رسانه چینی ناظر
ترجمه مجله جنوب جهانی
«براد کوپر»، فرماندهٔ مرکز فرماندهی نیروهای مرکزی ایالات متحده (سنتکام)، روز سهشنبه ۲۴ مه ۲۰۲۶ (مقارن با ۳ خرداد ۱۴۰۵) در جلسهٔ استماع کمیتهٔ نیروهای مسلح سنای آمریکا، کوشید از عملیات گستردهٔ بمباران این کشور علیه ایران دفاع کند. او ادعا کرد که نیروهای آمریکایی طی ۱۳,۶۰۰ نوبت حمله به ایران، تنها یک حادثهٔ تلفات غیرنظامی داشتهاند(دروغی کاملا آشکار اکثریت قربانیان حملات نظامی آمریکا و اسرائیل غیر نظامیان ایرانی بودند) که آن هم «اشتباهی» و مربوط به حمله به یک مدرسه در ۲۸ فوریهٔ ۲۰۲۶ بوده است. این اظهارات اما با واکنشهای تند شماری از قانونگذاران آمریکایی، سازمانهای حقوق بشری و نیز یافتههای تحقیقات رسانهای مواجه شد.
به گزارش روزنامهٔ «نیویورک تایمز»، کوپر در این جلسه مدعی شد که حادثهٔ مذکور (حمله به مدرسهای در ایران) «احتمالاً» ناشی از اشتباه نیروهای آمریکایی بوده، اما در عین حال تأکید کرد که این رویداد تنها مورد شناختهشده از تلفات غیرنظامیان در میان بیش از ۱۳,۶۰۰ عملیات تهاجمی ایالات متحده علیه ایران به شمار میرود. در ارزیابی اولیهٔ منتشرشده از سوی آمریکا در مارس ۲۰۲۶ ادعا شده بود که هدف اصلی نیروهای آمریکایی، پایگاهی نظامی در نزدیکی آن مدرسه بوده و مدرسه «بهاشتباه» (اما دوبار بار اول برای کشتن دانشآموزان خردسال بار دوم برای کشتن خانواده ها و نیروهای نجات)مورد اصابت قرار گرفته است؛ با این حال، ارتش آمریکا تاکنون مسئولیت این رویداد را بر عهده نگرفته و کوپر نیز تنها به این نکته اشاره کرد که تحقیقات همچنان ادامه دارد.
کوپر اما از پذیرش هرگونه گزارش دیگر دال بر حمله به غیرنظامیان ایرانی خودداری کرد. نیویورک تایمز در این زمینه مینویسد: اظهارات کوپر حاکی از آن است که ارتش آمریکا گمان میکند از زمان آن حمله هوایی، عملیاتش در ایران تقریباً بدون هیچ نقصی پیش رفته و تلفات غیرنظامی دیگری نداشته است؛ در حالی که تحقیقات میدانی نشان میدهد دستکم ۲۲ مدرسه و ۱۷ مرکز درمانی ایران بر اثر این جنگ آسیب دیدهاند.
گفتنی است که هلالاحمر ایران در تاریخ ۲ آوریل اعلام کرد که دستکم ۷۶۳ مدرسه و ۳۱۶ مرکز درمانی در سراسر کشور بر اثر درگیریها تخریب یا آسیب دیدهاند. همچنین خبرگزاری «فعالان حقوق بشر» گزارش داده که جنگ منجر به کشته شدن حداقل ۱,۷۰۰ شهروند ایرانی شده است.
«کریستن جیلیبرند»، سناتور دموکرات از ایالت نیویورک، با اشاره به گزارشهای متعدد حاکی از تخریب ۲۲ مدرسه و شماری بیمارستان در ایران، از کوپر پرسید: «تضاد ادعای شما با این اطلاعات منتشر شده چگونه توجیه میشود؟» کوپر در پاسخ گفت: «ما نمیتوانیم این اطلاعات را تأیید کنیم و هیچ نشانهای دال بر صحت آن نداریم.» وی در ادامهٔ اظهارات دفاعی خود بارها تکرار کرد که جلوگیری از تلفات غیرنظامیان در میدان نبرد «بسیار برایش مهم» است، اما در عین حال پذیرفت که تیم تحت امرش بسیاری از حوادث ثبتشده توسط نیویورک تایمز و سازمانهای بینالمللی حقوق بشر را بررسی نکرده است.
کوپر همچنین کوشید مسئولیت را متوجه ایران سازد و گفت که پرسنل نظامی آمریکا از جمله خود او «بیش از ۱۰۰ بار» به مردم ایران هشدار دادهاند که به عنوان «سپر انسانی» استفاده نشوند. این اظهارات اما با انتقاد گستردهٔ ناظران خارجی روبهرو شد. «امیلی تریپ»، مدیر اجرایی سازمان غیرانتفاعی «ایروارز» (Airwars) مستقر در بریتانیا، این ادعا را «مسخره» خواند و گفت: بر اساس ثبتهای این سازمان، دستکم ۳۰۰ رویداد تلفات غیرنظامیان در ایران رخ داده که بسیاری از آنها به حملات با بمبهای بزرگ در مناطق پرجمعیت مربوط میشود. تریپ با انتقاد از عدم بررسی این حوادث از سوی ارتش آمریکا پرسید: «مگر آنها تیم و زیرساخت لازم برای چنین بررسیهایی را ندارند؟»
«ان هیل»، مدیر بخش آمریکای «مرکز غیرنظامیان در درگیریها» (Center for Civilians in Conflict) نیز خاطرنشان کرد که طبق قواعد پنتاگون، لازم است تمام گزارشهای دریافتی دربارهٔ تلفات غیرنظامیان، دستکم در مرحلهٔ اولیه بررسی شوند تا مشخص گردد آیا نیروهای آمریکایی در آن منطقه عملیاتی داشتهاند یا خیر. او افزود: با توجه به گزارشها مبنی بر کشته شدن هزاران غیرنظامی، این ادعا که آمریکا تنها یک حمله را بررسی کرده باشد، به وضوح «پوچ» است.
«تیم هاوکینز»، سخنگوی سنتکام، در پاسخ به این انتقادات گفت که وزارت دفاع آمریکا بررسیهای اولیهٔ بیشتری را بر روی حوادث مشکوک به تلفات غیرنظامی انجام خواهد داد، اما از ارائه جزئیات خودداری کرد.
نیویورک تایمز همچنین گزارش داده که «پیت هگست»، وزیر دفاع آمریکا، دهها پست تخصصی مرتبط با تلفات غیرنظامیان را در پنتاگون و ستادهای فرماندهی مناطق جنگی حذف کرده است. خود کوپر نیز تأیید کرد که تیم مسئول این موضوع در سنتکام، ظرف یک سال گذشته از ۱۰ افسر به یک نفر کاهش یافته است؛ با این حال مدعی شد که این افراد بیشتر به واحدهای دیگر درون ستاد فرماندهی منتقل شدهاند و کماکان در زمینهٔ جلوگیری از تلفات غیرنظامیان فعالیت میکنند. او اما توضیحی دربارهٔ وظایف کنونی آنان ارائه نداد. یک مقام نظامی ناشناس نیز فاش کرد که برخی از تحقیقات پیشتر بر عهدهٔ سنتکام، حالا به یک تیم کوچکشده در پنتاگون واگذار شده است.
در خصوص حملهٔ ۲۸ فوریه به مدرسهٔ ایران، کوپر وعده داد نتایج تحقیقات پس از اتمام منتشر شود. شایان ذکر است که یک تحقیق اولیه در اوایل مارس مشخص کرد این حادثه احتمالاً ناشی از اشتباه در شناسایی هدف بوده؛ چراکه نیروهای آمریکایی مشغول حمله به یک پایگاه نظامی ایران در مجاورت آن مدرسه بودهاند. با گذشت بیش از دو ماه از آن رویداد، اما ارتش آمریکا هنوز بیانیهٔ رسمی در این باره منتشر نکرده که باعث نارضایتی افکار عمومی شده است. «ویلیام مک ریون»، دریادار بازنشستهٔ نیروی دریایی آمریکا و فرمانده پیشین فرماندهی عملیات ویژهٔ این کشور، این هفته اذعان داشت که از همان ابتدا آشکار بوده که احتمالاً ایالات متحده مسئول این حادثه است. او افزود: «این روند به نظر طولانیتر از حد انتظار من میرسد، ولی از آنجا که در حلقهٔ تصمیمگیران نیستم، نمیتوانم قضاوت کنم که این تأخیر بیش از حد است یا نه.»
«مارک کلی»، سناتور دموکرات از آریزونا، روز ۲۴ مه از کوپر پرسید: اگر تحقیقات تأیید کند که اشتباه در فرآیند شناسایی هدف رخ داده، آیا مشاغل حذفشده بازسازی خواهد شد؟ کوپر پاسخ مستقیمی نداد و گفت: «آقا، این یک فرضیه است؛ بگذارید ببینیم نتایج تحقیق چه میشود.»
در موازات این مباحث، قانونگذاران آمریکایی مشروعیت جنگی که دولت «دونالد ترامپ» علیه ایران آغاز کرده است نیز زیر سؤال بردهاند. «تیم کین»، سناتور دموکرات از ویرجینیا، در جلسهٔ استماع علنی شکایت کرد که کمیتهٔ نیروهای مسلح سنا هنوز نظر حقوقی وزارت دادگستری آمریکا را مبنی بر مجوز جنگ با ایران دریافت نکرده است. او گفت: «از ما خواسته شده اعتباری ۱.۵ تریلیون دلاری تصویب کنیم، اما وقتی درخواست میکنیم نظر حقوقی وزارت دادگستری را ببینیم که بر چه مبنایی این جنگ قانونی است، از دسترسی اعضای کمیته به آن سند جلوگیری میشود. اگر اجازه دیدن مبنای قانونی این جنگ را به ما نمیدهند، واقعاً چه چیزی را پنهان میکنند؟»