نوشته: آلن مکلئود
مینت پرس نیو
ترجمه مجله جنوب جهانی
چهارشنبه شب، چشمان جهان به لیونل مسی دوخته خواهد شد؛ زمانی که آرژانتین در مرحله نیمهنهایی جام جهانی به مصاف انگلستان میرود. این ابرستاره کوچکجثه، به لطف پیوندهای متعدد تجاری و امنیتیاش با رژیم آپارتاید، هواداران بسیاری در سراسر جهان – و از جمله در اسرائیل – به دست آورده است. «مینتپرس» در این گزارش بررسی میکند که چرا بنیامین نتانیاهو او را فوتبالیست محبوب خود میداند؛ از چهره تبلیغاتی یک شرکت هوش مصنوعی اسرائیلی که توسط جاسوسان این رژیم اداره میشود گرفته، تا سپردن امنیت شخصیاش به تیمی از مأموران مخفی اسرائیل.
همنشینی با جاسوسان پیشین اسرائیل
مسی به عنوان برجستهترین ستاره فوتبال جهان، طبیعتاً از وجهه خود بهشدت محافظت میکند. او با وسواس، طرفهای همکاری خود را انتخاب میکند و قراردادهای بلندمدت پرسودی با برندهای جهانی عظیمی مانند آدیداس، پپسی و مسترکارت امضا کرده است. به همین دلیل، اعلام همکاری او در سال ۲۰۲۰ با «اورکم» (OrCam) – یک شرکت کوچک هوش مصنوعی اسرائیلی که دستگاههای بینایی مصنوعی پوشیدنی (مشابه گوگل گلس) تولید میکند – برای بسیاری تعجبآور بود. اورکم خود را شرکتی معرفی میکند که به افراد دارای اختلال بینایی کمک میکند تا زندگی رضایتبخشتری داشته باشند. مسی به سفیر برند جهانی و چهره تبلیغاتی این شرکت تبدیل شد.
اما جنبه بحثبرانگیزتر اینجاست که اورکم در واقع برآمده از نهاد امنیت ملی اسرائیل است و دهها تن از مأموران سابق واحد جاسوسی نظامی «۸۲۰۰» را در موقعیتهای بسیار تأثیرگذار به کار گرفته است. مهمتر از همه، آدی لویتسکی، افسر اطلاعاتی باسابقه واحد ۸۲۰۰ است که در سال ۲۰۲۴ به عنوان مدیر عملیات در اورکم منصوب شد. بسیاری از کارکنان اورکم، فرماندهان همین سازمان جاسوسی مرموز بودهاند که مسئول برخی از فجیعترین جنایات جنگی پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و همچنین بسیاری از رسواییهای بینالمللی هک و جاسوسی هستند. برای مثال، «مور شامی» که تا سال ۲۰۱۵ به ریاست بخش تحلیل اطلاعات در واحد ۸۲۰۰ رسیده بود، بعدها به عنوان توسعهدهنده الگوریتم در اورکم استخدام شد. در کنار او، «ماتان آلبک»، رئیس سابق بخش تحلیل دادههای واحد ۸۲۰۰ کار میکرد.
با وجود تعدیل نیروهای گسترده در سالهای اخیر، این شرکت همچنان عمدتاً توسط جاسوسان سابق اداره میشود و دربهای چرخان بین این دو نهاد همواره در حرکت است. برخی، همچون «الیا سِگِف» و «الی کورن»، از اورکم به واحد ۸۲۰۰ رفتند، در حالی که رزومه «آمیتای اِدری» نشان میدهد او همزمان برای هر دو نهاد کار میکرده است؛ موضوعی که پیوند نزدیک این دو را برجسته میکند.
برای مسی، همکاری با اورکم باید یک هشدار بزرگ محسوب میشد، چرا که واحد ۸۲۰۰ طراح و مجری اصلی نسلکشیهای اسرائیل در غزه و فراتر از آن است و مأموران آن مسئول تولید بسیاری از مخربترین ابزارهای جاسوسی جهان هستند. این سازمان با استفاده از کلاندادههای جمعآوریشده توسط تور دیجیتالی گستردهاش علیه فلسطینیان، فهرستهای کشتار عظیم و هوش مصنوعیمحوری از ساکنان غزه تهیه کرد و دهها هزار عملیات بمباران پهپادی را انجام داد که ستون فقرات ویرانیهای غزه را تشکیل میداد.
مأموران این واحد همچنین نرمافزارهای جاسوسی بسیار تهاجمی مانند «پگاسوس» را توسعه دادند که برای جاسوسی از دهها هزار رهبر خارجی، روزنامهنگار، فعال اجتماعی و مدافع حقوق بشر در سراسر جهان به کار رفت. دولت اسرائیل پگاسوس را به دیکتاتوریها و رژیمهای خودکامه در سراسر جهان فروخت و به آنها در سرکوب حقوق بشر یاری رساند. شاید شناختهشدهترین مورد در این زمینه، عربستان سعودی باشد که از پگاسوس برای ردیابی جمال خاشقجی، روزنامهنگار واشینگتن پست، استفاده کرد و سپس او را در کنسولگری خود در ترکیه با اره استخوانبری قطعهقطعه کرد. بنابراین، تصمیم مسی برای تبدیل شدن به چهره تبلیغاتی چنین شرکتی بسیار زیر سوال است.
محافظان اسرائیلی مسی
این بازیکن آرژانتینی در طول دوران حرفهای خود چندین بار به اسرائیل سفر کرده است. در سال ۲۰۱۳، او و باشگاهش، افسی بارسلونا، در سفری که «تور صلح» نامیده شد، به اسرائیل و فلسطین رفتند. در این سفر، او با نتانیاهو و رئیسجمهور شیمون پرز گفتگو کرد و با سربازان ارتش اسرائیل (IDF) دست داد. او همچنین کلاه کیپا بر سر گذاشت و از دیوار ندبه، مقدسترین مکان در یهودیت، بازدید کرد. با این حال، حتی پس از ترک اسرائیل، مسی تکه کوچکی از آن را با خود به همه جا میبرد. امنیت او توسط نیروی ویژهای از مأموران سابق اسرائیل تأمین میشود که تمامی حرکات او، بهویژه در سفرهای بینالمللی، را برنامهریزی میکنند. او به مقوله امنیت خود بسیار اهمیت میدهد، تا جایی که به دلیل نگرانیهای امنیتی، مراسم عروسی خواهر همسرش در آرژانتین را از دست داد.
به گزارش ایاسپیان (ESPN)، همان نیروهای امنیتی اسرائیلی، مسئولیت حفاظت از مراسم عروسی خود مسی در سال ۲۰۱۷ را نیز بر عهده داشتند؛ هرچند مشخص نشد که آیا این مأموران از موساد، شینبت یا یک گروه کماندویی نخبه بودهاند. مسی که از جنجالهای سیاسی دوری میکند، برخلاف بسیاری از داستانهای (دروغین) که خلاف آن را ادعا میکنند، از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ هیچ بیانیهای درباره اسرائیل/فلسطین صادر نکرده است.
این مهاجم اینتر میامی، در دیدار سال ۲۰۱۳، تأثیر عمیقی بر نتانیاهو گذاشت. نتانیاهو در مصاحبهای اخیر فاش کرد که در جام جهانی امسال از آرژانتین حمایت میکند. او درباره مسی گفت: «او اکنون ۳۹ ساله است؛ آنها خوششانس هستند که چنین بازیکن باتجربهای دارند که راه گل زدن را میداند.» افکار عمومی اسرائیل نیز آشکارا با او همنظر هستند. یک نظرسنجی اخیر نشان داد که ۳۸ درصد از اسرائیلیها فعالانه در این تورنمنت از آرژانتین حمایت میکنند که این رقم بسیار بالاتر از برزیل در جایگاه دوم است. یوآو برکوویتز، مدیر بخش ورزش در شبکه دولتی «کان» اسرائیل، اظهار داشت که این موضوع تا حد زیادی ناشی از «اثر مسی» است.
برادران صهیونیست
دیگران، از جمله خود نتانیاهو، به خاویر مایلی، رئیسجمهور آرژانتین، به عنوان عامل دیگر این حمایت اشاره میکنند. از زمان به قدرت رسیدن در سال ۲۰۲۳، مایلی حمایت از اسرائیل را به ستون اصلی پلتفرم سیاسی خود تبدیل کرده است. اسرائیل در عرصه بینالمللی دوستان کمی برایش باقی مانده، اما آرژانتینِ مایلی به عنوان یکی از سرسختترین حامیان آن ظهور کرده است. در ماه مه ۲۰۲۴، آرژانتین علیه قطعنامه بسیار محبوب سازمان ملل برای انتخاب فلسطین به عنوان عضو کامل این نهاد رأی داد. چهار ماه بعد، همین کار را در مورد قطعنامهای که خواستار پایان اشغال سرزمینهای فلسطینی توسط اسرائیل بود، تکرار کرد. دولت او همچنین سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نیروهای قدس ایران را به عنوان سازمانهای تروریستی اعلام کرد و حمله آمریکا/اسرائیل به ایران را تشویق نمود؛ تا جایی که خود مایلی آن را «کار درست» نامید. آرژانتین همچنین اعلام کرد که سفارت خود در اسرائیل را به بیتالمقدس منتقل خواهد کرد و بدین ترتیب عملاً اشغالگری را مشروعیت بخشید. با این حال، این اقدام پس از آنکه شرکت نفتی اسرائیلی «ناویتاس» اعلام کرد حفاری در نزدیکی جزایر فالکلند/مالویناس را آغاز خواهد کرد – جزایری که تحت کنترل بریتانیاست اما آرژانتین مدعی آن است – به تعویق افتاد.
در سطح شخصی، مایلی از کاتولیسیسم (دین غالب در آرژانتین) فاصله گرفته و تا مرز گرویدن به یهودیت پیش رفته است. اوایل امسال، او خود را «صهیونیستترین رئیسجمهور جهان» توصیف کرد. نتانیاهو گفت: «مایلی دوست بزرگ اسرائیل است. او یک سوپراستار است، واقعاً همینطور است. او با اتخاذ سیاستهای بازار آزاد، کارهای شگفتانگیزی در اقتصاد کشورشان انجام داده است.»
اسرائیل چگونه به آرژانتین در کشتار جمعیت یهودیاش کمک کرد
از ۷ اکتبر ۲۰۲۳، اسرائیل بخش بزرگی از حمایت عمومی خود در سراسر جهان، حتی در کشورهای غربی، را از دست داده است. برای مثال، نظرسنجی سال ۲۰۲۵ «یوگاو» نشان داد که تعداد ایتالیاییهایی که دیدگاه «بسیار نامطلوب» (۴۳٪) نسبت به اسرائیل دارند، بیش از ۲۰ برابر کسانی است که نگاه «بسیار مطلوب» (۲٪) به آن دارند. حتی در آلمان که حمایت مردمی از اسرائیل در آن بالاترین حد است، تنها ۲۱٪ گفتند که نظر مساعدی نسبت به این دولت دارند (شامل تنها ۴٪ با نظر بسیار مساعد)، در حالی که ۶۵٪ به صراحت مخالفت خود را ابراز کردند (از جمله ۳۲٪ که به شدت از آن متنفرند).
بهطور گسترده ادعا میشود که ۷ اکتبر بزرگترین کشتار یهودیان از زمان هولوکاست بوده است. با این حال، این ادعا صحت ندارد. در واقع، دیکتاتوری نظامی فاشیستی که در دهههای ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ بر آرژانتین حکومت میکرد، بیرحمانه یهودیان را مورد آزار و اذیت قرار داد و هزاران تن از آنها را کشت یا «ناپدید» کرد. این دیکتاتوری با الهام از هیتلر و نازیها، یهودیت را با سوسیالیسم یکی دانست و تعداد زیادی از مخالفان سیاسی را بازداشت و اعدام کرد، حتی استادیومهای فوتبال را به اردوگاههای مرگ موقت تبدیل کرد. بسیاری از افراد دخیل در این جنایات، فرزندان نازیهای آلمانی بودند که پس از پایان جنگ جهانی دوم به آرژانتین گریخته بودند. اسرائیل فعالانه به این دیکتاتوری در کشتارها کمک کرد، تجهیزات نظامی پیچیده به آنها فروخت و حتی با افزایش حملات علیه جامعه یهودی این کشور، سطح کمکهای نظامی خود را افزایش داد.
رابطهای آمیخته با عشق و نفرت
اگرچه اسرائیل از آرژانتین حمایت میکند، اما صرفنظر از تلاشهای مایلی، این حسن نیت بههیچوجه متقابل نیست. نظرسنجی اخیر «پیو» نشان داد که اکثریت آرژانتینیها نگاهی منفی به اسرائیل دارند، از جمله ۳۴٪ که دیدگاههای بسیار نامطلوبی نسبت به این کشور دارند؛ رقمی هفت برابر کسانی که گزارش شده دیدگاههای بسیار مثبتی نسبت به اسرائیل دارند (۵٪).
از این نظر، آنها پا جای پای اسطوره دیگر فوتبال آرژانتین میگذارند: دیهگو مارادونا. این ستاره که اغلب به عنوان بزرگترین فوتبالیست تاریخ شناخته میشود، خود را «هوادار شماره یک مردم فلسطین» معرفی کرد و گفت: «در قلبم، من فلسطینی هستم.» مارادونا همواره اقدامات ایالات متحده و اسرائیل را محکوم میکرد و خود را با آرمانهای انقلابی در سراسر جهان همسو میدانست. در مقابل، مسی همواره از مسائل سیاسی دوری کرده است. اما همانطور که در اینجا بحث شد، او تصمیماتی گرفته است – در آغوش گرفتن نتانیاهو، سفر به بیتالمقدس، تبدیل شدن به چهره تبلیغاتی یک شرکت فناوری اسرائیلی که توسط جاسوسان اداره میشود، و احاطه کردن خود با جاسوسان اسرائیلی به عنوان محافظ شخصی – که باید بسیاری را به زیر سوال بردن این بیطرفی ادعایی وادارد.
آرژانتین امروز برای کسب جایگاه در فینال جام جهانی به مصاف انگلستان میرود. اگرچه نتیجه هنوز مشخص نیست، اما شکی نیست که اسرائیل و نتانیاهو برای پیروزی آرژانتین – و لئو مسی – هورا خواهند کشید.