدپرس:
وین (AP) – به گفته یک دیپلمات ارشد غربی، کشورهای غربی قصد دارند در نشست آتی آژانس بینالمللی انرژی اتمی، قطعنامهای را ارائه کنند که برای نخستین بار در ۲۰ سال گذشته، ایران را به عدم رعایت تعهدات پادمانی خود متهم میکند.
این اقدام در حالی صورت میگیرد که دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، تلاش میکند تا با تهران بر سر محدودسازی برنامه هستهای این کشور به توافق برسد. تاکنون چندین دور مذاکره میان دو طرف برگزار شده، اما هنوز نتیجهای حاصل نشده است.
پیشنویس این قطعنامه که به طور مشترک از سوی فرانسه، بریتانیا و آلمان (موسوم به E3) به همراه ایالات متحده ارائه شده، پس از تایید نهایی در واشنگتن، امروز منتشر شد.
وزارت امور خارجه آمریکا هنوز در این باره اظهارنظری نکرده است.
در این پیشنویس که نسخهای از آن به دست آسوشیتدپرس رسیده، آمده است: «عدم پایبندی مکرر ایران از سال ۲۰۱۹ به تعهدات خود مبنی بر همکاری کامل و به موقع با آژانس در خصوص مواد و فعالیتهای هستهای اعلامنشده در چندین سایت اعلامنشده در ایران، نقض تعهدات این کشور ذیل توافقنامه پادمان محسوب میشود.»
همچنین در این پیشنویس تصریح شده است: «ناتوانی آژانس بینالمللی انرژی اتمی در ارائه تضمین مبنی بر اینکه برنامه هستهای ایران صرفاً اهداف صلحآمیز را دنبال میکند، پرسشهایی را برمیانگیزد که در حوزه صلاحیت شورای امنیت سازمان ملل متحد قرار میگیرد؛ شورایی که مسئولیت اصلی حفظ صلح و امنیت بینالمللی را بر عهده دارد.»
در این قطعنامه از رافائل ماریانو گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، خواسته شده است تا «به تلاشهای خود برای اجرای این قطعنامه و قطعنامههای پیشین ادامه داده و گزارشهای بعدی، از جمله هرگونه تحول جدید در این زمینه را ارائه کند.»
این احتمال وجود دارد که متن پیشنویس، پیش از ارائه رسمی، مورد بازبینی قرار گیرد، زیرا اعضای هیئت مدیره فرصت دارند تا پیشنهادهای اصلاحی خود را ارائه دهند.
بر اساس تعهدات پادمانی که بخشی از معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) به شمار میروند، ایران موظف است تمامی مواد و فعالیتهای هستهای خود را اعلام کرده و به بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی اجازه دهد تا تایید کنند که این مواد و فعالیتها، هیچگونه انحرافی به سمت اهداف غیرصلحآمیز نداشتهاند.
در «گزارش جامع» آژانس بینالمللی انرژی اتمی که در هفته گذشته میان کشورهای عضو توزیع شد، این نهاد دیدهبان هستهای سازمان ملل اعلام کرد که همکاری ایران با آژانس در رابطه با ذرات اورانیوم کشفشده توسط بازرسان در چندین سایت ایران که تهران از اعلام آنها به عنوان تاسیسات هستهای خودداری کرده، «کمتر از حد مطلوب» بوده است.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی از سال ۲۰۱۹ به دنبال دریافت پاسخهایی از ایران در خصوص منشاء و محل کنونی این مواد هستهای است.
مقامات غربی بر این باورند که ذرات اورانیوم کشفشده توسط آژانس میتواند شاهدی بر وجود یک برنامه تسلیحات هستهای مخفیانه در ایران تا سال ۲۰۰۳ باشد.
ایران همواره وجود هرگونه برنامه تسلیحات هستهای را رد کرده و تاکید میکند که برنامه هستهای این کشور، کاملاً صلحآمیز است.
این دیپلمات ارشد غربی، این قطعنامه را «گامی جدی» توصیف کرد، اما در عین حال افزود که کشورهای غربی «باب دیپلماسی را در این زمینه نبستهاند.»
این منبع آگاه همچنین گفت: «هدف از این قطعنامه، وادار کردن ایران به حل این مسئله است.» به همین دلیل، در این قطعنامه، موضوع عدم پایبندی ایران به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع داده نمیشود تا امکان بررسی اعمال تحریمهای بیشتر فراهم شود. «آنها فرصتی خواهند داشت تا در نهایت به تعهدات خود عمل کرده و به تمامی درخواستهایی که در طول شش سال گذشته مطرح شده، پاسخ دهند.»
در پیشنویس قطعنامه آمده است که هیئت مدیره «بر حمایت خود از یک راهحل دیپلماتیک برای مشکلات ناشی از برنامه هستهای ایران تاکید میکند؛ راهحلی که به تمامی نگرانیهای بینالمللی مرتبط با فعالیتهای هستهای ایران پاسخ داده و تمامی طرفها را به مشارکت سازنده در فرآیند دیپلماسی تشویق کند.»
با این حال، این دیپلمات ارشد هشدار داد که در صورت عدم همکاری ایران، احتمالاً یک نشست فوقالعاده از سوی هیئت مدیره آژانس بینالمللی انرژی اتمی در تابستان برگزار خواهد شد که در آن، قطعنامه دیگری به تصویب خواهد رسید و موضوع را به شورای امنیت ارجاع خواهد داد.
سه کشور اروپایی پیشتر تهدید کردهاند که تحریمهای لغوشده بر اساس توافق هستهای سال ۲۰۱۵ را که در ۱۸ اکتبر منقضی میشود، مجدداً اعمال خواهند کرد.
ایران نیز در گذشته، در واکنش به قطعنامههای تصویبشده توسط هیئت مدیره آژانس، برنامه هستهای خود را گسترش داده و از ورود بازرسان جلوگیری کرده است.
کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، به آژانس بینالمللی انرژی اتمی هشدار داده است که از هرگونه «اقدام با انگیزه سیاسی» از سوی برخی از اعضای هیئت مدیره خودداری کند، زیرا این امر میتواند به همکاری میان ایران و نهاد دیدهبان هستهای سازمان ملل آسیب برساند. وی این مطلب را در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی X منتشر کرده است.
آسوشیتدپرس برای پوشش اخبار مربوط به امنیت هستهای، از بنیاد کارنگی نیویورک و بنیاد اوترایدر کمک مالی دریافت میکند. مسئولیت تمامی محتوای منتشرشده، منحصراً بر عهده آسوشیتدپرس است.