ترجمه مجله جنوب جهانی
بر اساس گزارشها، «کیاستارمر» نخستوزیر بریتانیا اعلام کرده که این کشور به همراه فرانسه، رهبری یک مأموریت چندملیتی برای حفاظت از مسیرهای کشتیرانی تجاری در تنگهی هرمز را بر عهده خواهد گرفت و جزئیات بیشتر دربارهی این مأموریت هفتهی آینده اعلام میشود. این اظهارات پس از نشست استارمر با جمعی از رهبران اروپایی دربارهی وضعیت این آبراههی حیاتی صورت گرفته است.
از سوی دیگر، به گزارش خبرگزاری شینهوا، وزیر امور خارجهی ایران اعلام کرده که تردد کشتیهای تجاری از تنگهی هرمز «کاملاً آزاد» است و «دونالد ترامپ» رئیسجمهور ایالات متحده نیز از اعلام بازگشایی کامل این تنگه از سوی ایران تشکر کرده است.
در این میان، کارشناس چینی در گفتوگو با گلوبال تایمز خاطرنشان ساخته که این تحرکات اروپا در حقیقت تلاشی است برای حفظ نفوذ خود در امور خاورمیانه با استفاده از ابزارهای دیپلماتیک. با این حال، به دلیل پیچیدگی اوضاع، تأثیر عملی این اقدامات احتمالاً محدود خواهد بود.
به گزارش رویترز، فرانسه و بریتانیا روز جمعه در پاریس میزبان نشستی با حضور ۴۹ کشور بودند تا دربارهی تمهیدات لازم برای یک مأموریت احتمالی دفاعی چندملیتی با هدف حفاظت از کشتیرانی در تنگهی هرمز، به محض فراهم شدن شرایط، گفتوگو کنند.
استارمر در جمع خبرنگاران در کنار رهبران فرانسه، آلمان و ایتالیا تصریح کرد: «ما این روند را با برگزاری کنفرانس نظامیای در لندن در هفتهی آینده پی خواهیم گرفت و جزئیات بیشتری دربارهی ترکیب این مأموریت اعلام خواهیم کرد. بیش از ده کشور نیز برای تأمین تجهیزات اعلام آمادگی کردهاند.»
بر اساس گزارش الجزیره، نبود آمریکا پشت میز مذاکرات عمدی بوده است. «امانوئل مکرون» رئیسجمهور فرانسه گفت که این مأموریت برای تأمین امنیت کشتیرانی در تنگه، «کاملاً تدافعی» خواهد بود و به کشورهای غیرجنگطلب محدود میشود.
شایان ذکر است که در همان روز جمعه، «سید عباس عراقچی» وزیر امور خارجهی ایران به نقل از شینهوا اعلام کرد که تنگهی هرمز برای تردد تمامی کشتیهای تجاری در طول باقیماندهی آتشبس ایران و آمریکا، هماهنگ با آتشبس تازهاجراشده در لبنان، «کاملاً باز» خواهد بود.
رسانهها گزارش دادهاند که ترامپ پس از اعلام بازگشایی تنگه از سوی ایران، به طور پیاپی یازده توئیت دربارهی وضعیت هرمز منتشر کرد. به نقل از شینهوا، ترامپ ضمن تشکر از ایران برای این اعلام، در توئیتی دیگر تأکید کرد که محاصرهی دریایی آمریکا علیه ایران تا «۱۰۰ درصد کامل شدن» مذاکرات واشنگتن با تهران، به قوت خود باقی خواهد ماند.
با این حال، خبرگزاری نیمهرسمی تسنیم به نقل از منبعی مطلع در شورای عالی امنیت ملی ایران گزارش داد که اگر آمریکا به محاصرهی دریایی تنگهی هرمز ادامه دهد، ایران آن را نقض آتشبس بین دو کشور تلقی کرده و تنگه را خواهد بست.
سیانان نیز گزارش کرده که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران (IRGC) شرایط سختگیرانهای برای تردد از تنگهی هرمز وضع کرده است؛ از جمله اینکه کشتیها باید از فرماندهی نیروی دریایی سپاه اجازه بگیرند و کشتیهای نظامی از عبور از این آبراههی راهبردی منع شدهاند. فرماندهی نیروی دریایی سپاه روز جمعه در بیانیهای اعلام کرد که کشتیهای غیرنظامی تنها اجازه دارند از مسیرهای تعیینشده از سوی مقامات ایران عبور کنند.
«کوی هونگجیان» استاد آکادمی حکمرانی منطقهای و جهانی دانشگاه مطالعات خارجی پکن در گفتوگو با گلوبال تایمز خاطرنشان کرد: مأموریت تحت رهبری بریتانیا و فرانسه نشاندهندهی تلاش اروپا برای بهکارگیری ابزارهای دیپلماتیک در قبال مسئلهی تنگهی هرمز است. این اقدام نه تنها ناشی از تأثیر شدید انسداد تنگه بر اقتصاد و تأمین انرژی اروپاست، بلکه از تمایل این قاره برای افزایش نفوذ خود در امور خاورمیانه و نشان دادن استقلال راهبردی از آمریکا در منطقه نیز نشأت میگیرد.
با این همه، کوی تأکید کرد که تأثیر عملی این نشست بر حل مسئله محدود خواهد ماند، زیرا هیچیک از طرفهای مستقیم درگیر در انسداد تنگهی هرمز در آن حضور نداشتند.
الجزیره گزارش داد که این اقدام با رهبری فرانسه و بریتانیا تا حدی پاسخی به ترامپ بود که متحدان اروپایی را به دلیل نپیوستن به جنگ سرزنش کرده، اعضای ناتو را «بزدل» خوانده و به بریتانیا گفته بود: «شما حتی نیروی دریایی هم ندارید.»
کوی در پایان افزود: با توجه به وضعیت تنگهی هرمز و با نشان دادن حسننیت از سوی ایران از طریق بازگشایی کامل این تنگه به روی کشتیهای تجاری، فشار بینالمللی به سمت آمریکا برای برداشتن محاصرهی کشتیها و بنادر ایران تغییر جهت داده است. در چنین شرایطی، چالش اروپا دیگر نحوهی مواجهه با ایران نیست، بلکه چگونگی تعامل با آمریکا برای کاهش سیاستهای محاصرهای کنونی آن کشور است.