
تشدید تحریمها علیه گاز مایع (LPG) و تانکرهای «ناوگان سایه» از افزایش فشار حداکثری بر تهران حکایت دارد.
ایالات متحده روز پنجشنبه با مجموعهای از تحریمهای جدید که هدفشان مهار تجارت گاز مایع (LPG) ایران، محدودسازی بیشتر ناوگان تانکرهایی است که برای صادرات غیرقانونی نفت استفاده میکند و همچنین هدف قرار دادن یک بندر چینی دیگر که مقصد انرژی ایران است، فشار اقتصادی بر این کشور را کمی افزایش داد.
این اقدام، که تنها چند روز پس از برگشتپذیری (Snapback) تحریمهای سازمان ملل علیه برنامه هستهای ایران که پیشتر به حالت تعلیق درآمده بودند و همچنین بازگرداندن تحریمهای جداگانه بریتانیا و اتحادیه اروپا صورت میگیرد، به وضوح نشان میدهد که کشورهای غربی پس از آخرین شکست در مذاکرات دیپلماتیک، قصد ندارند شاخه زیتونی به سمت تهران دراز کنند.
این اقدام، که تنها چند روز پس از برگشتپذیری (Snapback) تحریمهای سازمان ملل علیه برنامه هستهای ایران که پیشتر به حالت تعلیق درآمده بودند و همچنین بازگرداندن تحریمهای جداگانه بریتانیا و اتحادیه اروپا صورت میگیرد، به وضوح نشان میدهد که کشورهای غربی پس از آخرین شکست در مذاکرات دیپلماتیک، قصد ندارند شاخه زیتونی به سمت تهران دراز کنند.
آخرین اقدامات ایالات متحده، که توسط وزارتخانههای خزانهداری و امور خارجه اعلام شد، تجارت ثانویه اما همچنان سودآور گاز مایع (LPG) ایران – مانند پروپان یا بوتان – را هدف قرار میدهد که به طور گسترده برای پخت و پز و گرمایش در آسیا استفاده میشود. ارزش این تجارت برای ایران صدها میلیون دلار در سال است، که فاصله زیادی با حدود ۴۰ میلیارد دلاری دارد که سالانه از محل فروش نفت خام و محصولات نفتی به خریدارانی چون چین به دست میآورد.
گامهای اضافی ایالات متحده شامل شناسایی و تحریم نزدیک به دو دوجین کشتی دیگر از ناوگان موسوم به «ناوگان سایه» است که مجموع کشتیهای لیست سیاه شده در تجارت نفت ایران را به بیش از ۱۵۰ فروند میرساند. وزارت خزانهداری همچنین یک پایانه نفتی دیگر در یک بندر چینی را که گذرگاهی برای فروش نفت در بازار سیاه است، مورد تحریم قرار داد. ایران، با وجود تحریمهای فلجکننده آمریکا و غرب، همچنان روزانه حدود ۲ میلیون بشکه نفت صادر میکند که بیشتر آن به چین میرود؛ کشوری که از راهحلهای به طور فزاینده پیچیده برای تأمین مالی خریدهای خود از ایران و دور زدن تحریمهای آمریکا استفاده میکند.
اقدامات اخیر ایالات متحده به نظر تدریجی میرسند، زیرا دیگر «فرصتهای آسان و آمادهای» برای هدف قرار دادن باقی نمانده است: فشار تحریمی آمریکا بر ایران، به ویژه در دوران دولت ترامپ، به شدت افزایش یافته و فروش نفت، بانکها، معاملهگران نفتی، شبکههای تسلیحاتی و حتی برخی خریداران محصولات ایرانی را هدف قرار داده است.
اما این مسیر حرکت است که اهمیت دارد. ایالات متحده، سازمان ملل، بریتانیا و اتحادیه اروپا همگی اخیراً فشار را بر اقتصاد از قبل متزلزل ایران افزایش دادهاند تا تهران را به میز مذاکره بازگردانند.
مسئله اصلی، ادامه پیشبرد برنامه هستهای ایران و اصرار این کشور بر حق غنیسازی اورانیوم است که ماده پیشساز حیاتی برای ساخت سلاح اتمی محسوب میشود. مذاکرات بین ایران و ایالات متحده در بهار امسال پیشرفت ناچیزی داشت تا اینکه حملات هوایی اسرائیل و آمریکا به تأسیسات هستهای ایران در ماه ژوئن، مسیر دیپلماسی و همچنین تعدادی از ساختمانها را به کلی برهم زد.
ایران این هفته اعلام کرد که هیچ برنامهای برای از سرگیری مذاکرات با کشورهای اصلی اروپایی که آغازگر برگشتپذیری تحریمهای سازمان ملل بودند، ندارد و گمانهزنیها مبنی بر از سرگیری مذاکرات با ایالات متحده را رد کرد.

