نوشتهی چن سیجیا، خبرنگار تماشاگر نت چین
ترجمه مجله جنوب جهانی
بهتازگی، آمریکا و بحرین بهطور مشترک پیشنویس قطعنامهای در شورای امنیت سازمان ملل متحد دربارهی تنگه هرمز ارائه کردهاند که در آن از ایران خواسته شده است حملات و مینریزی در این تنگه را متوقف کند و بر لزوم حفظ آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز تأکید شده است.
چین و روسیه ماه گذشته قطعنامهی مشابهی را وتو کرده بودند. از آنجا که پیشنویس جدید همچنان به مخالفتهای ماهوی این دو کشور پاسخ نداده است، بهگفتهی ناظران، بعید به نظر میرسد چین و روسیه موضع پیشین خود را تغییر دهند. به گزارش رویترز در ۱۵ مه، فو کونگ، نمایندهی دائم چین در سازمان ملل، در گفتوگو با رسانهها اعلام کرد که چین این قطعنامه را بهجا نمیداند و نقشی در بهبود وضعیت کنونی نخواهد داشت.
فو کونگ گفت: «از نظر ما، محتوا و زمانبندیِ این قطعنامه مناسب نیست. آنچه نیاز داریم، تشویق طرفها به گفتوگوهایی جدی و صادقانه برای حل مسئله است. به همین دلیل، معتقدیم تصویب این قطعنامه در مقطع کنونی کمکی نخواهد کرد.»
هیئت نمایندگی دائم چین در سازمان ملل نیز اعلام کرده است که در صورت درخواست طرف ارائهدهندهی پیشنویس، چین بهعنوان رئیس دورهای شورای امنیت، مسئولیت ترتیب رأیگیری را بر عهده خواهد داشت، اما تاکنون چنین درخواستی دریافت نشده است.
بر اساس این گزارش، هیئت نمایندگی دائم آمریکا در سازمان ملل هنوز پاسخی نداده است.
—
۷ آوریل، شورای امنیت سازمان ملل در حال رأیگیری دربارهی پیشنویس قطعنامهای مربوط به تنگه هرمز که از سوی بحرین و دیگر کشورها ارائه شده بود (عکس از آیسی فوتو)
شورای امنیت ماه گذشته دربارهی پیشنویس قطعنامهای به رهبری بحرین و با حمایت کشورهای عربی حاشیهی خلیج فارس و آمریکا، با عنوان «قطعنامهی همراهیِ دریایی» رأیگیری کرد. در این پیشنویس، از کشورهایی که از مسیرهای تجاری این تنگه استفاده میکنند «بهشدت خواسته شده بود» اقدامات دفاعی هماهنگشده انجام دهند. اما چین و روسیه با استفاده از حق وتو، مانع از تصویب آن شدند.
چین و روسیه در بیانیههای تبیینی خود پس از رأیگیری تأکید کردند که این پیشنویس، تصویری جامع و متوازن از ریشهها و ابعاد مناقشه ارائه نمیدهد و به این نکته اشاره نکرده است که آمریکا و متحدان اصلیاش، آغازگر جنگِ روزافزون هستند.
در ۷ مه، آمریکا و بحرین بهطور مشترک نسخهی اصلاحشدهای از پیشنویس را ارائه کردند که در آن ایران به نقض «توافق آتشبسِ جاری» متهم شده و از ایران خواسته شده است حملات و مینریزی در تنگه هرمز را متوقف کند.
رویترز گزارش داد که آمریکا برای جلب نظر مساعد و تصویب این پیشنویس، مادهی مربوط به فصل هفتم منشور ملل متحد را حذف کرده است؛ فصلی که شورای امنیت را مجاز به اتخاذ اقداماتی از تحریم تا عملیات نظامی میکند. با این حال، پیشنویس همچنان حاوی تعبیرهایی تند علیه ایران است و امکان مجوز استفاده از زور را نیز منتفی نکرده است.
مایکل والتز، نمایندهی دائم آمریکا در سازمان ملل، از دیگر کشورها خواست از این پیشنویس حمایت کنند و مدعی شد: «هر کشوری که سعی در وتوی این قطعنامه داشته باشد، رویهای بسیار بسیار خطرناک ایجاد خواهد کرد.»
امیر سعید ایروانی، نمایندهی دائم ایران در سازمان ملل، این قطعنامه را «دارای نقصهای جدی، یکجانبه و با انگیزهی سیاسی» خواند و با اشاره به اقدام نظامی آمریکا در محاصرهی کشتیهای ایرانی گفت: «آمریکا نه از نظر قانونی، نه سیاسی و نه اخلاقی، صلاحیت آن را ندارد که خود را مدافع آزادی کشتیرانی یا امنیت دریایی معرفی کند.»
هنوز معلوم نیست شورای امنیت چه زمانی دربارهی این نسخهی جدید رأیگیری خواهد کرد، اما یکی از دیپلماتهای سازمان ملل به رویترز گفت که نسخهی جدید همچنان به مخالفتهای اصلی چین و روسیه پاسخ نداده و بهنظر نمیرسد بتواند این دو کشور را از تغییر موضع وتوی خود متقاعد کند.
سخنگوی وزارت امور خارجهی چین در ۱۵ مه اعلام کرد: از زمان آغاز درگیریها، چین همواره برای توقف جنگ و برقراری صلح تلاش کرده است. چین بهطور جدی طرح چهارمادهای خود را برای حفظ و ارتقای صلح و ثبات در خاورمیانه ارائه کرده و همچنین همراه با پاکستان، ابتکار پنجمادهای را برای بازگرداندن صلح و ثبات به منطقهی خلیج فارس و خاورمیانه مطرح نموده است. چین همراه با جامعهی بینالمللی، از روند گفتوگوهای صلح حمایت بیشتری خواهد کرد و برای تحقق نهایی صلح پایدار در خاورمیانه، نقشی سازنده ایفا خواهد نمود.