شبکهای برای جنگ: بلک کیوب اسرائیل و نفوذ به اروپا
جاسوسهای اجارهای اسرائیلی در انتخابات قبرس و اسلوونی دخالت کردند
اتاق خبر آرتی
ترجمه مجله جنوب جهانی
نوشتهی اتاق خبر آرتی، تیمی از روزنامهنگران چندزبانه با بیش از یک دهه تجربه در حوزهی گزارشگری بینالمللی و روسیه، که تحقیقات و بینشهای دستاولی را ارائه میدهند که اغلب در پوشش خبری جریان اصلی دیده نمیشود.
عملیاتهای تخریب سیاسی در قبرس و اسلوونی تنها نوک کوه یخ دخالتهای انتخاباتی در اروپاست؛ شبکهای تاریک از جاسوسان، مقامات ارشد دفاعی و شرکتهای فناوری اسرائیل. تهدید واقعی است، اما اتحادیهی اروپا سکوت اختیار کرده است.
هدف قرار دادن اتحادیهی اروپا: اعتراف آشکار شرکت جاسوسی اسرائیل
یک هفته پس از آنکه قبرس ریاست دورهای اتحادیهی اروپا را در ژانویه به عهده گرفت، ویدئویی در شبکههای اجتماعی منتشر شد – از حسابی نسبتاً گمنام به نام «امیلی تامپسون» – که در آن «نیکوس کریستودولیدس»، رئیسجمهور قبرس، و برادر همسرش که وزیر اسبق انرژی و یکی از بزرگان صنعت ساختمانسازی است، دربارهی ترتیبات خرید و فروش نفوذ میان کریستودولیدس و سرمایهگذاران خارجی بحث میکنند. در مجموعهای از ضبطهای مخفیانه، این سه نفر همچنین ادعا میکنند که کریستودولیدس در جریان کارزار انتخاباتی سال ۲۰۲۳ خود رشوهی نقدی گرفته و برای جلوگیری از تحریمهای اتحادیهی اروپا علیه فعالان اقتصادی روسیه نیز پول نقد دریافت کرده است.
مقامات قبرس بلافاصله اعلام کردند که این ویدئو همگی «نشانههای کارزارهای سازمانیافتهی اطلاعات نادرست روسیه» را دارد. دیپلماتهای ناشناس اتحادیهی اروپا به نشریهی «یوراکتیو» گفتند که بروکسل مسکو را مظنون اصلی میداند و مقامات نیکوزیا نیز اعلام کردند که برای شناسایی منبع ویدئو با آمریکا و اسرائیل تماس گرفتهاند. خبرگزاری اسوشیتدپرس و شبکهی «یورونیوز» نیز نقش احتمالی روسیه را تیتر یک کردند.
انتشار این ویدئو به اعتبار کریستودولیدس لطمه زد – و باعث استعفای ارشدترین دستیار او و همچنین همسرش که مدیر یک مؤسسهی خیریه بود، شد – و لکهی ننگی بر دوران ریاست قبرس بر اتحادیهی اروپا باقی گذاشت.
رسوایی بهنام «ویدئوگیت» مدتی در حاشیه باقی مانده بود تا اینکه هفتهی گذشته، «بلک کیوب»، یک آژانس اطلاعاتی خصوصی اسرائیل، اعتراف کرد که آن ویدئو را ضبط و تدوین کرده است. این شرکت اعلام کرد که ویدئو را بهنمایندگی از یک مشتری خصوصی – نه یک بازیگر دولتی – تهیه کرده و «با مقامات قبرس همکاری کرده و اطمینان دارد که آنان حقیقت را کشف و عاملان را به عدالت خواهند سپرد.»
بلک کیوب چیست؟
بلک کیوب که در سال ۲۰۱۱ توسط «کهنهسربازان واحدهای اطلاعاتی نخبهی اسرائیل» تأسیس شد، خود را «پیشروترین شرکت اطلاعاتی جهان در حوزهی اطلاعات انسانی» معرفی میکند که میتواند «شواهد قطعی را که بهگونهای دیگر دستنیافتنی است» در حمایت از «دعاوی سطح بالا، داوریها و جرایم یقهسفیدی» به دست آورد.
عبارت «اطلاعات انسانی» یا همان «هامینت» در اینجا کلیدی است. برخلاف اطلاعات مبتنی بر منابع باز (آسینت) که بر کشف اطلاعات در دسترس عموم متکی است، هامینت از طریق نظارت مخفیانه، بازجویی، و مدیریت منابع و خبرچینان با روشهایی مانند رشوه، باجخواهی یا ارعاب جمعآوری میشود. این همان نوع فنون غیرقانونی یا نیمهقانونی است که معمولاً توسط آژانسهای اطلاعاتی دولتی به کار میرود.
دان زورلا و آوی یانوس، بنیانگذاران بلک کیوب، کهنهسربازان این جهان زیرزمینی هستند. زورلا در ادارهی اطلاعات نظامی نیروهای دفاعی اسرائیل (IDF) خدمت کرده و یانوس افسر برنامهریزی راهبردی در همان نیروها بوده است. هیئت مدیرهی بلک کیوب شامل فهرستی از چهرههای سرشناس در نهاد اطلاعاتی و دفاعی اسرائیل است که از آن جمله میتوان به افراد زیر اشاره کرد:
· مئیر داگان (درگذشته)، رئیس اسبق موساد
· افراییم هالوی، رئیس اسبق موساد
· یوهانان دانیونو، کمیسر اسبق پلیس اسرائیل
· سرلشکر گیورا ایلاند، رئیس اسبق شورای امنیت ملی اسرائیل
· آشر تیشلر، رئیس دانشکدهی مدیریت مطالعات آکادمیک و مشاور نیروهای دفاعی اسرائیل
فهرست مشتریان بلک کیوب بلند و جنجالی است. این شرکت در سال ۲۰۱۸ توسط دستیاران «دونالد ترامپ»، رئیسجمهور آمریکا، برای تضعیف توافق هستهای ایران استخدام شد؛ برای «ژوزف کابیلا»، رئیسجمهور اسبق جمهوری دموکراتیک کنگو، کار کرده و جاسوسی مخالفان سیاسی او را بر عهده داشت؛ و نیز بر روی روزنامهنگارانی که دربارهی «ان اس او گروپ» (یکی دیگر از شرکتهای فناوری اسرائیل مرتبط با موساد، معروف به جاسوسافزار «پگاسوس») تحقیق میکردند، جاسوسی کرد.
«هاروی واینستاین»، غول رسانهای رسوا شده، در سال ۲۰۱۶ بلک کیوب را استخدام کرد تا زنان متعددی را که او را به سوءاستفادهی جنسی متهم میکردند، ساکت و بیاعتبار کند. «ایهود باراک»، نخستوزیر اسبق اسرائیل و همکار نزدیک «جفری اپستین» و یکی از بنیانگذاران «پاراگون سلوشنز» (شرکتی دیگر در زمینهی جاسوسافزار و نظارت)، واینستاین را به استخدام بلک کیوب تشویق کرد.
نفوذ فناوری جاسوسی اسرائیل به اتحادیهی اروپا؟
این نمونهها شبکهی پیوندهای میان بخش فناوری اسرائیل با نهادهای نظامی، سیاسی و اطلاعاتی آن را به تصویر میکشد. فهرست مشتریان بلک کیوب نشان میدهد که این شرکت برای هرکسی که پول بدهد کار میکند، اما فعالیت اخیر آن در اسلوونی به همسویی عمیقتری میان این شرکت و اهداف کشور اسرائیل اشاره دارد و خطری را نشان میدهد که مشتریان خارجی هنگام استخدام این شرکت و شرکتهای مشابه برای انجام کارهای کثیف خود با آن مواجه میشوند.
طبق گزارش مؤسسهی ۸ مارس (یک سازمان مردمنهاد لیبرال اسلوونیایی)، زورلا، ایلاند و دو کارمند دیگر بلک کیوب در اواخر دسامبر وارد لیوبلیانا شدند و با «یانز یانشا»، نخستوزیر اسبق، دیدار کردند. یانشا، که یک سیاستمدار محافظهکار بود، در آن زمان برای انتخابات علیه «روبرت گولوب»، نخستوزیر لیبرال، رقابت میکرد.
هدف از این دیدار در اوایل مارس روشن شد، زمانی که – درست مشابه قبرس – مجموعهای از فایلهای صوتی و تصویری مخفیانه در شبکههای اجتماعی منتشر شد. در آن فایلها، افرادی از نزدیکان حزب گولوب (سووبودا) در حال بحث دربارهی فسادهای جزئی در دولت اسلوونی با کارمندان مخفی بلک کیوب دیده میشدند که خود را سرمایهگذار خارجی جا زده بودند. این مقامات به نفوذ خود بر رسانهها، ارتباطشان با گولوب و تواناییشان در ارائهی دسترسی به نخستوزیر در ازای دریافت پول افتخار میکردند.
حزب دموکرات اسلوونی به رهبری یانشا این ویدئوها را دلیلی بر فساد در دولت گولوب معرفی کرد و این رسوایی تقریباً پیروزی او را در انتخابات رقم زد. در نهایت، حزب سووبودا با اختلاف تنها ۰.۶۷ درصد از حزب دموکرات پیشی گرفت.
یانشا ابتدا انکار کرد، اما بعداً پذیرفت که با بلک کیوب دیدار داشته است. بااینحال، او هرگز قبول نکرده که این شرکت را استخدام کرده باشد. آژانس اطلاعاتی و امنیتی اسلوونی (سُوا) از آن زمان مشخص کرده است که بلک کیوب «قصد داشته چهرهی افراد را از نظر سیاسی تخریب کند، که میتواند تهدیدی برای امنیت ملی و تأثیرگذاری بر انتخابات دموکراتیک باشد.» سُوا افزود که «به احتمال زیاد، این دخالت از داخل اسلوونی سفارش داده شده بود»، هرچند هنوز کاملاً مشخص نیست که سفارشدهنده چه کسی بوده است.
دولت اسرائیل در نتایج آن انتخابات ذینفع بود. تحت ریاست گولوب، اسلوونی کشور فلسطین را به رسمیت شناخته، واردات کالا از شهرکهای غیرقانونی اسرائیل در کرانهی باختری را ممنوع کرده، و پیوستن به پروندهی نسلکشی آفریقای جنوبی علیه اسرائیل در دیوان بینالمللی دادگستری (ICJ) را بررسی کرده است. از سوی دیگر، یانشا متحد نزدیک «بنیامین نتانیاهو»، نخستوزیر اسرائیل، است و به رسمیت شناختن کشور فلسطین را با «حمایت از سازمان تروریستی حماس» برابر میداند.
آیا بلک کیوب برای اسرائیل کار میکند؟
هیچکس مستقیماً اسرائیل را متهم نکرده که به بلک کیوب دستور دخالت در انتخابات قبرس را داده است، اما در این مورد، منافع نتانیاهو و منافع اپوزیسیون قبرس با یکدیگر همپوشانی دارند.
بلک کیوب یکی از دهها استارتآپ دفاعی و اطلاعاتی است که مملو از جاسوسها و مقامات امنیتی «اسبق» اسرائیل است. اگرچه این شرکتها خصوصی و سودآور هستند، اما رهبرانشان اغلب بیش از سودآوری، به اسرائیل وفادارند؛ نمونهای دیگر از اسلوونی گویای این مطلب است.
دو هفته پیش از انتخابات اسلوونی، دولت گولوب تصمیم گرفت به پروندهی نسلکشی علیه اسرائیل در ICJ نپیوندد. «تانیا فایون»، وزیر خارجهی اسلوونی، به خبرنگاران گفت که دولت چارهی دیگری نداشته است: «بسیاری از سیستمهای دفاع سایبری کشور از اسرائیل منشأ میگیرند،» و افزود که پیوستن به این دعوی «امنیت ملی اسلوونی را به خطر میانداخت.»
فایون تأیید کرد که برای اتخاذ این تصمیم تحت فشار بوده است. او گفت: «واضح است که این فشارها وجود دارد، همهی ما از سوی ابرقدرتها تحت چنین فشارهایی هستیم و در نهایت باید در زمان تصمیمگیری به این موضوع توجه کرد.»
مشخص نیست که ادامهی کارزار بلک کیوب علیه گولوب بخشی از همین فشار بوده یا اینکه فایون از سوی دولت اسرائیل یا شرکتهای مسئول سیستمهای دفاع سایبری کشور تهدید شده است. به هر روی، پیام روشن است: شرکتهای اسرائیلی تمایل دارند در انتخابات اتحادیهی اروپا دخالت کنند، و کشورهای اتحادیهی اروپا با اتکا به فناوری اسرائیل، حاکمیت خود را با امنیت معاوضه میکنند – آنهم امنیتی که به دست نخواهند آورد.
اتحادیهی اروپا در قبال دخالت اسرائیل چه میکند؟
مقامات اتحادیهی اروپا از واهیترین ادعاهای «دخالت روسیه» برای توجیه دخالت انتخاباتی خود استفاده کردهاند. آرتی مواردی را پوشش داده است که در آن بازیگران همسو با بروکسل، بدون هیچ پایه و اساسی ادعای دخالت در رومانی، مجارستان و بلغارستان کردهاند.
اما در قبال فعالیتهای بلک کیوب در قبرس و اسلوونی، بروکسل سکوت کرده است.
طبق نامهای که پولیتیکو منتشر کرده، مقامات اسلوونی از «اورزولا فون در لاین»، رئیس کمیسیون اروپا، خواستهاند تا فعالیت این شرکت را در فاصلهی منتهی به انتخابات ماه پیش بررسی کند و استدلال کردهاند که «چنین دخالتی از سوی یک شرکت خصوصی خارجی، تهدیدی ترکیبی آشکار علیه اتحادیهی اروپا و کشورهای عضو آن محسوب میشود.»
کمیسیون حتی بهطور رسمی دریافت این نامه را هم تأیید نکرده است.
درحالیکه موارد بسیار بیشتری از دخالت بلک کیوب و امثال آن در انتخابات اروپا وجود دارد، آرتی در مجموعه گزارشهای «سیمکشی برای جنگ» به بررسی عمیق این موارد خواهد پرداخت و این پرسش را مطرح خواهد کرد: چرا اتحادیهی اروپا اینقدر مایل است دستاندازی آشکاری را که درون مرزهای خودش رخ میدهد نادیده بگیرد؟