ونس پیشنهاد یک صندوق بازسازی ۳۰۰ میلیارد دلاری را برای تشویق ایران به «رفتار خوب» مطرح کرد، که باعث شد ترامپ به سرعت در رسانههای اجتماعی پست بگذارد که این وجوه واقعی نیستند.
مقاله از وانگ یی، شبکه آبزرور چین
ترجمه مجله جنوب جهانی
پس از ماهها مذاکرهی بینتیجه، ایالات متحده از توافق با ایران خبر داد.
بر اساس گزارشهای فایننشال تایمز و دیگر رسانههای خارجی در ۱۵ ژوئن، دولت ترامپ در حال بررسی ایجاد یک صندوق سرمایهگذاری ۳۰۰ میلیارد دلاری برای ایران به عنوان بخشی از تلاشهای خود برای پیشبرد یک توافق هستهای جدید و در نهایت پایان دادن به درگیری منطقهای است. با این حال، این «مشوق» به عملکرد ایران در زمان امضای رسمی یادداشت تفاهم در سوئیس در ۱۹ ژوئن بستگی خواهد داشت.
پس از گزارشهای اولیه، به نظر میرسید که ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در پانزدهم آنها را تکذیب کرد. او در شبکههای اجتماعی نوشت: «ایران موافقت کرده است که هرگز سلاح هستهای نداشته باشد! همچنین، گزارشها در مورد پرداخت ۳۰۰ میلیون دلار توسط آمریکا به ایران، اخبار جعلی هستند که توسط دموکراتها ساخته شدهاند!!!»
رسانههای اجتماعی
شایان ذکر است که در پست ترامپ از «۳۰۰ میلیون دلار» نام برده شده است، نه «۳۰۰ میلیارد دلار» که قبلاً توسط رسانهها و مقامات آمریکایی مورد بحث قرار گرفته بود.
تنها چند ساعت پیش از انتشار این پست توسط ترامپ، یک مقام ارشد آمریکایی در گفتگو با رسانهها تایید کرد: «ما در مورد احتمال آزادسازی داراییهای مسدود شده و لغو تحریمها صحبت کردیم. میدانید، همچنین قرار است یک صندوق بزرگ تا سقف ۳۰۰ میلیارد دلار برای بازسازی کشورشان ایجاد شود و همه اینها به عملکرد ایران در انجام تعهداتش بستگی خواهد داشت.»
یک منبع دیگر که از مذاکرات مطلع است، فاش کرد که تأسیس این صندوق به توافق نهایی در چارچوب یادداشت تفاهم و همچنین شرایطی مانند تمدید ۶۰ روزه توافق آتشبس، بازگشایی تنگه هرمز و مذاکرات بیشتر در مورد مسئله هستهای ایران بستگی دارد.
منابع میگویند که این صندوق مستقیماً توسط دولتها تأمین مالی نخواهد شد، بلکه هدف آن جذب سرمایهگذاری از شرکتهای بینالمللی علاقهمند به ورود به بازار ایران است. ساختار و روشهای مدیریتی این صندوق در حال حاضر مشخص نیست. با این حال، شرکتهای متعددی از اروپا، آسیا (از جمله کره جنوبی و ژاپن) و ایالات متحده علاقه خود را به سرمایهگذاری در بازار ایران ابراز کردهاند. یک منبع گفت: «اگر تحریمها برداشته شود، این صندوق کاملاً قابل توجه و مبلغ هنگفتی خواهد بود.»
صبح روز پانزدهم، وقتی شبکه سیبیاس از ونس، معاون رئیس جمهور آمریکا، درباره صندوق بازسازی ۳۰۰ میلیارد دلاری سوال کرد، او به طور غیرمستقیم این احتمال را تایید کرد. او پاسخ داد که ایران میتواند این بودجه را دریافت کند، مشروط بر اینکه به تعهدات خود عمل کند و این بودجه از شورای همکاری خلیج فارس تامین میشود. روزنامه هیل در روز پانزدهم گزارش داد که ونس احتمالاً به سازمانی متشکل از بحرین، کویت، عمان، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی اشاره داشته است.
با این حال، یک مقام ارشد آمریکایی نیز در پانزدهم اظهار داشت که امضای آنلاین یادداشت تفاهم بین ایالات متحده و ایران تنها گام اول است و مذاکرات فنی مربوط به برنامههای هستهای و ترتیبات اقتصادی اواخر این هفته به رهبری ونس آغاز خواهد شد.
ونس پیش از این اعلام کرده بود که ایران «صرفاً برای امضای توافقنامه یا شرکت در یک جلسه» هیچ وجه نقدی دریافت نخواهد کرد و هیچ وجهی نیز آزاد نخواهد شد. «این توافقنامه به گونهای طراحی شده است که نگرانیهای ایالات متحده و متحدانش در اولویت قرار گیرد و اگر جمهوری اسلامی ایران به تعهدات خود عمل کند، مزایای اقتصادی به ایران و کل منطقه سرازیر خواهد شد.»
به نوشته فایننشال تایمز، مشوقهای اقتصادی هنگفتی که از سوی ایالات متحده پیشنهاد شده، از موارد اختلاف در مذاکرات بین دو طرف و یکی از مسائل سیاسی حساس پیش روی دولت ترامپ بوده است. ترامپ مدتهاست که از امضای توافق هستهای ایران در سال ۲۰۱۵ توسط دولت اوباما انتقاد میکند و آن را به هدایت مبالغ هنگفتی به ایران از طریق لغو تحریمها متهم میکند.
برخی منتقدان معتقدند که مشوقهای اقتصادی مورد بحث دولت ترامپ حتی ممکن است از لغو تحریمهای ارائه شده در توافق هستهای دوران اوباما فراتر رود.
به گفته یک فرد آگاه از این مذاکرات، راهحلهای پیشنهادی شامل لغو تحریمها و آزادسازی داراییهای خارجی است. این اقدامات بسته به پیشرفت مذاکرات هستهای و توافق نهایی، به صورت مرحلهای اجرا خواهند شد. با این حال، یک مقام ارشد دولت ایالات متحده اظهار داشت که برای ایجاد اعتماد متقابل، ایالات متحده در مراحل اولیه توافق، «اقدامات تسهیل مالی در مقیاس کوچک» را ارائه خواهد کرد.
علاوه بر این، تصمیم در مورد اینکه آیا به ایران اجازه دسترسی به مبالغ بیشتر پول داده شود یا خیر، امری سلیقهای خواهد بود و نه بر اساس معیارهای خاص. یک مقام ارشد آمریکایی اظهار داشت که لغو تحریمها هیچ رفتار خاصی را هدف قرار نمیدهد، بلکه به این بستگی دارد که آیا ایران «خوب رفتار میکند» یا خیر، و افزود: «البته نگرانی اصلی ما همچنان برنامه هستهای این کشور است.»
این یادداشت تفاهم نشان میدهد که ایالات متحده و ایران در مورد سازوکاری برای از بین بردن ذخایر اورانیوم با غنای بالا به توافق رسیدهاند. منابع آگاه فاش کردند که حداقل الزام هر دو طرف این است که تمام اورانیوم غنیشده باید تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی در داخل ایران رقیق شود.
این منبع همچنین اظهار داشت که تأسیسات هستهای قبلی ایران در حملات هوایی سال گذشته آمریکا «به طور سیستماتیک نابود» شدند، اما آمریکا همچنان امیدوار است که اطمینان حاصل کند ایران در آینده «آنها را بازسازی نخواهد کرد».
۱۷ کشور اعلام کردهاند که پس از توافق هستهای ایران و آمریکا، تحریمها علیه ایران را لغو خواهند کرد.
طبق گزارش اسپوتنیک نیوز در شانزدهم، بر اساس بیانیهای از بریتانیا، ۱۷ کشور به فرانسه، ایتالیا، بریتانیا و آلمان در بیانیهای مشترک در مورد لغو احتمالی تحریمها علیه ایران در پاسخ به گامهای برداشته شده توسط ایران در مورد برنامه هستهای خود پیوستهاند.
ایتالیا، فرانسه، آلمان و بریتانیا با صدور بیانیهای مشترک، تمایل خود را برای لغو تحریمهای ایران پس از توافق بین ایالات متحده و ایران ابراز کردند. این چهار کشور از یادداشت تفاهم حاصل شده بین ایالات متحده و ایران استقبال کرده و تمایل خود را برای همکاری با ایالات متحده، ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای اطمینان از عدم دستیابی ایران به سلاحهای هستهای ابراز کردند. در پاسخ به گامهای روشن و معتبر ایران در این مسیر، این چهار کشور آمادهاند تا تحریمهای ایران را لغو کنند.
طبق فهرست کشورهایی که بیانیه منتشر شده توسط داونینگ استریت را امضا کردند، کشورهایی که متعاقباً تمایل خود را برای لغو تحریمها ابراز کردند عبارتند از: ژاپن، کانادا، استرالیا، بلژیک، بلغارستان، قبرس، جمهوری دومینیکن، استونی، فنلاند، یونان، لتونی، لهستان و پرتغال.
ایالات متحده هیچ بودجهای در ایران سرمایهگذاری نخواهد کرد.
به گزارش سیانبیسی، دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در اجلاس گروه هفت در فرانسه در شانزدهم ماه جاری اعلام کرد که ایالات متحده پس از دستیابی به تفاهمنامه با ایران، در این کشور سرمایهگذاری نخواهد کرد.
ترامپ اظهار داشت: «ضمناً، ما هیچ پولی در ایران سرمایهگذاری نخواهیم کرد. شایعهای که دیروز منتشر شد مسخره بود. ما حق داریم در آینده وارد عمل شویم و اقدامی انجام دهیم – اگر من بخواهم کاری انجام دهم، یا اگر شخص دیگری بخواهد کاری انجام دهد – اما ما هیچ پولی سرمایهگذاری نخواهیم کرد.»
در همان روز، ترامپ در رسانههای اجتماعی نوشت: «ایران موافقت کرده است که هرگز سلاح هستهای نداشته باشد! همچنین، این ادعا که ایالات متحده ۳۰۰ میلیون دلار به ایران پرداخت کرده است، اخبار جعلی است که توسط دموکراتها منتشر شده است.»
گزارشهای قبلی حاکی از آن بود که دولت ترامپ در حال بررسی ایجاد یک صندوق سرمایهگذاری ۳۰۰ میلیارد دلاری برای ایران به عنوان بخشی از تلاشهای خود برای پیشبرد توافق هستهای جدید و در نهایت پایان دادن به درگیریهای منطقهای است.