
ایلیچ رامیرز سانچز (فرمانده کارلوس): هنگامی که بیماری، انسانیت، عدالت و همبستگی انترناسیونالیستی میطلبد
نویسندگان: خوزه چئو سانچز «ال نگرو چئو» از سوی «رزولور» (RESOLVER) از سوئد و خوان کونترراس از سوی «هماهنگکننده سیمون بولیوار» از ونزوئلا
ترجمه: مجله جنوب جهانی
در یک نگاه
خوزه چئو سانچز و خوان کونترراس در این بیانیه، نسبت به وضعیت وخیم جسمی و شناختی ایلیچ رامیرز سانچز (فرمانده کارلوس)، شهروند و مبارز انقلابی ونزوئلایی که بیش از سه دهه است در شرایط بهشدت سختگیرانه زندانهای فرانسه به سر میبرد، هشدار میدهند. نویسندگان با استناد به پیگیریهای مستقیم از تیم دفاع حقوقی او به ریاست مِتر برنارد ریپر، پاسخ رسمی اداره زندانهای فرانسه و گزارشهای نزدیکانش، تأکید میکنند که ابتلای او به بیماری پیشرفته آلزایمر و بستری شدن اورژانسی اخیرش به دلیل یک بحران حاد تهدیدکننده حیات، ادامه حبس او را با وضعیت بالینیاش ناسازگار کرده است.
نویسندگان با یادآوری اینکه حقوق بشر و کرامت ذاتی انسان نباید مشروط به همدلی یا بیزاری ایدئولوژیک نسبت به یک زندانی باشد، تداوم حبس فردی مبتلا به بیماری تحلیلبرنده عصبی را مصداق رفتار بیرحمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز و محکومیتی مضاعف در عمل میدانند. آنان با اشاره به اینکه موکول شدن رسیدگی قضایی جدید به آغاز سال ۲۰۲۷ با فوریت وضعیت حیاتی او همخوانی ندارد، از جنبشهای اجتماعی، حقوقدانان و سازمانهای بشردوستانه میخواهند برای تضمین ارزیابی پزشکی مستقل بر پایه قواعد نلسون ماندلا و بررسی فوری جایگزینهای بشردوستانه و تعلیق مجازات در قوانین فرانسه اقدام کنند.
سکوتهایی هست که دردناک است، فراموشیهایی که شرمآور است و لحظههای تاریخیای که خاموشی در برابر رنج انسان، به معنای میدان دادن به بیتفاوتی برای نشستن بر جای همبستگی انترناسیونالیستی است.
امروز با نگرانی عمیق از وضعیت بحرانی سلامت ایلیچ رامیرز سانچز مینویسیم؛ شهروند ونزوئلایی و مبارز انقلابیای که پس از بیش از سه دهه حبس در شرایط بهشدت سختگیرانه زندان، همچنان در فرانسه از آزادی محروم است.
ما صدای خود را از پسِ فاصله سرد کسانی بلند نمیکنیم که روایتی را تنها از خلال تیترهای مطبوعات هژمونیک میشناسند. در مارس ۲۰۱۸، از طریق پیگیریهای انجامشده در زندان پواسی، این فرصت مستقیم را یافتیم که طی دو روز فشرده با او دیدار کنیم. در آن دیدارها، گفتوگوهای طولانی، حافظه تاریخی و تأملات سیاسی را با یکدیگر سهیم شدیم؛ تجربهای عمیقاً انسانی که در وجدان مبارزاتی ما دستنخورده باقی مانده است.
در پی دریافت اخبار نگرانکننده درباره وخامت وضعیت بالینی او، اقدامهای مستقیمی را برای راستیآزمایی شرایط واقعیاش در پیش گرفتیم. با تیم دفاع حقوقی او به ریاست مِتر برنارد ریپر تماس گرفتیم و ایشان زوال شدید جسمی و شناختی ایلیچ را که ابتلای او به بیماری آلزایمر تشخیص داده شده است، و همچنین پیگیریهای قانونی انجامشده برای آزادی او از زندان به دلایل بشردوستانه را تأیید کرد.
به همین ترتیب، بهطور رسمی از اداره زندانهای فرانسه برای انجام دیداری تازه درخواست مجوز کردیم. پاسخ رسمی، اختلال پیشرفته حافظه او را تأیید کرد و اعلام داشت که در شرایط بالینی کنونی، صدور مجوز ورود ناممکن است. پس از آن، از طریق یکی از نزدیکان او که با وی در تماس است، مطلع شدیم که ایلیچ اخیراً دچار یک وضعیت اضطراری پزشکی شدید شده که جانش را در معرض خطر فوری قرار داده و بستری شدن اورژانسی او را ناگزیر کرده است. اگرچه او توانست از آن بحران حاد عبور کند، اما از دست دادن حافظه و استقلال فردیاش همچنان در وضعیت بحرانی قرار دارد.
بر پایه شهادتهایی که به دست ما رسیده است، حتی کادر پزشکی معالج او نیز بر این باور است که وضعیت بالینی کنونیاش با نظام حبس ناسازگار است. اگرچه این اطلاعات اخیر از طریق ارتباطات مستقیم به دست آمده و نه از روی پرونده بالینیای که دسترسی رسمی به آن داشته باشیم، دقیقاً به همین دلیل از مقامهای قضایی و زندانهای جمهوری فرانسه میخواهیم که با شفافیت کامل، سرعت عمل و پایبندی به دادرسی عادلانه برای تأیید رسمی وضعیت سلامت او اقدام کنند.
باید وجدان حقوقی و انسانی جهان را به پرسش کشید: هنگامی که خودِ نظام حقوقی تدابیر جایگزینی را پیشبینی کرده که مراقبت پزشکی تخصصی و پاسداشت کرامت فرد را تضمین میکند، تداوم حبس انسانی بهشدت بیمار چه نشانی از عدالت و چه احترامی به حاکمیت قانون دارد؟
در اینجا سخن بر سر آن نیست که از کسی بخواهیم از مواضع سیاسی خود دست بکشد، یا تاریخ را بازنویسی کنیم، یا وجود روندهای قضایی را نادیده بگیریم. سخن بر سر دفاع از یک اصل بنیادین و چشمپوشیناپذیر در حقوق بینالملل بشر است:
حقوق بشر نمیتواند مشروط به همدلی یا بیزاری ایدئولوژیکی باشد که یک زندانی برمیانگیزد!
کرامت انسانی بدون هیچ تمایز سیاسی، ذاتیِ هر انسان است. حق بنیادین بر سلامت و تمامیت جسمی و روانی نه مرزی میشناسد و نه استثنای کیفری برمیتابد. هنگامی که دولت انسانی را در زندان نگه میدارد که بیماری تحلیلبرندهاش مانع از آن میشود که بتواند از عهده کارهای خود برآید، سلب آزادی دیگر هیچ هدف قانونی را برآورده نمیکند و به رفتاری بیرحمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز، و در عمل به محکومیتی مضاعف بدل میشود.
رسیدگی قضایی جدیدی برای آغاز سال ۲۰۲۷ پیشبینی شده است. با این حال، در مورد فردی سالمند که به یک بیماری تحلیلبرنده عصبی پیشرفته مبتلاست و سابقه اخیر خطر جانی دارد، زمان دادرسی را نمیتوان همچون تشریفات اداریِ ساده سنجید. هر روز اهمیت دارد.
از این رو، از سوئد و از ونزوئلا، فراخوانی فوری خطاب به جنبشهای اجتماعی، نهادهای مدافع حقوق بشر، حقوقدانان دموکرات، سازمانهای بشردوستانه، رفقای همبستگی بینالمللی و هر وجدان بیداری که در برابر رنج دیگران حساس است، سر میدهیم:
اجازه ندهیم بیتفاوتی نیرومندتر از وجدان ما باشد!
ما خواستار موارد زیر هستیم:
- تضمین فوری یک ارزیابی پزشکی جامع، مستقل و شفاف، منطبق بر استانداردهای بینالمللی ناظر بر رفتار با افراد محروم از آزادی (قواعد نلسون ماندلا).
- بررسی بدون تأخیر ناموجه جایگزینهای بشردوستانه و تعلیق مجازات به دلایل وخیم سلامت از سوی دادگاههای فرانسه، آنگونه که در خودِ قوانین کیفری و زندانهای فرانسه پیشبینی شده است.
- احترام کامل به تضمینهای دادرسی، حق سلامت و کرامت انسانی او.
ما خواستار امتیاز ویژه نیستیم؛ انسانیت را مطالبه میکنیم.
به دنبال خودنمایی نیستیم؛ مبارزه میکنیم تا سکوت به رهاشدگی بدل نشود.
در پی تحمیل یک قرائت یگانه از کارنامه سیاسی او نیستیم؛ خواستار آنیم که انسان بودن او محو نشود.
دهههاست که پرچمهای همبستگی، برادری و عدالت اجتماعی را برافراشتهایم. امروز این واژگان فراخوانده شدهاند تا محتوای اخلاقی و انقلابی واقعی خود را نشان دهند؛ درست در زمانی که همراهی با یک انسان نه تشویقهای آسان به همراه دارد و نه دستاورد سیاسی. زیرا همبستگیای که تنها در روزگار پیروزی آشکار میشود، همبستگیای ناقص است؛ همبستگی اصیل انترناسیونالیستی زمانی به آزمون کشیده میشود که رفیق بیمار، منزوی و در وضعیت آسیبپذیری شدید قرار دارد.
شاید امروز ایلیچ برای شناختن کسانی که مبارزهها، سخنها و راهها را با او شریک بودهایم دچار دشواری باشد.
اما ما حافظه خود را از دست ندادهایم!
تا زمانی که وجدانی بیدار، صدایی آماده برای افشای بیعدالتی و دستی همبسته و دراز شده به سوی رنجدیدگان وجود داشته باشد، فراموشی پیروز نخواهد شد.
مبادا عدالت انسانیت خود را از دست بدهد!
مبادا بیماری به محکومیتی دیگر بدل شود!
مبادا سکوت همدستِ رهاشدگی گردد!
