لنین و استالین در روسیه معاصر؛ آنچه داده‌ها نشان می‌دهند

در


سایت دردفاع ازکمونیسم/ مارکسیست-لنینیست

برگردان:م .چابکی

بیش از سی سال پس از تحولات ضدانقلابی و فروپاشاندن اتحاد جماهیر شوروی می گذرد نگرش عمومی در روسیه امروز نسبت به نمادین ‌ترین رهبران خود به طرزچشمگیری ثابت مانده  و از برخی جهات، به طور فزاینده‌ای مطلوب‌ ترشده است.

داده‌های نظرسنجی موجود، عمدتاً از مرکز لوادا، از این ایده که دهه‌ها گفتمان شدید ضد شوروی و ضد کمونیستی، اساساً برداشت‌های عمومی را تغییر داده است، پشتیبانی نمی‌کند.

جدیدترین نظرسنجی گسترده (آوریل ۲۰۲۵) نشان می‌دهد که ۴۲ درصد از پاسخ‌دهندگان، ژوزف استالین را به عنوان یکی از برجسته‌ ترین چهره‌های تاریخ نام برده‌اند، در حالی که ۲۸ درصد از ولادیمیر لنین را ذکر کرده‌اند. نکته مهم این است که رقم حمایت ازاستالین درسال ۱۹۹۱، ۱۸ درصد افزایش یافته است که نشان دهنده یک مسیرصعودی بلند مدت به جای کاهش است.

فراتر از رتبه ‌بندی‌ها، داده‌ها ارزیابی همین الگو را تأیید می‌کنند. طبق جدیدترین گزارش‌های منتشر شده توسط لوادا، ۶۷ درصد از روس‌ها نقش تاریخی لنین را مثبت ارزیابی می‌کنند که بالاترین سطح ثبت شده از سال ۲۰۰۶، زمانی که رقم مربوطه ۴۰ درصد بود. این نشان دهنده افزایش ۲۷ درصدی در کمتر از دو دهه است که نه به فرسایش، بلکه به تثبیت تصویر لنین اشاره دارد.

مورد استالین نیز تغییر واضح‌ تری را نشان می‌دهد. در دهه ۱۹۹۰، نگرش‌های منفی غالب، اما داده‌های طولی نشان دهنده یک تغییر مداوم است. تا سال ۲۰۱۹، بیش از ۵۰ درصد از پاسخ‌ دهندگان دیدگاه مثبتی نسبت به استالین ابراز کرده اند، در حالیکه تقریباً ۷۰ درصد نقش او را در تاریخ «نسبتاً مثبت» ارزیابی کردند. این مسیر ثابت بوده است: دیدگاه‌های مثبت از حدود ۴۶ درصد در سال ۲۰۱۷ به بیش از ۵۰ درصد در سال ۲۰۱۹ افزایش یافت و نظرسنجی‌های بعدی نیز سطح بالایی را حفظ کردند.

این نگرش‌ها ارتباط نزدیکی با برداشت‌های گسترده‌ تراز گذشته شوروی دارند. طبق نظرسنجی‌های لوادا، اکثریت روس‌ها پیوسته ارزیابی‌های مثبتی از اتحاد جماهیر شوروی دارند و آن را با ثبات اجتماعی، عدالت و مسئولیت دولت در قبال مردم عادی مرتبط می‌دانند. در برخی از نظرسنجی‌ها، ۵۹ درصد اظهار می‌کنند که نظام شوروی «از مردم عادی مراقبت می‌کرد»، در حالی که بخش بزرگی نیز بر ثبات، مشروعیت و ضمانت‌های اجتماعی تأکید دارند. به موازات آن، داده‌های دیگر نشان می‌دهد که اکثریت قاطع، نظام شوروی را به نظام فعلی ترجیح می‌دهند و تا ۷۵درصد دوره شوروی را به عنوان بزرگترین دوره در تاریخ کشور توصیف می‌کنند که نشان‌دهنده یک چارچوب تاریخی گسترده‌ تراست که «لنین و استالین» در آن ارزیابی می‌شوند.

 

این یافته‌ها روی هم رفته در انواع مختلف سؤالات – رتبه‌ بندی‌های تاریخی، ارزیابی‌های مستقیم و ارزیابی‌های گسترده ‌ترازتجربه اتحاد شوروی – سازگار هستند. لنین با روندی رو به رشد، اکثریت مثبت دو سومی پایداررا حفظ می‌کند، در حالی که تصویر استالین دستخوش یک ارزیابی مجدد قابل اندازه‌ گیری و پایدارشده است و از عمدتاً منفی در سال‌های اولیه پس از شوروی به طور گسترده مثبت یا متعادل امروز تغییر می‌کند.

آنچه از داده‌ها برمی‌آید، نوسان نیست، بلکه تداوم همراه با بهبود نسبی است. علیرغم دهه‌ها فشار ایدئولوژیک، هردو چهره (لنین – استالین)جایگاه محوری و پایداری را درافکار عمومی روسیه حفظ کرده‌اند، جایگاهی که در چارچوب یک ارزیابی مثبت گسترده‌تر از دوران شوروی قرار دارد.

برگرفته ازسایت در دفاع از کمونیسم/مارکسیست- لنینیست

م.چابکی :26 فروردین 1405 برابر15آوریل 2026

منبع:

 

بیشتر از مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم کشف کنید

برای ادامه خواندن و دسترسی به آرشیو کامل، اکنون مشترک شوید.

ادامه مطلب