رهبری ایران روی مذاکره تمرکز نخواهد کرد، مذاکرات دیگر اولویت اول نیست و عملا شکست خورده.
مجله جنوب جهانی
در اقدامی بیسابقه که در میانه تشدید تنشها با آمریکا و اسرائیل صورت میگیرد، آیتالله «مجتبی خامنهای»، رهبر جدید جمهوری اسلامی، با صدور احکام جداگانهای، شش فرمانده ارشد نظامی را در سطوح کلان نیروهای مسلح، سپاه پاسداران و بسیج منصوب کرد. این تغییرات گسترده در رأس هرم نظامی ایران، در حالی انجام میشود که تحولات میدانی در منطقه و مذاکرات پشت پرده بر سر تنگه هرمز، به اوج خود رسیده است. تحلیلگران غربی این اقدام را نشانهای آشکار از آمادگی تهران برای «تقابل طولانی مدت» با واشنگتن تلقی کردهاند، نه حصول توافق و سازش.
بر اساس گزارشهای بینالمللی، انتصابات جدید عمدتاً برای پر کردن خلأهای فرماندهی ناشی از حملات هوایی اوایل سال جاری انجام شده است که منجر به شهادت یا کشته شدن فرماندهان ارشد ایرانی از جمله سردار «عبدالرحیم موسوی»، «محمد پاکپور» و «علیرضا تنگسیری» گردید .
مهمترین انتصابات به این شرح است:
· سردار علی عبداللهی به عنوان رئیس ستاد کل نیروهای مسلح منصوب شد. وی پیشتر مسئولیت قرارگاه مرکزی «خاتمالانبیا» را بر عهده داشت که وظیفه هماهنگی عملیات بین سپاه و ارتش را بر عهده دارد . · سرتیپ احمد وحیدی با ارتقاء به درجه سرلشکری، به عنوان فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی برگزیده شد. وحیدی که پیشتر وزیر دفاع و فرمانده نیروی قدس بوده، متهم به دست داشتن در بمبگذاری مرکز فرهنگی یهودیان در بوئنوس آیرس در سال ۱۹۹۴ است و تحت تعقیب اینترپل قرار دارد . · حسین طائب، رئیس سابق سازمان اطلاعات سپاه و یکی از چهرههای تحریمشده آمریکا به دلیل نقض حقوق بشر، به عنوان رئیس سازمان بسیج مستضعفین منصوب شد .
سیگنال «تقابل»، نه «سازش» به واشنگتن
نکته حائز اهمیت در این انتصابات، نه تنها چهرههای تندرو و تحریم شده از سوی غرب، بلکه لحن و زمان صدور احکام است. به گزارش فاکس نیوز، کارشناسان معتقدند صدور این احکام در زمانی که مذاکرات ایران و عمان بر سر مختصات مسیرهای کشتیرانی در تنگه هرمز در جریان است، پیامی دوگانه دارد .
«عمر محمد»، کارشناس دانشگاه جرج واشنگتن، در این زمینه میگوید: «دولتهایی که قصد خروج از جنگ را دارند، ساختارهای فرماندهی دوران جنگ را برچیده و به سمت تنشزدایی حرکت میکنند، اما ایران در حال نهادینه سازی ساختار جنگی خود است و اسناد انتصاب، رهبری را برای تقابل طولانیمدت طراحی کرده است» . اشاره به عبارت «دشمن صهیونیستی-آمریکایی» در احکام رسمی، نشاندهنده ثبت رسمی آمریکا به عنوان یک «دشمن همکار در جنگ» در اسناد دولتی ایران است که از نظر تحلیلگران، فاصله زیادی با رویکرد مذاکره و مصالحه دارد .
فشار مضاعف بر عراق؛ دو محور اصلی سفر مخفیانه قاآنی
در تحولی همزمان با تغییرات در تهران، «سردار اسماعیل قاآنی»، فرمانده نیروی قدس سپاه، در سفری اعلام نشده و با هدایت یک هیئت عالیرتبه نظامی و امنیتی وارد بغداد شد . این سفر در شرایط حساسی صورت میگیرد که دولت عراق ضربالاجل ۳۰ سپتامبر (۹ مهر) را برای خلع سلاح گروههای شبهنظامی و تحت کنترل درآوردن سلاحها تعیین کرده است .
بر اساس گزارش منابع عراقی، دیدارهای قاآنی با مقامات ائتلاف «چارچوب هماهنگی» و رهبران گروههای مسلح، بر دو محور اساسی متمرکز بود :
۱. پرونده سلاحهای گروههای شیعه: در حالی که برخی گروهها آمادگی خود برای همکاری با دولت را اعلام کردهاند، گروههای تندرویی مانند «کتائب حزب الله»، «جنبش النجباء» و «لواء الشهدا» به شدت با خلع سلاح مخالفت کرده و آن را منوط به خروج نیروهای خارجی از عراق کردهاند . حضور قاآنی در بغداد نشاندهنده نقش تهران در مدیریت این بحران و جلوگیری از درگیری داخلی میان دولت عراق و گروههای همپیمان ایران است. ۲. صادرات نفت از طریق تنگه هرمز: به دلیل بسته شدن تنگه هرمز در جریان درگیریها، صادرات نفت عراق با کاهش ۷۵ درصدی مواجه شده و دولت این کشور را با بحران شدید اقتصادی مواجه ساخته است . تهران به دنبال اعمال نفوذ بر روی نحوه صادرات نفت عراق به عنوان برگهای فشار در برابر بغداد و همچنین بازیگری در معادلات منطقهای انرژی است .
چشمانداز: جنگ فرسایشی در افق
انتصابات جدید در تهران و سفر فرمانده نیروی قدس به بغداد، نشاندهنده استراتژی دوگانه ایران برای تثبیت فرماندهی داخلی و مدیریت بحران در حلقههای بیرونی خود است. در حالی که رهبر جدید ایران خواستار آمادگی برای «عملیات تهاجمی قوی» شده است، حضور فعال دیپلماتیک در عراق برای جلوگیری از از دست دادن متحدان کلیدی خود، حکایت از درکی راهبردی از صحنه نبرد دارد . نشانهها حاکی از آن است که تهران خود را برای جنگی طولانی و فرسایشی در منطقه آماده میکند و هرگونه گشایش در تنگه هرمز یا عادیسازی روابط با آمریکا را منوط به دریافت امتیازات راهبردی و امنیتی سنگین میداند.