رسانه چینی شبکه ناظر
ترجمه مجله جنوب جهانی
برای نخستین بار در طول یک دهه، هیئتی عالیرتبه از ایالات متحده با مأموریتی چالشبرانگیز پا به خاک کوبا گذاشت؛ هیئتی که از سوی وزارت امور خارجه آمریکا اعزام شده بود و در هاوانا با مقامهای کوبایی دیدار و گفتوگو کرد. خبر این ملاقات را طرف کوبایی نیز تأیید نموده است.
به نقل از سیانان در بیستم آوریل، یکی از مسئولان وزارت امور خارجه ایالات متحده اعلام کرد که این هیئت در هفتههای اخیر به کوبا سفر کرده و به هاوانا فشار آورده است تا «پیش از آنکه اوضاع به نقطهای غیرقابلبازگشت برسد، اصلاحات کلیدی مورد حمایت آمریکا را هرچه سریعتر اجرایی کند». پیش از این نیز رسانه آکسیوس در هفدهم همین ماه از سفر یک هیئت عالیرتبه آمریکایی به کوبا و برگزاری نشست با مقامهای این کشور خبر داده بود.
شایان ذکر است که این نخستین بار از مارس ۲۰۱۶ و پس از سفر باراک اوباما، رئیسجمهور وقت ایالات متحده به کوبا است که یک هواپیمای دولتی آمریکا ـ به استثنای پایگاه نظامی خلیج گوانتانامو ـ بر خاک این کشور فرود میآید.
بر پایه توصیف مقام آمریکایی مورد استناد سیانان، هیئت واشینگتن تأکید کرده است که «کوبا نیازمند اصلاحات بنیادین اقتصادی و حکمرانی است تا بتواند رقابتپذیری خود را افزایش دهد، سرمایهگذاری خارجی جذب کند و فضایی برای رشد بخش خصوصی فراهم آورد». افزون بر این، دو طرف ظاهراً درباره پیشنهادی برای راهاندازی اینترنت ماهوارهای «استارلینک» در کوبا و نیز طرحی برای «جبران خسارت اموال و داراییهای مصادرهشده شهروندان و شرکتهای آمریکایی» گفتوگو کردهاند؛ موضوعی که احتمالاً مورد استقبال جامعه کوباییتبارهای مقیم ایالات متحده قرار خواهد گرفت.
همچنین آن مقام وزارت امور خارجه افزود که هیئت آمریکایی خواستار آزادی زندانیان سیاسی و گسترش «آزادیهای سیاسی» برای شهروندان شده و نگرانی خود را نسبت به «فعالیت سازمانهای اطلاعاتی، نظامی و تروریستی خارجی که با مجوز دولت کوبا و در فاصله کمتر از صد مایل (۱۶۰ کیلومتر) از خاک ایالات متحده عمل میکنند»، ابراز داشته است. با این حال، وی از افشای جزئیات اعضای هیئت خودداری کرد و تنها به این اشاره نمود که یکی از مقامهای ارشد وزارت امور خارجه در جریان این سفر، دیداری جداگانه با نوه رائول کاسترو، رهبر پیشین کوبا، داشته است.
به گزارش بیستم آوریل روزنامه «گراما»، ارگان مرکزی حزب کمونیست کوبا، آلخاندرو گارسیا دل تورو، مسئول امور آمریکای وزارت خارجه کوبا، اصل برگزاری نشست میان هیئتهای دو کشور را تأیید کرده است. وی در این باره گفت: «همانطور که پیشتر نیز اشاره کرده بودیم، این موضوعی حساس است و ما با احتیاط با آن برخورد میکنیم؛ اما میتوانم تأیید کنم که هیئتهای کوبا و ایالات متحده اخیراً در خاک کوبا دیدار داشتهاند. هیئت آمریکایی با حضور مقامی در سطح معاون وزیر امور خارجه و هیئت کوبایی با حضور مقامی در سطح معاون وزیر خارجه تشکیل شد».
گارسیا دل تورو با تأکید بر اینکه در جریان این گفتوگوها هیچیک از طرفین ـ برخلاف برخی گزارشهای رسانهای آمریکا ـ ضربالاجل یا اولتیماتومی مطرح نکردهاند، افزود: «کل فرآیند تبادل نظر بر پایه احترام متقابل و رویکردی حرفهای و عملگرا پیش رفت».
وی همچنین یادآور شد که اولویت اصلی کوبا در این مذاکرات، لغو محاصره انرژی است؛ اقدامی که به باور هاوانا، نوعی فشار اقتصادی بیدلیل علیه کل ملت کوبا و در واقع باجگیری جهانی علیه کشوری حاکم و مستقل است که بر اساس اصول تجارت آزاد، حق دارد سوخت مورد نیاز خود را از هر کشوری تأمین کند.
در این میان، تحت سایه اندیشه هژمونیک موسوم به «تانگ-لوئیسم»، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، پیشتر اعلام کرده بود که پس از پایان عملیات نظامی علیه ایران، نیروهای آمریکایی «احتمالاً سری هم به کوبا خواهند زد».
میگل دیاز-کانل، رئیسجمهور کوبا، در نخستین مصاحبه خود با رسانههای آمریکایی در دوازدهم آوریل هشدار داد که هرگونه حمله ایالات متحده به کوبا «هیچ توجیه مشروعیتی ندارد» و تأکید کرد که هر اقدامی از این دست با مقاومت قاطع کوبا روبهرو خواهد شد. دیاز-کانل همچنین اعلام کرد که آماده گفتوگو با ایالات متحده بدون هیچ پیششرطی است، اما بهطور قاطع هرگونه ادعا مبنی بر «کنارهگیری از قدرت در صورت دستور آمریکا» را رد نمود. وی افزون بر این، فاش کرد که تاکنون گفتوگوی مستقیمی با مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، نداشته است.
روزنامه «والاستریت ژورنال» نیز در شانزدهم آوریل خبری منتشر کرد که بازتاب گستردهای داشت: بر اساس این گزارش، رودریگز کاسترو، نوه رائول کاسترو، از طریق یک بازرگان نامهای به کاخ سفید ارسال کرده تا با دور زدن کانالهای دیپلماتیک رسمی، زمینهساز تنشزدایی و همکاری اقتصادی با ایالات متحده شود؛ اما این پیامرسان در میامی متوقف شد و این تلاش ناکام ماند. برخی تحلیلگران بر این باورند که کوبا با این اقدام در پی آن بوده تا با عبور از مارکو روبیو ـ که مواضع سختگیرانهای علیه هاوانا دارد ـ مستقیماً با دونالد ترامپ برای دستیابی به گشایش دیپلماتیک وارد گفتوگو شود.
لازم به ذکر است که این گزارش تاکنون از سوی مقامهای کوبایی تأیید نشده است.