نخست شکاف در دیوار، سپس نفوذ از درون؛ چندین پایگاه سیا هدف حملات ایران قرار گرفت و آمریکا به همکاری روسیه مظنون شد
ترجمه مجله جنوب جهانی
به گزارش رویترز به تاریخ ۲۳ ژوئیه (اول مرداد)، چهار منبع آگاه از امور اطلاعاتی آمریکا اعلام کردند که پس از حملات پهپادی ایران به تأسیسات سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) در منطقه خلیج فارس، تحلیلگران اطلاعاتی ایالات متحده در حال بررسی این موضوع هستند که آیا روسیه با ارائه اطلاعات مربوط به موقعیتیابی اهداف یا فناوری پیشرفته پهپادی، در این حملات نقش داشته است یا خیر.
این منابع که به دلیل ماهیت امنیتی موضوع، خواستار ناشناسی ماندهاند، تصریح کردند که مقامات اطلاعاتی آمریکا هنوز به نتیجهگیری قطعی درباره مشارکت روسیه در حمایت از حملات علیه تأسیسات سیا دست نیافتهاند. با این حال، آنان بر این نکته تأکید دارند که کارایی بالا و دقت قابلتوجه این حملات، همراه با سابقه طولانیمدت حمایت فنی گسترده روسیه از ایران، همگی از جمله نشانههایی هستند که میتوانند حاکی از نقشآفرینی مسکو در این عملیات باشند.
رویترز و دیگر رسانهها پیش از این نیز گزارش داده بودند که مقامات آمریکایی تأیید کردهاند روسیه همواره به ایران در زمینه موقعیتیابی اهداف کمک میرسانده تا حملات علیه اهداف آمریکایی در منطقه خلیج فارس تسهیل شود. اما آنچه تاکنون به صورت عمومی فاش نشده بود، بررسی نقش مستقیم روسیه در حمایت از حملات علیه تأسیسات سیا توسط جامعه اطلاعاتی آمریکا است.
بر اساس گزارش رویترز و سایر رسانهها، در ماه مارس گذشته (اسفند ۱۴۰۴)، دستکم دو تأسیس از تأسیسات سیا هدف حمله قرار گرفتهاند: یکی از آنها پایگاه سیا در سفارت ایالات متحده در ریاض، پایتخت عربستان سعودی، و دیگری در شرق عراق واقع شده است. برخی از منابع همچنین از وقوع حملات بیشتری علیه تأسیسات سیا خبر دادهاند، اما از ذکر جزئیات بیشتر خودداری کردهاند.
یادداشت اطلاعاتی: روسیه احتمالاً در موقعیتیابی اهداف نقش داشته است
یک مقام منطقهای که به اسناد مربوطه دسترسی داشته، اظهار داشته که در یادداشت داخلی یکی از آژانسهای اطلاعاتی غرب، این احتمال مطرح شده که روسیه بهطور جدی در فرآیند موقعیتیابی تأسیسات سیا در خاورمیانه نقش داشته است. این مقام که خواستار ناشناسی مانده، از افشای نام سازمان صادرکننده این یادداشت خودداری کرد.
دو مقام غربی مستقر در منطقه خلیج فارس که از ارزیابیهای اطلاعاتی مربوطه آگاهی دارند، نیز گفتهاند که تحلیلگران معتقدند حملات به تأسیسات سیا در خاک عربستان با استفاده از دو فروند پهپاد «شاهد» انجام شده که تحت ارتقاء فنی روسیه قرار گرفتهاند.
به گفته آنان، نخستین پهپاد ابتدا بخش نسبتاً آسیبپذیر از نمای بیرونی ساختمان سفارت ایالات متحده در ریاض را مورد اصابت قرار داده و در آن شکاف ایجاد کرده؛ سپس پهپاد دوم از همان روزنه به درون ساختمان نفوذ کرده و منفجر شده است. این حملات تلفات جانی یا مصدومیتی در پی نداشته است.
تأسیسات فوقمحرمانه سیا
دو مقام غربی مستقر در خاورمیانه همچنین خاطرنشان کردهاند که روسیه به ایران در ارتقای قابلیتهای تهاجمی پهپادهای «شاهد» کمک کرده تا این پرندهها بتوانند با دقت بیشتری اهداف خود را مورد اصابت قرار دهند. تحلیلگران گمان میبرند که ایران در حمله به ریاض، دقیقاً از همین مدل بهروزرسانیشده توسط روسیه استفاده کرده است.
یک منبع آگاه دیگر نیز افزوده که روسیه سامانه ناوبری ماهوارهای «کومِتا-ام» (Kometa-M) را در اختیار تهران قرار داده تا دقت هدایت پهپادهای «شاهد-۱۳۶» افزایش یابد. به گفته کارشناسان، سامانه کومِتا-ام نسبت به سامانههای ناوبری تولید داخل ایران، از دقت موقعیتیابی بالاتری برخوردار بوده و در مقابل اختلالات الکترونیکی نیز مقاومتر است.
روزنامه والاستریت ژورنال در ماه مارس گذشته نخستین بار گزارش داد که روسیه سامانه کومِتا-ام را به ایران تحویل داده است. کرملین اما این گزارش را تکذیب و آن را «اخبار جعلی» خواند.
تأسیسات برونمرزی سیا شامل دفاتر اصلی این سازمان در کشورهای مختلف است که اغلب در داخل سفارتخانههای آمریکا مستقر بوده و با عنوان «ایستگاه» (Station) شناخته میشوند. افزون بر این، سیا در خارج از کشور دارای دفاتر کاری، خانههای امن، مراکز پشتیبانی لجستیک، و همچنین تأسیسات دیگری است که مأموریتهایی نظیر نظارت و عملیات پنهان را بر عهده دارند.
موقعیت دقیق این تأسیسات همواره در زمره اطلاعات فوقمحرمانه طبقهبندی میشود.
منابع خبری از ذکر تعداد دقیق و موقعیت مکانی تأسیسات سیا که مورد حملات پهپادی ایران قرار گرفته، خودداری کردهاند. یکی از این منابع اعلام کرده که تعداد تأسیسات هدفگرفتهشده «بیش از یک و کمتر از دوازده» بوده؛ منبع دیگری نیز به حملات علیه «چندین» تأسیس اشاره کرده، اما از ارائه شمار دقیق خودداری نموده است.
آیا روسیه دادههای موقعیتیابی را در اختیار ایران قرار داده است؟
به گفته منابع، تحلیلگران اطلاعاتی آمریکا در حال بررسی این موضوع هستند که آیا ایران در حمله به سفارت ایالات متحده در ریاض، از دادههای موقعیتیابی ارائهشده از سوی روسیه بهره برده است یا خیر.
با این حال، هنوز ابهاماتی در این زمینه وجود دارد.
برخی از منابع هشدار دادهاند که نباید این احتمال را نادیده گرفت که ایران صرفاً قصد حمله به سفارت ایالات متحده در ریاض را داشته و پایگاه سیا نیز بهطور تصادفی و به دلیل استقرار در همان ساختمان، در این حمله آسیب دیده است.
منابع مذکور میگویند که برخی از تحلیلگران معتقدند، به جز روسیه، کشورهای اندکی توانایی دستیابی به اطلاعات حساس از این دست را دارند و همزمان نیز انگیزه کافی برای بهکارگیری این اطلاعات بهعنوان ابزاری تهاجمی علیه آمریکا در اختیار داشته باشند.
دانیل هافمن (Daniel Hoffman)، از روسای پیشین پایگاههای برونمرزی سیا و افسر پیشین عملیات پنهان این سازمان، در این باره گفت: با توجه به روابط راهبردی و نزدیک میان روسیه و ایران، اگر مسکو در موقعیتیابی تأسیسات سیا به تهران کمک کرده باشد، برای او جای تعجب نخواهد داشت.