
استفاده نیروهای اشغالگر اسرائیل از فناوری تشخیص چهره آمازون برای ردیابی میلیونها فلسطینی
نویسنده: تحریریه
ترجمه: مجله جنوب جهانی
در یک نگاه
بر اساس اسناد درزکرده و مصاحبههای روزنامه گاردین با منابع نظامی، ارتش اشغالگر اسرائیل در اوایل سال ۲۰۲۴، ۳.۵ میلیون عکس از فلسطینیها را در پلتفرم ابری آمازون بارگذاری کرد تا با بهرهگیری از فناوری تشخیص چهره این شرکت آمریکایی موسوم به «رکوگنیشن» (Rekognition)، تصاویر آنها را تحلیل کند.
این انتقال دادهها در چارچوب قرارداد چندمیلیارددلاری «پروژه نیمبوس» (Project Nimbus) انجام شده که در سال ۲۰۲۱ میان اسرائیل، آمازون و گوگل امضا شد و بندهای آن مانع از آن میشود که این شرکتهای آمریکایی حتی در صورت نقض شرایط خدمات، دسترسی دولت و ارتش اسرائیل را محدود یا متوقف کنند.
بخش نظامی موسوم به «رولینگ استون» (Rolling Stone) که پایگاههای داده گستردهای از اطلاعات فلسطینیهای ساکن غزه و کرانه باختری اشغالی را اداره میکند، حجم عظیمی از اطلاعات محرمانه را به محیط ابری مجزایی در مراکز داده خدمات وب آمازون در تلآویو با عنوان «باغ محصور» منتقل کرده و در اوایل سال ۲۰۲۴ میلیونها عکس — از جمله تصاویر کارت شناسایی که در ۱۶ سالگی از ساکنان گرفته میشود — را در سامانه رکوگنیشن بارگذاری کرده است.
منابع نظامی همچنین تأیید کردهاند که زیرساخت خدمات وب آمازون در مقاطعی از سال ۲۰۲۴ برای پشتیبانی از عملیات تشخیص چهره در ایستهای بازرسی موقت ارتش اسرائیل در غزه — که نظامیان اسرائیلی به آن «ناکاز» میگویند — به کار گرفته شده است؛ مراکزی که فلسطینیها در آنها به کنار کشیده و بازداشت میشدند و بسیاری از آنها در شرایطی نگهداری شدند که نهادهای سازمان ملل و سازمانهای حقوق بشری مصداق «ناپدیدسازی قهری» میدانند.
بر اساس اسناد درزکردهای که روزنامه گاردین به آنها دست یافته است، ارتش اشغالگر اسرائیل ۳.۵ میلیون عکس را در پلتفرم ابری آمازون بارگذاری کرد تا با بهرهگیری از فناوری تشخیص چهره این شرکت آمریکایی، تصاویر فلسطینیها را تحلیل کند.
این تصاویر در اوایل سال ۲۰۲۴ و در نخستین ماههای تجاوز اسرائیل به غزه، به «خدمات وب آمازون» (AWS) منتقل شدند؛ مقطعی که نیروهای اشغالگر اتکای خود به زیرساخت ابری این شرکت را برای پشتیبانی از عملیات نظارتی و پردازش حجم انبوهی از دادههای شخصی فلسطینیها گسترش دادند.
در تحقیقی که گاردین منتشر کرده است، این اسناد و مصاحبهها با منابع نظامی ابعاد وابستگی ارتش اشغالگر اسرائیل به فناوری آمازون — از جمله استفاده از پلتفرم تشخیص چهره «رکوگنیشن» (Rekognition) و انتقال اسناد و دادههای حساس اطلاعاتی مربوط به فلسطینیها به مراکز داده خدمات وب آمازون — را برملا میکنند.
این عکسها توسط بخش نظامیای که عموماً با نام «رولینگ استون» (Rolling Stone) شناخته میشود، بارگذاری شدند؛ بخشی که در چارچوب یک واحد نرمافزاری ارتش اسرائیل فعالیت میکند و پایگاههای داده گستردهای درباره فلسطینیهای ساکن غزه و کرانه باختری اشغالی را اداره میکند. این بخش در اوایل سال ۲۰۲۴ به آمازون اطلاع داد که قصد دارد از رکوگنیشن برای یک پروژه تشخیص چهره استفاده کند.
گاردین اعلام کرده است که اسناد یادشده مشخص نمیکنند آیا این ۳.۵ میلیون عکس در ایستهای بازرسی نظامی اسرائیل در غزه گرفته شدهاند یا خیر. با این حال، یک منبع نظامی آگاه از عملیات تشخیص چهره در این مکانها به این روزنامه گفت که زیرساخت ابری آمازون به دلیل «مقیاس بسیار گسترده» تصاویر جمعآوریشده در آنجا به کار گرفته شده است.
تحقیق گاردین از تعمیق پیوندهای آمازون و اسرائیل پرده برمیدارد
این تحقیق همچنین حضور گروه کوچکی از نظامیان اسرائیلی در دفاتر خدمات وب آمازون در تلآویو در اوایل سال ۲۰۲۴ را مستند کرده است. به گفته چند منبع نظامی که گاردین با آنها مصاحبه کرده است، این نظامیان راههای بهرهگیری از زیرساخت ابری آمازون را برای اجرای کارآمدتر یک برنامه تشخیص چهره در غزه بررسی میکردند.
هنوز مشخص نیست که آیا کار آنها وارد مرحله عملیاتی شده است یا با ۳.۵ میلیون تصویر بارگذاریشده در رکوگنیشن ارتباطی داشته است یا خیر. با این حال، این روزنامه نوشت که حضور آنها نشاندهنده روابط نزدیک میان ارتش اشغالگر اسرائیل و این ارائهدهنده خدمات ابری است.
سخنگوی خدمات وب آمازون گفت مشتریان «بهطور منظم برای جلسات توجیهی و نشستها از دفاتر ما بازدید میکنند» و افزود:
«هرگونه ادعایی مبنی بر اینکه این بازدیدها چیزی فراتر از تعامل عادی با مشتریان است، نادرست و بیاساس است.»
این گزارش ریشه این رابطه را به «پروژه نیمبوس» (Project Nimbus) بازمیگرداند؛ قراردادی چندمیلیارددلاری که در سال ۲۰۲۱ امضا شد و بر اساس آن، آمازون و گوگل خدمات ابری را در اختیار مشتریان دولتی و نظامی اسرائیل قرار میدهند.
نظارت جمعی، بارها و بارها
گاردین پیشتر فاش کرده بود که این قرارداد حاوی بندهای نامعمولی است که شرکتهای آمریکایی را از محدود کردن یا تعلیق استفاده دولت و ارتش اسرائیل از خدمات ابری خود بازمیدارد؛ حتی در مواردی که این استفاده ناقض شرایط خدمات آنها باشد.
به نوشته این روزنامه، این بندها مانع از آن میشوند که این شرکتها دست به اقدام یکجانبهای مشابه تصمیم سال گذشته مایکروسافت بزنند؛ تصمیمی که طی آن مایکروسافت دسترسی ارتش اشغالگر اسرائیل را به فناوری مورد استفاده برای اداره یک سامانه نظارت جمعی — که گاردین و «مجله +972» پیشتر آن را افشا کرده بودند — قطع کرد.
در چارچوب پروژه نیمبوس، خدمات وب آمازون در اوایل سال ۲۰۲۳ مراکز داده جدیدی را در اراضی اشغالی فلسطین افتتاح کرد که به مشتریان دولتی و نظامی اجازه میداد دادههای خود را از سرورهای خود به آنجا منتقل کنند. اسناد مورد استناد گاردین همچنین نشان میدهند که حجم قابلتوجهی از دادهها از مراکز داده خدمات وب آمازون در ایرلند منتقل شدهاند.
یکی از اجزای اصلی این توافق، تعهد خدمات وب آمازون به فراهم کردن دسترسی ارتش اسرائیل به بخشی مجزا در مراکز داده خود در تلآویو بود که به تدابیر امنیتی دیجیتال و فیزیکی تقویتشده مجهز شده بود. این شرکت و مشتریاش این محیط ابری ایزوله را که اطلاعات حساس مربوط به عملیات نظامی و جمعآوری اطلاعات را ذخیره میکند، با عنوان «باغ محصور» توصیف کردهاند.
بخش رولینگ استون دادههای فلسطینیها را به فضای ابری آمازون منتقل کرد
گاردین بخش رولینگ استون را یکی از مهمترین مشتریان نظامی اسرائیلی خدمات وب آمازون معرفی کرده است. اسناد نشان میدهند که این بخش پیش از بارگذاری ۳.۵ میلیون عکس در رکوگنیشن در اوایل سال ۲۰۲۴، در طول سال ۲۰۲۳ حجم عظیمی از اطلاعات را به محیط ابری حفاظتشده این شرکت منتقل کرده بود.
یک منبع نظامی دخیل در این انتقال دادهها به این روزنامه گفت:
«برنامه [در رولینگ استون] این بود که عکسها، ویدئوها و تمام دادههای محرمانه اطلاعاتی — همهچیز — منتقل شود.»
این بخش بر چندین پایگاه داده گسترده حاوی اطلاعات مربوط به فلسطینیها نظارت دارد. سامانه مرکزی آن که با نام رولینگ استون نیز شناخته میشود، دهههاست که توسط نیروهای اشغالگر اسرائیل به کار گرفته میشود و بهطور مستمر با جزئیات شخصی و خانوادگی، سوابق املاک، تردد از ایستهای بازرسی، مجوزهای کار و اطلاعات مربوط به فعالیتهای کیفری بهروزرسانی میشود.
یک نظامی اسرائیلی که در سال ۲۰۱۶ شهادت خود را به سازمان غیردولتی اسرائیلی «شکستن سکوت» (Breaking the Silence) ارائه کرده بود، این سامانه را اینگونه توصیف کرد: «سامانهای رایانهای که در آن تمام اطلاعات مرتبط با کنترل جمعیت غیرنظامی فلسطین متمرکز شده است.»
به گفته منابع آگاه از فعالیت این بخش، رولینگ استون از طریق کنترل بر دفاتر ثبت احوال در غزه و کرانه باختری اشغالی، میلیونها عکس از فلسطینیها گردآوری کرده است. این تصاویر شامل عکسهایی است که برای کارتهای شناسایی ساکنان هنگام رسیدن به سن ۱۶ سالگی گرفته میشوند.
گاردین گزارش داد که این عکسها بهطور معمول در برنامههای تشخیص چهره به کار گرفته میشوند؛ از جمله «گرگ آبی» (Blue Wolf)، اپلیکیشن تلفن هوشمندی که نظامیان اسرائیلی در کرانه باختری اشغالی برای اسکن چهره فلسطینیها و بازیابی اطلاعات درباره آنها — از جمله اینکه آیا بهعنوان مظنون برای بازداشت علامتگذاری شدهاند یا خیر — استفاده میکنند.
گزارش، زیرساخت آمازون را به نظارت در ایستهای بازرسی غزه پیوند میدهد
این تحقیق همچنین جزئیات چگونگی بهکارگیری فناوری تشخیص چهره در ایستهای بازرسی نظامی موقت اسرائیل را شرح میدهد که پس از تهاجم زمینی اکتبر ۲۰۲۳ در غزه برپا شدند.
به گفته منابع مورد استناد گاردین، دوربینهایی برای ثبت تصویر فلسطینیهایی که به ایستهای بازرسی نزدیک میشدند تعبیه شده بودند و پس از آن، سامانههای تشخیص چهره، تصویر چهره آنها را با عکسهای ذخیرهشده در پایگاههای داده رولینگ استون تطبیق میدادند.
این روزنامه خاطرنشان کرد که مشخص نیست آیا ۳.۵ میلیون تصویر بارگذاریشده در پلتفرم رکوگنیشن آمازون از همین ایستهای بازرسی به دست آمدهاند یا خیر. با این حال، منابع آگاه نظامی گفتند که زیرساخت خدمات وب آمازون در مقاطعی از سال ۲۰۲۴ برای پشتیبانی از عملیات ایستهای بازرسی به کار گرفته شده است.
این مکانها بهعنوان محلهایی بدنام شدند که فلسطینیها در آنها به کنار کشیده و بازداشت میشدند. بسیاری از آنها متعاقباً به بازداشتگاههای اسرائیل منتقل شده و در بیخبری مطلق نگهداری شدند؛ اقداماتی که چندین نهاد سازمان ملل و سازمان حقوق بشری آنها را مصداق ناپدیدسازی قهری توصیف کردهاند. بنابر گزارشها، نظامیان اسرائیلی به این ایستهای بازرسی «ناکاز» (Nakaz) میگفتند؛ واژهای عبری به معنای زهکشی.
گاردین همچنین این یافتهها را در بستر تاریخچه گستردهتر عملیات تشخیص چهره اسرائیل قرار داد. ارتش اشغالگر اسرائیل مدتهاست که از فناوری اسکن چهره در ایستهای بازرسی کرانه باختری اشغالی استفاده میکند و نظامیان نیز برای عکاسی از فلسطینیها و دسترسی به اطلاعات آنها به اپلیکیشنهای اختصاصی تلفن هوشمند تکیه داشتهاند.
در آغاز تجاوز به غزه، نیروهای اشغالگر اسرائیل از رکوگنیشن برای شناسایی اسیرانی که در جریان «عملیات طوفان الاقصی» در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به اسارت گرفته شده بودند، استفاده کردند. آنها همچنین فناوری تشخیص چهره را برای شناسایی افرادی که به شبهنظامی بودن مظنون بودند، به کار گرفتند.
روزنامه نیویورک تایمز پیشتر گزارش داده بود که ارتش اسرائیل فناوریهای تجاری موجود را برای تشخیص چهرهها در میان جمعیت و تصاویر پهپادی آزمایش کرده بود؛ اقدامی که در مواردی به شناسایی اشتباه غیرنظامیان بهعنوان شبهنظامی انجامید.
