نویسنده: گوانچا چین
ترجمه مجله جنوب جهانی
به گزارش پایگاه تحلیلی «گوانچا» و به نقل از رسانههای بینالمللی، از جمله نیویورکتایمز، واشینگتنپست، و اسپانیاییِ الپائیس، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، به تازگی ادعا کرده که دِلسي رودریگِز، رئیسجمهور موقت ونزوئلا، پیش از هر گونه مصاحبهٔ تلویزیونی، ناگزیر از کسب «موافقت» وی بوده است. افزون بر این، هر نوشته یا بیانیهای که از سوی رودریگِز منتشر شود، باید پیش از انتشار، به تأیید مارکو روبیو، وزیر خارجهٔ آمریکا، برسد.
بر اساس گزارش نیویورکتایمز، رودریگِز در پاسخ به درخواست مصاحبهٔ برِت بِیر، مجری شبکهٔ فاکسنیوز، تصریح کرده که هر گونه حضور رسانهای منوط به تأیید قبلیِ ترامپ خواهد بود. این روزنامه به نقل از منابع آگاه نوشته که ترامپ از این تواضع و انعطافپذیری رودریگِس به شدت استقبال کرده و بارها آن را دستمایهٔ گفتوگوهای خود با دیگران قرار داده است. هرچند که تا لحظهٔ تنظیم این گزارش، رودریگِس هنوز در شبکهٔ فاکسنیوز ظاهر نشده و مشخص نیست که ترامپ در نهایت با این مصاحبه موافقت کرده یا نه.
نیویورکتایمز در گزارشی مفصل به بررسی نحوهٔ تسلط واشینگتن بر نهادهای کلیدی دولت ونزوئلا پس از حذف نیکلاس مادورو پرداخته است؛ از جمله تسلط بر امور مالی، توزیع منابع طبیعی، و سازوکارهای اجرایی کشور. به نوشتهٔ این رسانه، دولت ترامپ نهتنها بر ظواهر عمومی و اظهارات رودریگِس نظارت کامل دارد، بلکه از وی خواسته تا افراد تحت تعقیب وزارت دادگستری آمریکا را تحویل دهد و از هر گونه مراودات تجاری با رقبای واشینگتن خودداری کند.
رودریگِز اگرچه در ژانویهٔ گذشته اعلام کرده بود که از دخالتهای آمریکا در امور داخلی ونزوئلا «به ستوه آمده»، اما به نظر میرسد که پس از چندی، خواستِ آمریکا را بر خواستِ خود مقدم داشته؛ تحولی که به ادعای نیویورکتایمز، رضایت ترامپ را در پی داشته است. ترامپ در ماه مارس در پیامی در شبکهٔ اجتماعی خود نوشت: «دِلسي رودریگِس رئیسجمهور (موقت) ونزوئلاست و کارش را به خوبی انجام میدهد؛ همکاری او با نمایندگان آمریکا بسیار عالی است.»
رودریگِز نیز در اقدامی متقابل، شخصاً متنی در ستایش از ترامپ تنظیم کرد، اما به گزارش نیویورکتایمز، انتشار این متن نیازمند اخذ تأییدیه از سوی روبیو بوده است. ترامپ که همواره به ستایشهای علنی حساس است، پیشتر از امکان تبدیل ونزوئلا به پنجاهویکمین ایالت آمریکا سخن گفته بود.
در ۱۵ ژانویهٔ گذشته، ماریا کورینا ماچادو، از چهرههای مخالف دولت ونزوئلا، در دیدار با ترامپ در کاخ سفید، نشان صلح نوبل سال ۲۰۲۵ را که خود برندهٔ آن شده بود، به ترامپ اهدا کرد. ترامپ که پیش از این از دریافت نوبل صلح ناکام مانده بود، در واکنش به این حرکت، آن را «ژست نیکویی از روی احترام متقابل» خواند و از ماچادو تشکر کرد. به گزارش واشینگتنپست، منابع مطلع مدعی شدهاند که اگر ماچادو هنگام دریافت جایزه اعلام میکرد «این جایزه را به دونالد ترامپ تقدیم میکنم»، احتمال انتخاب وی به عنوان رئیسجمهور ونزوئلا به مراتب بیشتر از رودریگِز میبود. ماچادو همچنان در تلاش برای بازگشت به ونزوئلاست، اما فاقد گذرنامه بوده و تا کنون نه رودریگِز و نه دولت آمریکا اجازهٔ ورود او را صادر نکردهاند.
از سوی دیگر، روزنامهٔ اسپانیایی الپائیس به نقل از فرانچسکا امانوئله، پژوهشگر مرکز پژوهشهای سیاستگذاری اقتصادی (CEPR)، گزارش داده که ونزوئلا عملاً به «حفاظتخانهای واقعی» بدل شده است. بخش نفت، که موتور محرک اقتصاد ونزوئلاست، اکنون در کنترل آمریکا قرار دارد. ترامپ ادعا کرده که در مناطقی که از زمینلرزه اخیر مصون ماندهاند، «مردم در خیابانها به پایکوبی مشغولاند» و سهم آمریکا از درآمدهای نفتی، چندین برابر هزینههای عملیات نظامی واشینگتن بازگشت داده شده است.
ونزوئلا همچنین خود را برای بازسازی بدهی هنگفت خود به ارزش حدود ۲۴۰ میلیارد دلار آماده میکند؛ اقدامی که گامی برای بازگشت به بازارهای مالی بینالمللی تلقی میشود. اما بر خلاف رویهٔ معمول، تحلیل پایداری بدهی این بار نه توسط کارشناسان صندوق بینالمللی پول (IMF)، بلکه توسط شرکت مشاورهای آمریکایی «سنترویو پارتنرز» انجام خواهد شد. بنجامین گِیدان، مدیر برنامهٔ آمریکای لاتین مؤسسهٔ استیمسون، صریحاً اعلام کرده که ترامپ به دنبال فرمانبرداری کامل ونزوئلاست تا راه برای پروژههای نفت و معدن تحت کنترل شرکتهای آمریکایی هموار شود؛ به عبارت دیگر، «اتحادیهٔ بازرگانی آمریکا و فرماندهی جنوبی (سوثکام) یکی شدهاند».
دولت ترامپ در حال حاضر رودریگِز را «نیروی ثباتبخش» در ونزوئلا معرفی میکند و ترامپ پیش از زمینلرزه، عملکرد وی را در مدیریت کشور «بسیار خوب» ارزیابی کرده بود. با این حال، جمهوریخواهان فلوریدا از نحوهٔ مدیریت بحران زلزله توسط دولت رودریگِس به شدت انتقاد کرده و به ویژه بر ساعات حساس ۷۲ ساعت پس از زلزله تأکید دارند؛ انتقاداتی که میتواند جایگاه رودریگِز را به عنوان نماد ثبات، با چالش مواجه کند.
نیویورکتایمز مینویسد که خشم عمومی نسبت به عملکرد دولت رودریگِز ممکن است حمایت ترامپ را با دشواری روبهرو کند، چرا که این حمایت اساساً در جهت منافع اقتصادی آمریکا طراحی شده است. جان بارت، کاردار موقت آمریکا در کاراکاس، در مصاحبهای تلویزیونی پس از زلزله اعلام کرد که واشینگتن به دولت ونزوئلا «اعتماد زیادی» دارد. اما در روزهای اخیر، گروهی از جمهوریخواهان تندرو در کنگره، حملات خود را علیه رودریگِز تشدید کرده و بر ضرورت تغییر فوری سیاسی تأکید کردهاند.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، پذیرش رودریگِز توسط ترامپ، برخی از جمهوریخواهان از جمله در جنوب فلوریدا، یعنی پایگاه اصلی روبیو، را شگفتزده کرده است. کارلوس خیمنز، نمایندهٔ جمهوریخواه فلوریدا در مجلس، در گفتوگو با شبکهٔ سیانان، عملکرد دولت رودریگِز را «نامناسب» خواند و جایگاه وی را «موقت» و «گذرا» توصیف کرد.
رودریگِز در نشست خبری ۹ ژوئیه از عملکرد دولت خود در برابر زلزله دفاع کرد و گفت که بلافاصله پس از حادثه، ۴۰۰۰ نفر از کارکنان دولتی را به مناطق آسیبدیده اعزام کرده و این شمار بعداً به ۱۹۰۰۰ نفر افزایش یافته است. وی تأکید کرد: «حادثهٔ ۲۴ ژوئن در ونزوئلا، یک فاجعهٔ طبیعی در مقیاسی بیسابقه بود که هرگز تصور آن را نداشتیم.» رودریگِز در پاسخ به اتهامات دربارهٔ کُندی واکنش، بارها بر این نکته پای فشرد که رسانهها درصدد روایتپردازی از آشوب و هرجمرج هستند. بر اساس آمار رسمی دولت ونزوئلا، زمینلرزه مذکور منجر به کشته شدن ۴۳۳۳ نفر، زخمی شدن ۱۶۷۴۰ نفر، نجات ۶۴۶۲ نفر و بیخانمان شدن حدود ۱۷۰۰۰ نفر شده است.